Birinci dünya savaşına dahil olan Osmanlı İmparatorluğu, 3 Ağustos 1914'de ilan ettiği seferberlik sonrası imparatorluğun dört bir yanındaki vatansever halkı, fakir ve yokluk içinde olmasına rağmen Hilal-i Ahmer (Kızılay) Cemiyeti aracılığıyla devletine ayni (mal & hizmet) ve nakdi (para) yardımlarında bulunmuştu.
Ayrıca, Hilal-i Ahmer Cemiyeti, diğer şehirlere nazaran daha fazla yardımda bulunan şehirler için gazetelerde teşekkür
ilanı yayınlıyordu.
Bu ilânlardan biri de 4 Ocak 1915 Tercüman-ı Hakikat Gazetesinde vatansever İnegöl halkı için yayınlanmıştı. Önce bu teşekkür ilanını günümüz Türkçesi ile okuyalım daha sonra o zaman yapılan yardımın bugünkü değerinin ne kadar olduğunu hesaplamaya çalışalım.
ESER-İ HAMİYYET (Vatanını korumaya çalışanların eseri)
İn egöl kazası ahali-i hamiyyetmendanı, seferberliğin bidayetinden Teşrin-i sani gayesine kadar erzak, mevaşi ve eşya bahasından verdikleri ianatın yekûnu seksen sekiz bin yedi yüz seksen beş kuruşa (88.785 kuruş) ve meccanen icra eyledikleri nakliyat ücuratı yetmiş bin kuruşa (75.000 kuruş) baliğ olmuş ve hamiyyet-i vakıaları şayan-ı teşekkür görülmüştür.
Günümüz Türkçesiyle; İnegöl kazasının vatansever halkının, seferberliğin başlangıcından Kasım 1914 sonuna kadar erzak, besi hayvanı ve çeşitli eşyaların bedeli olarak yaptığı yardımların toplamı 88.785 kuruşa, ücretsiz olarak gerçekleştirdiği nakliye hizmetlerinin değeri ise 75.000 kuruşa ulaşmış ve gösterdikleri bu vatansever davranış teşekküre layık görülmüştür.
Gelelim İnegöllü dedelerimizin ve ninelerimizin, yokluk ve fakirlik içinde olmalarına rağmen vatanı ve milleti için yaptıkları bu yardımların bugünkü değerini hesaplamaya; Hesabı, şu an 1915 yılına göre yüzbinlerce kat değersizleşen para birimimiz Türk Lirasına göre yapmak veya ekonomisini sömürge altına aldığı devletler sayesinde refaha ulaştıran İngiltere, ABD gibi büyük devletlerin para birimine göre yapmak doğru olmayacağı için tarihsel para değeri hesaplama için kullanılan altına göre hesap yapalım.
Öncelikle toplanan kuruşları liraya çevirirsek; Nakdi ve ayni yardımlar : 88.785 kuruş toplamda 887,85 Lira demektir.
Nakliyat hizmeti yardımları : 75.000 kuruş toplamda 750 Lira demektir.
1915 yılında 1 ons altının değeri 4,75 Türk Lirasıydı Nakdi ve ayni yardımların ons altın karşılığı : 186,9 ons altın etmekte
Nakliyat hizmeti yardımlarının ons altın karşılığı : 157,9 ons altın etmekte
Bugün (10 Ağustos 2026) itibariyle 1 ons fiyatı 207.573 TL olan altına göre hesapladığımızda, İnegöllülerin yaptıkları yardımın bugünkü değeri ortaya çıkmakta;
Nakdi ve ayni yardımların güncel değeri : 38.795.394 TL Nakliyat hizmeti yardımlarının güncel değeri : 32.775.776 TL
Toplam yapılan yardımın güncel değeri : 71.571.170 TL
Sonuç olarak; o tarihlerde merkezi nüfusu 15 bin, nahiye ve köylerle birlikte toplam nüfusu (o dönemde İnegöl’e bağlı olan Domaniç kasabası dahil) 60 bin civarında olan İnegölümüz, o günün kötü ekonomik ve yoksulluk şartlarında bile vatanın savunması için 3 aylık kısa bir dönemde, ayni (mal, hizmet) ve nakdi olarak bugünkü değeriyle toplamda 71 milyon TL'den fazla yardımda bulunmuş ve Kızılay tarafından teşekkür ilanı ile onurlandırılmıştı.
Kurtuluş savaşı sonrasında da vatansever İnegöl halkı 1927, 1932 ve 1934 yıllarında Türk Hava Kurumu’na yaptığı bağışlarla İnegöl ismi verilen toplam üç uçak hediye ederek vatan savunmasına katkıda bulunmaya devam etmişti. Allah, bu millete o kötü günleri tekrar yaşatmasın, vatanı için canını ve malını seve seve feda eden tüm vatan evlatlarına rahmetiyle muamele eylesin inşAllah.
RIDVAN PAL
