“Diyet yapıyorum, süt mutlaka yarım yağlı olmalı. Yoğurt yağsız tercih edilmeli.” Özellikle kilo verme sürecinde bu cümleleri sıkça duyuyoruz. Bunun temel nedeni oldukça basit.
Yağ, gram başına 9 kalori içeriyor. Bu nedenle süt ve süt ürünlerinde yağ oranını azaltmak, günlük toplam enerji ve doymuş yağ alımını düşürmenin pratik yollarından biri oluyor. Peki gerçekten tam yağlı süt ürünlerinden uzak durmamız mı gerekiyor?
Aslında tam yağlı süt ürünlerinin sağlıksız olduğunu söylemek doğru değil. Süt yalnızca yağdan oluşan bir besin değil. Aynı zamanda kaliteli protein, kalsiyum, fosfor ve çeşitli vitamin ve mineraller içeriyor.
Süt proteinleri kazein ve whey proteinlerinden oluşuyor ve esansiyel aminoasitler açısından oldukça değerli. Özellikle lösin, kas protein sentezinde önemli bir aminoasit.
Burada önemli bir ayrıntıyı da düzeltmek gerekiyor. Tam yağlı sütün yağsız süte göre daha fazla kazein veya lösin içerdiğini söylemek doğru değil. Sütün yağının azaltılması protein içeriğini aynı şekilde azaltmıyor.
Bu nedenle “kas yapmak isteyen mutlaka tam yağlı süt tüketmeli çünkü daha fazla protein ve lösin içeriyor” şeklinde bir sonuç çıkaramayız.
Ancak süt proteininin kendisi kas sağlığı açısından oldukça değerli ve süt yağının da tamamen gereksiz bir bileşen olduğunu söylemek doğru değil.
Peki hangisini tercih etmeliyiz? Cevabı aslında günlük tüketim miktarımız belirliyor.
Gün içerisinde kahvede süt, kahvaltıda peynir, ara öğünde yoğurt ve akşam tekrar yoğurt veya süt tüketiyorsanız süt ürünlerinin tamamını tam yağlı tercih etmek günlük enerji ve doymuş yağ alımını gereksiz şekilde yükseltebilir.
Böyle durumlarda yarım yağlı veya yağsız ürünler tercih etmek oldukça pratik bir çözüm olabilir.
Fakat süt ve süt ürünlerini dengeli miktarda tüketiyorsanız ve genel beslenmenizde yağ alımınızı kontrol ediyorsanız tam yağlı süt veya yoğurt tüketmekten korkmanıza gerek yok.
Türkiye Beslenme Rehberi günlük yaklaşık 3 porsiyon süt ve süt ürünü tüketimini öneriyor. Burada önemli olan yalnızca hangi ürünü seçtiğiniz değil, ne kadar tükettiğiniz.
Bir diğer konu da kahvelerde ve tariflerde kullandığımız süt. Eğer günlük süt ürünü tüketiminiz zaten yüksekse kahvede veya bazı tariflerde şekersiz bitkisel içecekleri alternatif olarak kullanabilirsiniz.
Örneğin badem sütü tercih edilebilir ancak protein açısından inek sütüyle aynı olmadığını unutmamak gerekir.
Eğer çok fazla süt ürünü tüketiyorsanız yarım yağlı veya yağsız seçenekler günlük enerji ve doymuş yağ alımını kontrol etmenize yardımcı olabilir.
Ancak tüketiminiz dengeliyse tam yağlı süt ve yoğurt da sağlıklı beslenmenin içerisinde rahatlıkla yer alabilir.
Bu nedenle süt reyonunda karar verirken ilk sorumuz “Tam yağlı mı, yağsız mı?” değil, “Ben bunu ne kadar ve ne sıklıkta tüketiyorum?” olmalı.
Çünkü sağlıklı beslenmede önemli olan tek tek besinleri iyi veya kötü ilan etmek değil, miktarı ve beslenmenin bütününü değerlendirmektir.
Diyetisyen Berre Sude Mestan
@dyt.berremestan
