Hafta içi kurulan düzen, hafta sonu yapılan planlarla birlikte çoğu zaman bozuluyor. "Bu hafta çok dikkat ettim.", "Bir öğünden bir şey olmaz." ya da "Pazartesi yine başlarım." düşüncesiyle başlayan küçük kaçamaklar, fark edilmeden tüm hafta sonuna yayılabiliyor. Sonuç ise değişmiyor; pazartesi yeniden başlama kararı ve bir türlü kırılamayan aynı döngü. Danışanlarımdan en sık duyduğum cümlelerden biri de tam olarak bu: "Hafta içi çok iyiyim ama hafta sonu kendimi durduramıyorum."
Aslında bunun nedeni çoğu zaman iradesizlik değildir. Hafta içi belirli bir düzenin içinde yaşarız. İşe ya da okula gider, öğün saatlerimizi önceden planlarız ve günlük tempomuz sayesinde mutfağa sürekli uğramayız. Hafta sonu ise bu düzen tamamen değişir.
Daha geç uyanılır, uzun süren pazar kahvaltıları yapılır, aile ziyaretleri, dışarıda yenilen yemekler, çocuklarla geçirilen zaman, tatlı ikramları ve spontane planlar beslenme alışkanlıklarını fark ettirmeden değiştirir. Üstelik evde geçirilen sürenin artması da mutfakla daha sık karşılaşmamıza ve can sıkıntısıyla atıştırmalara yönelmemize neden olabilir. Bir öğünde yapılan kaçamak yerine iki gün boyunca kontrolsüz seçimler yapmak, hafta boyunca oluşturulan kalori açığını fark edilmeden kapatabilir.
Peki bu döngüyü kırmak mümkün mü?
Sağlıklı beslenme pazartesiden cumaya uygulanan geçici bir program değil, yaşam tarzıdır. Bu da hafta sonu hiç dışarı çıkmamak, sofralara oturmamak ya da sevdiğiniz hiçbir yiyeceği yememek anlamına gelmez. Tam tersine, önemli olan sosyal hayat ile sağlıklı beslenme arasında denge kurabilmektir.
Örneğin pazar kahvaltısı yapacaksanız günün diğer öğünlerini gerçekten açlık durumunuza göre planlayabilirsiniz. Dışarıda yemek yiyeceğinizi biliyorsanız gün içinde daha hafif ama doyurucu seçimler yapabilirsiniz. Tatlı yiyecekseniz bunu yasak olduğu için değil, keyif alarak ve porsiyon kontrolüyle tüketebilirsiniz. Ayrıca hafta sonuna kısa yürüyüşler, bisiklet sürmek ya da ailece yapılacak fiziksel aktiviteler eklemek hem hareketinizi artırır hem de tüm günü yemek etrafında planlamanızı engeller.
En önemlisi ise hafta sonu yapılan küçük kaçamakların ardından "Nasıl olsa bozdum." diyerek kontrolü tamamen bırakmamaktır. Bir öğünde planın dışına çıkmanız bütün haftayı kaybettiğiniz anlamına gelmez. Bir sonraki öğünde yeniden dengeli seçimler yapmak, pazartesiyi beklemekten çok daha doğru bir yaklaşımdır.
Kilo kontrolünde başarıyı belirleyen şey sürdürülebilir geçen yedi gündür. Çünkü sağlıklı yaşam hafta içi uygulanan bir proje değil, her güne yayılan küçük ama istikrarlı alışkanlıkların toplamıdır.
Dyt. Berre Sude Mestan
@dyt.berrmestan