Kilo vermeye çalışırken karşılaşılan en yaygın problemler arasında yavaş metabolizma, kronik yorgunluk, sindirim sorunları, tatlı krizleri ve ödem yer alır. Bunların her biri, vücutta bir dengesizliğin belirtisi olabilir. Bu yüzden işe kan tahlilleriyle başlamak, bize hem bireysel bir yol haritası çizer hem de süreci kolaylaştırır.

Diyet Öncesi Baktırmanız Gereken Temel Tahliller

Fonksiyonel beslenmede amaç sadece kaloriyi azaltmak değil, vücudu dengelemektir. Bu dengeyi değerlendirmek için aşağıdaki tahliller oldukça kıymetlidir:

1. Tiroid Fonksiyonları (TSH, fT3, fT4, anti-TPO, anti-Tg)

Tiroid beziniz yavaş çalışıyorsa metabolizmanız da yavaşlar. Diyete direnç, kilo verememe, sürekli yorgunluk bu durumun belirtileri olabilir.

2. İnsülin ve Açlık Kan Şekeri

İnsülin direnci olan bireylerde özellikle karın çevresinden kilo verememe, sürekli acıkma ve tatlı isteği gözlemlenir. HOMA-IR değeri burada önemli bir yol göstericidir.

3. Vitamin ve Mineral Seviyeleri

·         B12 ve Folat: Enerji üretimi, sinir sistemi sağlığı ve detoksifikasyon için kritik.

·         D vitamini: Bağışıklık, ruh hali ve yağ metabolizması üzerinde etkili.

·         Demir paneli (Ferritin, Demir, TIBC): Özellikle kadınlarda gizli demir eksikliği, halsizlik ve motivasyon eksikliğine neden olabilir.

·         Magnezyum: Tatlı isteği, kabızlık, stres ve kas krampları ile ilişkilidir.

4. Karaciğer ve Böbrek Fonksiyonları

Vücut toksinleri düzgün atamıyorsa, ödem ve yorgunluk daha belirgin hale gelir. ALT, AST, GGT, kreatinin ve üre gibi değerler bu organların çalışma kapasitesini gösterir.

5. Lipid Profili

Kolesterol ve trigliserid seviyeleri sadece kalp sağlığı için değil, yağ metabolizmasının nasıl çalıştığını anlamak için de önemlidir.

6. Kortizol Seviyesi (tercihen sabah saatlerinde)

Yüksek stres, kortizol dengesini bozarak abdominal yağlanmaya neden olabilir. Stres hormonları dengede değilse, yapılan diyetin etkisi azalabilir.

Parametre

Referans Aralığı

Fonksiyonel Hedef

TSH

0.4 – 4.0 mIU/L

0.5 – 2.5 mIU/L

B12

300 – 900 pg/mL

>500 pg/mL

D Vitamini

30 – 80 ng/mL

50 – 70 ng/mL

HOMA-IR

<2.5

<2

Ferritin (kadın)

20 – 200 ng/mL

70 – 100 ng/mL

Kişiye özel tahlillerle başlayan bir beslenme planı, kişinin kendine duyduğu saygının da bir göstergesidir. “Neyi yememeliyim?” sorusundan önce “Vücudumda ne eksik ne fazla?” sorusunu sorabilmek ise hem daha bilinçli hem de daha huzurlu bir yeme davranışına zemin

Diyetisyen Berre Sude MESTAN

@dyt.berremestan