FETÖ DOSYASI IV. EĞİTİM AĞININ YAPISI VE KÜRESEL ERİŞİMİ
Fetö Gülen hareketi, eğitim kurumları ağını, yerel bir yapılanmanın sınırlarını aşan devasa ve sofistike bir organizasyona dönüştürerek, küresel ölçekte "yumuşak güç" (soft power) stratejisinin en özgün örneklerinden birini sergilemiştir.
Dünyanın dört bir yanındaki okul ağları, yalnızca akademik birer kuruluş olarak değil; hareketin ekonomik, siyasi ve ideolojik nüfuzunu tesis eden birer merkez olarak işlev görmüştür. Bu ağın inşası, sürdürülebilirliği ve finansman yapısı, hareketin neden sadece bir "eğitim hareketi" olarak görülemeyeceğini, aksine hibrit bir güç mekanizması olduğunu kanıtlar niteliktedir.
Fetö Gülen hareketi, eğitim kurumları ağını küresel ölçekte genişleterek dünyanın dört bir yanında etkili bir varlık göstermiştir. Bu ağın yapısı ve finansmanı, hareketin en dikkat çekici özelliklerinden biridir.
4.1 Merkezi Olmayan Küresel Bir Varlık
Fetö Gülen hareketi tarafından kurulan eğitim ağı, dünya çapında geniş bir coğrafi alana yayılmaktaydı. Bu ağ, Kırgızistan'daki Uluslararası Atatürk Alatoo Üniversitesi ve Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Virginia International University gibi üniversiteleri de içermektedir.
İlköğretim ve ortaöğretim seviyesinde ise Kanada'daki Nil Akademi, Avustralya'daki Işık Koleji ve Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Bay Area Teknoloji Okulu gibi okullar bulunmaktadır. Bu okullar, Kuzey Amerika, Güney Amerika, Afrika, Asya, Avustralya ve Avrupa dâhil olmak üzere birçok kıtada yer almaktaydı.
4.2 Operasyonel Model ve Finansman
Fetö Hareketinin okulları, görünürde bağımsız birimler olarak işlemektedir ve yerel vakıflar veya dernekler tarafından yönetilmekte ve finanse edilmekteydi. Bu modelin temelinde, Gülen'in "hizmet" etiğinden etkilenen yerel iş insanları ve profesyonellerin sunduğu finansal destek bulunmaktadır.
Bu destek, "burslar" ve bağışlar (himmet) aracılığıyla sağlanmakta, okulların inşası ve işletmesi için maddi kaynak, malzeme ve hatta gönüllü iş gücü temin edilmekteydi. Bu operasyonel model, hareketin ekonomik gücü ile eğitim misyonu arasındaki derin bağı göstermektedir.
4.3 Müfredat, Pedagoji ve Etos
Fetö Hareketinin eğitim kurumlarında uygulanan müfredat, genellikle ev sahibi ülkenin yasalarına, ulusal standartlarına, müfredatına uymaktadır. İngilizce veya yerel dilin öğretim dili olarak kullanılması, bu okulları yerel nüfus için de cazip kılmaktadır. Birçok uluslararası okulda formal dini eğitim verilmemektedir.
Bununla birlikte, okullar, öğrencilerin manevi ve dini faaliyetlere katılması için teşvik edildiği yurtlar ve kültür merkezleri gibi tamamlayıcı tesislerle desteklenmektedir. Bu model, hareketin seküler görünen bir cephe arkasında manevi değerleri yayma stratejisini ortaya koymaktadır.
Fetö Fethullah Gülen hareketinin eğitim ağının operasyonel yapısı, kamuoyuna sunulan merkezi olmayan ve bağımsız birimlerden oluşan model ile eleştirmenlerin iddia ettiği gizli ve hiyerarşik yapı arasındaki bir çelişkiyi barındırmaktadır. Okullar, dışarıdan bakıldığında yerel vakıflar tarafından yönetilen ve finansal olarak diğer okullardan bağımsız olan kuruluşlar gibi görünmektedir.
Ancak, bazı kaynaklar, hareketin "imam" adı verilen, bir nevi meslek veya coğrafi bölge bazlı gizli hiyerarşik bir ağ tarafından yönetildiğini iddia etmektedir. Bu hiyerarşi, bir "ev imamından" "il imamına" ve hatta "dünya imamına" kadar uzanan, katı bir yapıya sahiptir.
Bu durum, görünen merkezi olmayan yapının, aslında gizli bir koordinasyon mekanizması tarafından kontrol edildiği ve böylece hareketin küresel çapta uyum ve ortak bir "kültür" sağlayabildiği yönündeki iddiaları güçlendirmektedir. Bu ikili yapı, hareketin hem küresel olarak genişlemesini hem de kamu denetiminden kaçınmasını mümkün kılan önemli bir özellik olarak değerlendirilmektedir.
Bu eğitim modelinin arkasındaki temel strateji, sadece bir felsefenin uygulanması değil, aynı zamanda siyasi bir ortama pragmatik bir uyumun sonucudur. Gülen'in hareketinin neden geleneksel dini okullar yerine fen bilimlerine ve seküler konulara odaklanan okullar kurduğu bu şekilde anlaşılabilir.
1970'lerde Türkiye'deki eğitim ortamının aşırı siyasallaştığı bir dönemde, bu model hem Gülen'in takipçileri için güvenli bir alan sağlamış hem de seküler çevrelerin ve Müslüman olmayan ailelerin de dikkatini çekerek küresel bir çekicilik kazanmıştır. Bu strateji, hareketin güçlenmesine ve daha sonra ekonomik ve siyasi ağını besleyecek bir profesyonel sınıfın ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır.
Fetö Gülen hareketinin Türkiye’de yaklaşık 1.032 okul ve 15 üniversiteye sahip olduğu, bu okullardan yaklaşık 135.000 öğrenci lise ve altı seviyede; üniversitelerde ise 65.000 öğrenci olduğu iddia edilmekteydi. 2016 darbe girişimi sonrası bu okullar ve üniversiteler kapatılmış, öğrenciler başka kurumlara gönderilmiştir. Dünya genelinde ise 1.000’den fazla okul olduğu yönünde tahmin edilmekteydi.
Fetö Gülen hareketinin dünya genelinde sahip olduğu ve yönlendirdiği okulların tahmini sayıları aşağıda verilmiştir.
Fetullahçı Terör Örgütü'nün, ABD'de 60 bin öğrenci kapasiteli 140 civarındaki sözleşmeli (charter) okulu yönettiği, ABD'nin Pennsylvania eyaletinde 1999 yılından bu yana ikamet eden FETÖ elebaşı Fetullah Gülen, ülke genelinde 140 civarında sözleşmeli okulu ve bu okullar vasıtasıyla devletten yılda yaklaşık 500 milyon dolarlık geliri yöneten kişi olarak biliniyor.
Washington Post'ta 20 Temmuz'da Valerie Straus imzasıyla yayımlanan haberde de FETÖ'nün sadece Teksas'taki 46 okulu için ABD hükümetinden senede 250 milyon dolar kaynak sağladığı belirtilmiş (https://www.memurlar.net/album/11069/feto-nun-abd-deki-okullarinin-listesi.html).
Kuzey Amerika
-Kanada: Dil kursu
-Meksika: 1 okul ve kültür merkezi
-ABD: 5 özel okul ve 50’den fazla kültür merkezi
Güney Amerika
-Arjantin, Brezilya, Şili, Kolombiya: kültür merkezleri
Afrika (seçilen bazı ülkeler):
- Burkina Faso, Kamerun, Çad, Kongo, Etiyopya, Gambia, Gana, Gine, Gine-Bissau, Mali, Moritanya, Nijer, Sudan, Senegal, Uganda ( her birinde 1 okul)
- Mısır: dil okulu ve öğrenci yurdu
- Kenya: 7 okul
- Tanzanya: eğitim kompleksi (10 okul, ilköğretim, lise ve spor alanları ve dispanser)
-Nijerya: 17 okul, 1 üniversite ve kültür merkezi
- Güney Afrika: 4 okul
-Madagaskar, Malawi, Mozambik, Uganda: her birinde 1 okul
-Somali: 3 okul (darbe sonrası kapatılmış)
Avustralya ve Asya:
- Avustralya: 7 okul
- Endonezya: 4 okul
-Filipinler: 4 okul
-Afganistan, Bangladeş: 4 okul
-Burma, Kamboçya: 2 okul
-Hindistan: 3 okul ve 1 dil kursu
-Irak: 4 okul
-Japonya: 1 okul ve 5 dil kursu
-Kazakistan: 29 okul
- Kırgızistan: 12 okul
-Malezya: 1 okul
-Moğolistan: 4 okul
- Nepal, Vietnam, Yemen: her birinde 1 okul
-Pakistan: 6 okul ve 1 kültür merkezi
-Güney Kore: 1 kültür merkezi
-Tacikistan: 13 okul
-Tayland: 3 okul
-Türkmenistan: 20 okul
- Özbekistan: 1 okul
-Azerbaycan 11 okul
-Irak (Kürdistan Bölgesi) 37 eğitim kurumu (ilk/ortaokul ve üniversite)
Avrupa:
-Arnavutluk: 4 okul
-Avusturya: 1 dil kursu
-Azerbaycan: 12 okul
- Belçika: 1 okul, öğrenci yurdu, dil kursu, kültür merkezi
- Bosna Hersek: 2 okul
-Bulgaristan: 3 okul
-Çekya, Danimarka, İngiltere, Estonya, Finlandiya, Fransa, İtalya, Letonya, Litvanya, Polonya, Portekiz, Slovakya, İspanya, İsveç, İsviçre: çeşitli kültür/dil merkezleri ve bazı okullar
-Gürcistan, Makedonya, Moldova, Romanya: 2–4 okul
-Rusya: 6 okul
-Almanya 14
- Hollanda (11), Norveç, vb.: kültür/dil merkezleri mevcut
Üniversite:
-Azerbaycan (11), Gürcistan, Kazakistan, Kırgızistan, Türkmenistan. Bu ülkelerde Gülen hareketine bağlı üniversiteler bulunmaktaydı. (DEVAM EDECEK)
ERCAN EROĞLU
