Son yıllarda kolajen takviyeleri adeta günlük yaşamın bir parçası haline geldi. Bu ürünler daha genç bir cilt, daha güçlü saçlar, sağlam tırnaklar ve sağlıklı eklemler vaat ediyor. Peki gerçekten herkesin kolajen kullanması gerekiyor mu?
Kolajen, vücudumuzda en fazla bulunan proteindir. Cildimizin, kemiklerimizin, eklemlerimizin, kaslarımızın, tendonlarımızın ve bağ dokularımızın temel yapı taşlarından biridir.
Bir binanın demir iskeleti ne kadar önemliyse, kolajen de vücudumuz için benzer bir göreve sahiptir. Dokuların dayanıklılığını ve esnekliğini korumaya yardımcı olur.
Aslında vücudumuz kolajeni kendisi üretir. Bu üretim için proteinlerden gelen amino asitlere, özellikle C vitaminine, çinko ve bakır gibi bazı minerallere ihtiyaç duyar.
Ancak yaklaşık 25 yaşından sonra kolajen üretimi doğal olarak yavaşlamaya başlar. Yaşın ilerlemesi, sigara kullanımı, düzensiz beslenme, yoğun güneş maruziyeti, yetersiz uyku ve kronik stres gibi faktörler de bu süreci hızlandırabilir.
Ciltte kırışıklıkların artması, elastikiyet kaybı ve eklem yapısındaki değişikliklerin bir kısmı bu doğal sürecin sonucudur.
Kolajen besinlerde de bulunur. Özellikle kemik suyu, uzun süre pişirilmiş et suları, deri ve bağ dokusu içeren etler doğal kolajen kaynaklarıdır.
Bunun yanında yumurta, et, balık, tavuk ve süt ürünleri doğrudan kolajen içermez ancak kolajen üretiminde kullanılan amino asitleri sağlar.
Portakal, kivi, çilek, biber ve maydanoz gibi C vitamini yönünden zengin besinler ise vücudun kolajen sentezini destekler.
Peki dışarıdan alınan kolajen gerçekten işe yarıyor mu?
Bugüne kadar yapılan bilimsel çalışmalar, özellikle hidrolize kolajen takviyelerinin düzenli kullanımında cilt nemi ve elastikiyetinde, bazı eklem şikâyetlerinde ve fiziksel aktivite sonrası toparlanmada olumlu etkiler sağlayabileceğini göstermektedir.
Ancak bu etkiler kişiden kişiye değişebilir ve hiçbir kolajen takviyesi tek başına mucizevi sonuçlar oluşturmaz.
Kolajenin etkili olabilmesi için yalnızca takviye almak yeterli değildir. Vücudun bu yapı taşlarını kullanabilmesi için yeterli protein tüketimi, C vitamini alımı, dengeli beslenme, düzenli uyku ve fiziksel aktivite büyük önem taşır.
Özellikle C vitamini, kolajen üretiminde görev alan en önemli vitaminlerden biridir. Bu nedenle kolajen takviyesi kullanan kişilerin günlük C vitamini ihtiyaçlarını da karşılamaları gerekir.
Peki herkes kolajen kullanmalı mı? Bunun kısa cevabı hayır. Sağlıklı ve dengeli beslenen, yeterli protein tüketen genç bireylerde rutin kolajen kullanımının zorunlu olduğuna dair güçlü bir bilimsel kanıt bulunmamaktadır.
Ancak ileri yaş grubunda olanlar, yoğun spor yapan kişiler, eklem sağlığını desteklemek isteyen bireyler veya protein alımı yetersiz olan kişiler, hekim ya da diyetisyen değerlendirmesi sonrasında kolajen takviyesinden fayda görebilir.
Dyt. Berre Sude Mestan
