Yenice Hamamı sanat tarihi kayıtlarında; kare bir sıcaklık etrafından sıralanan halvet hücreli hamamlar grubuna dahil edilmiştir, İnegöl’deki Sinanbey hamamı ile birlikte. Bu hamamlar kare bir sıcaklığın etrafına bir, iki veya üç yönden yerleştirilen halvet hücrelerinden (kapalı bölüm) meydana gelmiştir.

Sinan Bey hamamında halvet hücreleri sıcaklık batı yönünde olacak şekilde tek tarafına yerleştirilmiştir. (İnegöl Araştırmaları, Aralık 2025, s.99 vd.) Benim gözlemim Yenice Hamamında halvet gözleri 2 tane güney yönünde, kapısı doğu yönü, batı tarafı dere kenarı duvar, kuzey kesimi ısıtma bölümü şeklindedir.

16.01.2013 tarihli İnegöl’de yayımlanan bir gazetede; Tarihi Yenice Hamamı ‘Kültür Merkezi’ Oluyor, başlıklı bir haber yayınlanmış. Üzerinden 13 yıldan fazla zaman geçmiş haberin. Hamam hala kendisine dokunacak yıkılmaktan kurtaracak sihirli elleri bekliyor.

Yine bu yıla ve geçmiş yıllara ait gazetemizde çıkan haberler var. Tarihi hamamın kereste deposu olarak kullanıldığıyla ilgili sonrasında keresteler kaldırılmış çöplük haline gelmiş bununla ilgili haberler.

Mahallenin eski muhtarı Şükrü Kutluca ve eski belediye başkanı (bilmeyenler vardır Yeniceköy 1956-2014 arası belediye idi) Hasan Aksu konuya ilişkin açıklamalar yapmışlar. Hatta İnegöl milletvekilleri konuyla ilgilenmiş.

Peki neden sorun halledilemiyor? Hamamın sahibi izin vermiyormuş. Bir kere bu hamam burayı terkeden mübadillerin! (teferruat malum olanlarda saklı) onların terkedişiyle buraya gelen balkan-kafkas muhacirlerine hamamın mülkiyet olarak verilmesi akla uygun bir durum değil. Kaldı ki verilmiş bile olsa ortada Osmanlı geçmişine dayalı tarihi bir anıt-bina var korunması kamu yararı, öncelikli bir durum olmalı. Mülkiyet sahibinin hakları korunarak.

Yakında İtalya’dan gelen bir öğretmen arkadaşımızla konuştuk. Orada kaldığı ev tarihi bir bina imiş. Mobilyalarının 1790’lardan kalma olduğunu söyledi. Avrupalılar tarihi binalarını evleri dahil korurken biz tarih konuşup tarihe değer değil para biçiyoruz.

Bu bina Osmanlıyı oluşturan unsurlardan birine ait. O unsurlar Osmanlıyı Osmanlı yapan özünü oluşturan değerlerdir. Ötekileştirici bakışla bu bina gözden çıkarılmış olmamalı. Böyle düşünmek istemiyorum.

Ama yaşadığımız tarih bunu önümüze getiriyor. Bunlar Mimar Sinan’ın insanlarıdır. Geçmişin değerleridir. Sıcak atmosferlerde karşılıklı hatalı gelişmeler yaşamış olabiliriz. Şimdi olayları akılla ele alıp çözmeliyiz.

Tarihi hamam Yeniceköyde dere kenarında. O dere kenarında bir çok mekan var, kahvehane var, hep erkekler oturuyor. Yolun iki tarafını erkekler kapatıyor. Dere boyunda kahvelerin etrafı arabalarla kapatılıyor. Dere sigara izmariti, su petleriyle adeta akmadığı zamanlarda bir çöplüğe dönüyor.

Bu hamam acilen restore edilmeli ve Yeniceköyde kadınlara mahsus kadınların da zaman geçireceği bir kültür merkezine dönüştürülmelidir. Aksi halde orası yıkılacak ve yerine 3 ya da 4 katlı yeni bir beton yığını derenin güzelliğini bozacaktır.

İSMAİL POLAT

TARİHÇİ