Saç dökülmesi, özellikle mevsim geçişlerinde daha sık karşılaşılan ve birçok kişinin endişe duyduğu sorunlardan biridir. Sonbahar aylarında saç dökülmesinde artış fark edilebilir. Mevsimsel değişiklikler belirli dönemlerde normalden daha fazla saç dökülmesine neden olabilir. Ancak dökülmenin uzun süre devam etmesi, saçlarda belirgin seyrelme görülmesi veya dökülmenin giderek artması durumunda yalnızca mevsim geçişine bağlamak doğru değildir.
Saç dökülmesinin genetik yatkınlık, hormonel değişimler, tiroit hastalıkları, stres, geçirilen enfeksiyonlar ve bazı besin ögesi eksiklikleri gibi farklı nedenleri olabilir. Özellikle hızlı kilo kaybı, yetersiz enerji alımı ve protein bakımından fakir beslenme saç dökülmesini tetikleyebilir. Çünkü saçın temel yapısını keratin adı verilen bir protein oluşturur. Vücudun yeterli protein ve enerji alamadığı durumlarda saç üretimi ikinci plana geçebilir.
Beslenme açısından değerlendirildiğinde demir, çinko, B12 vitamini, folat ve D vitamini saç sağlığıyla ilişkili önemli mikro besin ögeleridir. Özellikle demir eksikliği ve demir depolarının azalması, saç dökülmesiyle ilişkilendirilmektedir. Çinko saç dokusunun büyümesi ve onarımında görev alırken B12 vitamini ve folat hücre bölünmesi açısından önemlidir. D vitamini de saç köklerinin normal işleyişinde rol oynar. Bu besin ögelerinin eksikliğinde saç dökülmesi görülebilir. Ancak her saç dökülmesinin vitamin eksikliğinden kaynaklanmadığını unutmamak gerekir.
Peki saç dökülmesini azaltmak için takviye kullanmak gerekir mi? Öncelikle dökülmenin altında yatan nedenin belirlenmesi önemlidir. Kan tahlilleriyle demir, ferritin, B12, D vitamini ve gerekli görülen diğer değerler değerlendirilmelidir. Eksiklik tespit edildiğinde uygun dozda takviye kullanılabilir. Özellikle demir ve çinko gibi minerallerin gereksiz ve yüksek dozda alınması farklı sağlık sorunlarına yol açabilir. Bu nedenle saç dökülmesine yönelik ürünleri araştırmadan veya takviye kullanmaya başlamadan önce bir uzmana danışılmalıdır.
Günlük beslenmemizde yapacağımız bazı değişiklikler saç sağlığını destekleyebilir. Yumurta, balık, et, yoğurt ve baklagiller gibi protein kaynaklarına düzenli olarak yer vermek önemlidir. Demir alımını desteklemek için kırmızı et, yumurta, mercimek, nohut ve koyu yeşil yapraklı sebzeler tercih edilebilir. Bitkisel kaynaklı demirin emilimini artırmak için bu besinlerin yanında limon, portakal, mandalina ve biber gibi C vitamini kaynakları tüketilebilir. Çinko için kabak çekirdeği, ceviz, badem ve kuru baklagiller beslenmeye eklenebilir. Omega-3 yağ asitleri açısından zengin balıkların haftada iki kez tüketilmesi de dengeli beslenmenin önemli bir parçasıdır.
Saç sağlığını korumak için tek bir besine veya takviyeye odaklanmak yerine yeterli ve dengeli beslenme alışkanlığı kazanmak gerekir. Özellikle hızlı kilo vermek amacıyla uygulanan kısıtlayıcı diyetlerden kaçınmak, öğünlerde protein kaynaklarına yer vermek ve besin çeşitliliğini artırmak önemlidir. Unutulmamalıdır ki sağlıklı saçlar yalnızca dışarıdan uygulanan bakım ürünleriyle değil, vücudun ihtiyaç duyduğu besin ögelerini yeterli miktarda almasıyla da desteklenir.
Dyt. Berre Sude Mestan
