Karakter nedir? Bir soruyla başlayalım. Bir kişi ya da topluluğun öne çıkan özelliklerine karakter denir. Karakteristik özellikler olumlu ya da olumsuz olabilir. Karakter sözcüğüyle eş anlamlı kelimeler; haslet, seciye ve özyapı olarak sıralanabilir. Mizaç ise doğuştan sahip olduğumuz psikolojik eğilimleri ifade eden bir kavramdır. Zaman zaman bu iki kavram birbiriyle çok karıştırılmaktadır.
Bireyin günlük yaşam içinde daha sağlıklı, mutlu ve huzurlu bir yaşam sürdürebilmesi için sevgi, saygı, adalet gibi değerlere sahip olması beklenmektedir. Bu değerlere sahip bireylerden oluşan bir toplum oluşturabilmek için okullarımızda planlı bir karakter ve değerler eğitimi gerçekleştirilmelidir. Karakter ve değer eğitiminin amacı insanın iyi olmasını sağlamaktır. Geçmişten günümüze baktığımızda, aslında bunun bir yaşam amacı olduğunu söyleyebiliriz. İlk Çağ’dan itibaren gelişen felsefeler ve filozofların görüşleri incelendiğinde ahlak eğitiminin ön plana çıktığı görülmektedir. Ahlak, karakter ve değer kavramları zaman zaman birbirlerinin yerine kullanılabilmekle birlikte aralarında küçük farklılıklar bulunmaktadır.
Bireyin doğumundan itibaren, ilk yaşlardan başlayarak aile ve okul iş birliği içinde karakter eğitimi alması sağlanmalıdır. Okul öncesinden başlayıp ilköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretime kadar uzanan süreçte kalıcı davranışlar kazandırmak amacıyla planlı karakter ve değer eğitimi etkinlikleri düzenlenmelidir.
Karakter ve değer eğitiminin sorumlusu yalnızca sınıf öğretmeni değildir. Bu görev sadece idarenin ya da müdürün işi de değildir. Okuldaki bütün personel karakter eğitiminin gereklerini anlamış, bunları yerine getiren ve bu sorumluluğu paylaşan bir topluluk olmalıdır. Öğrencilerin birbirlerine karşı sorumlulukları da bu sürecin önemli bir parçasıdır. İdareciler, öğretmenler, kantinci, servis şoförü, güvenlik görevlisi, yardımcı personel; kısacası okul sistemi içindeki herkes bu sorumluluğun bilincinde olmalıdır. Bu da öncelikle okuldaki bütün personelin bu konuda bilgilendirilmesi ve beklentilerin netleştirilmesi anlamına gelir.
Karakter eğitimi aynı zamanda güçlü bir liderlik gerektirir. Bu süreci planlayacak, yönetecek ve etkili şekilde yürütecek bir lidere ihtiyaç vardır. Bu kişi okul müdürü olabileceği gibi müdür yardımcısı ya da bir öğretmen de olabilir. Ancak ideal olan, okulda karakter eğitimi için bir komisyon kurulmasıdır. Bu komisyonun üyeleri; planlamayı yapmalı, etkinlikleri tasarlamalı, tüm paydaşları bilgilendirmeli ve süreci düzenli olarak takip etmelidir.
Bu sürecin en önemli bileşenlerinden biri de ebeveynlerin, yani anne ve babaların sürece aktif olarak katılmasıdır. Okulda büyük emek verilmesine rağmen evde bunun karşılığı bulunmuyorsa okulun çabası istenilen sonucu vermeyebilir. Aynı şekilde aile evde büyük emek verirken okul bunu desteklemiyorsa o emek de boşa gidebilir. Kazandırılmaya çalışılan değerler ve geliştirilmek istenen karakter özellikleri okul ve aile tarafından paralel şekilde desteklenmediğinde beklenen sonuçlara ulaşmak güçleşir.
Bu nedenle karakter eğitimi sürecine ailelerin mutlaka dâhil edilmesi gerekir. Buradaki amaç ortak bir misyon oluşturmaktır. Hangi değerlere odaklanıldığı, bu değerlerin hangi davranışlarla kazandırılmaya çalışıldığı ailelerle paylaşılmalıdır. Aynı şekilde ebeveynler de ev ortamında çocuklarının hangi davranışları sergilediğini okulla paylaşmalıdır. Ancak bu şekilde okul ile aile arasında güçlü bir tutarlılık sağlanabilir.
Karakteri yüksek nesiller yetiştirmek ümidiyle, sağlıklı günler ve iyi haftalar diliyorum.
