Bir gün içerisinde zihnimizden kaç düşünce geçtiğini hiç düşündünüz mü? Araştırmalar zihnimizin günde 10.000’e yakın düşünce üretebildiğini gösteriyor.

Günlük yaşamın koşuşturması içerisinde bazen farkında bile olmadan düşünceler üretir, geçmişte yaşadıklarımızı yeniden değerlendirir, gelecekte olabilecekleri hayal ederiz.

Kimi zaman bu düşünceler bize yol gösterirken kimi zaman kaygılanmamıza, üzülmemize veya kendimizi sorgulamamıza neden olabilir.

Zihnimize gelen, çoğu zaman farkına bile varmadığımız otomatik düşüncelerimiz vardır.

Bir olay veya durum karşısında saniyeler içerisinde ortaya çıkan bu düşünceler, olayları nasıl yorumladığımız ve kendimizi, çevremizi nasıl algıladığımız hakkında önemli ipuçları taşır.

Bilişsel şemalarımız ve geçmiş deneyimlerimizle şekillenebilen bu düşünceleri fark etmek ise zaman ve farkındalık gerektiren bir süreçtir.

Örneğin, sokakta yürürken bir anda bir adamın size yüksek sesle küfrettiğini düşünün. Bu olay karşısında zihninizden geçebilecek düşüncelere odaklanalım.

Bazılarımız, "Bu adam da ne kadar tuhaf, herhâlde zor bir gün geçiriyor." diyerek yoluna devam edebilir.

Bir başkası, "Bu da kim oluyor, bana nasıl böyle konuşur?" diye düşünerek öfkelenebilir ve saldırgan bir tepki verebilir.

Bir diğeri ise "Acaba bir sorun mu yaşıyor?" diye düşünüp tartışmaya girmeden oradan uzaklaşabilir.

Dikkat ederseniz üç durumda da karşılaşılan olay aynıdır. Ancak olaya ilişkin yorumlar farklılaştıkça kişilerin duygusal tepkileri ve davranışları da değişebilir.

Bu örnek, otomatik düşüncelerimizin olayların kendisi değil, zihnimizin olaylara ilişkin ürettiği yorumlar olduğunu gösterir.

Küfür eden bir kişiden uzaklaşmak oldukça işlevsel bir davranış olabilir. Amacımız her olumsuz düşünceyi olumluya çevirmek değil; düşüncemizin gerçekçi, kanıta dayalı ve içinde bulunduğumuz koşullara uygun olup olmadığını değerlendirmektir.

Zihnimizden geçen her düşünceyi kontrol edemeyebiliriz. Ancak önemli olan, bu düşünceleri fark etmek ve gerçekliğini sorgulayabilmektir.

Düşündüğümüz her şeye sorgulamadan inanmak yerine kendimize bazı sorular yöneltebiliriz: "Ben böyle düşünüyorum ama bu düşünce benim için ne kadar işlevsel? Bana nasıl hissettiriyor? Beni hangi davranışa yönlendiriyor?"

Kendimize bu soruları sorabilmek, düşüncelerimizle aramıza küçük bir mesafe koymamızı ve olayları farklı açılardan değerlendirmemizi sağlayabilir. Bazen ihtiyacımız olan şey düşüncelerimizi değiştirmek değil, onları daha yakından tanımaktır.

Psk: Zehra ŞEN