“İnegöl, 1950 yılındaki gelişim şemasıyla XIX. yüzyıl sonundaki vaziyetini ciddi oranda korumuştur. Buna karşılık 1958 yılından itibaren şehir, merkeze bağlanan yeni yollara (Alanyurt-İnegöl, Cerrah-İnegöl, İsaören İnegöl, Mesudiye İnegöl) yayılma eğilimi göstermiştir.Bu dönemde İnegöl aktif olan iki eksenli gelişme hamlesinden kurtulup, 7 yol güzergâhına bağlı bir gelişim modeline yönelmiştir.”


“1950-1965 döneminde şehrin asıl merkezi ve çarşı kesimi yine İshakpaşa Medresesi civarı (Eski Belediye Meydanı) olmakla birlikte Cuma Mahallesi bina yoğunluğu ve ticaret alanlarının önemli sayıda olması ile şehir içindeki tarihsel ve klasik bir merkez rolünü üstlenmiştir. Ancak 1939 yılından itibaren şehrin Hükümet Konağı, bugünkü İnegöl Belediyesi Merkez Binası olduğundan, bu binanın yer aldığı meydanda belli bir canlanma meydana gelmiş, ancak şehrin ikinci odağı haline gelebilmesi 1950 yılına kadar sürmüştür.

Denilebilir ki İnegöl, 1950-1965 döneminde iki merkezli, heterojen bir şehir yapısı sergilemiştir.”51 İlçe merkezi nüfusu; 1950 yılı 16.696, 1955 yılı 19.450, 1960 yılı 25.297, 1965 yılı 27.777’dir. İlçe nüfusundaki hızlı artış mekânsal genişleme ve düzenleme ihtiyacı doğurmuştur. 1950 yılında Osmanbey Caddesi açılmış, 1955 yılında bölünmüş yol durumundaki Atatürk Bulvarı düzenlenmiş, 1959 yılında da Nuri Doğrul Caddesi açılarak çarşıdaki sıkışıklığa çözüm aranmıştır.

Günümüzde Adliye Sarayının bulunduğu yere 1952 yılında 24 kişi kapasiteli cezaevi inşa edildi, 1964 yılında da kapasitesi 44 kişiye çıkarıldı. 1954 yılında temeli atılan Askerlik Şube Binası 26 Haziran 1955 tarihinde tamamlandı.

“1950-58 döneminde şehir daha çok güney ve batı yönünde gelişmiştir. Özellikle Kemalpaşa Mahallesi’nin gelişimi 1955’ten sonra hız kazanırken, Cerrah Yolu boyunca da önemli gelişmeler kaydedilmiştir. Diğer taraftan Ankara Yolu boyunca yeni gelişim alanı ve güneyindeki saha, küçük parçalar halinde kurulan ilk kereste ve mobilya imalathanelerinin seyrek bir şekilde dağılış gösterdiği kısımlardır. Bu arada şehir kuzeydoğusunda Mesudiye Mahallesine doğru gelişme sağlamıştır.”

“1958-1965 yılları İnegöl Küçük Sanayi Bölgesi’nde ilk ciddi endüstri bölgesi oluşumunu göstermiştir. Daha önce şehrin muhtelif yerlerine dağılmış halde bulunan birkaç kereste ile mobilya atölyesi ve tavuk yumurta entegre tesisi, Mahmudiye Mahallesi’nin büyük bir bölümünü oluşturacak şekilde yer değiştirmiş, düzgün sokaklar arasında, modern ve planlı inşa edilmiş yapılar halinde şehre ayrı bir görünüm kazandırmıştır.”

İnegöl Toprak Sanayi Tuğla Kiremit Fabrikasının 04.08.1957 tarihinde faaliyete geçmesi ilçemiz ekonomisinde önemli bir gelişmedir. 1950’li yıllardaki mobilyacılığın gelişimi Merhum Şevket Şen Ustanın anlatımıyla “imalat yapan işyerlerinin şehir içinde gürültü ve düzensizliğe sebep olduğu düşünülmeye başlandığından 1953 yılından itibaren şehrin doğusunda nispeten bataklık olan sahaya yavaş yavaş taşınmalar başladı. 1965 yılında tamamen mobilya ve kerestecilerin bulunduğu alana dönüştü.”

30 Temmuz 1959 tarihli Şirin İnegöl Gazetesi, “Sanayide 100 dükkânın temelinin atıldığı, Elektrik Santralı çevresinde de 30-40 dükkânın temelinin atılacağı haberini yapmış. ”Bahsedilen 100 dükkân Osmanbey Caddesi ile bağlantılı Artezyen ve Uğur Sokaklarında yapılmıştır.

Tamamının faaliyete geçmesi ise 1964 yılını bulmuştur. Çarşı içindeki 30-40 dükkân ise günümüzde Belediye Ek Hizmet Binasının arka cephesinde yapılmışlardır. Esnafın ortaya çıkan işyeri ihtiyacını gidermek için yapılan çalışmalardır.

*Tephirhane: Buğuevi demektir. “Belediyenin temizlik istasyonu, memlekette salgın hastalıklara mani olmak için tesis edilmiştir. Mezada çıkacak eşyalar burada fenni temizliği yapıldıktan sonra satışa çıkarılırdı.”

*Tanzifat Ahırları: Belediye Temizlik İşleri ahırları demektir.

TURHAN ŞAHİN'İN "İNEGÖL BELEDİYELİ YILLAR" isimli eserinden düzenlenip yayına hazırlanmıştır.