“Bu kadar az yememe rağmen hâlâ kilo veremiyorum.”
Bu cümle çevremizde en sık duyduğumuz cümlelerden biridir.
Tartıya çıkıyorsunuz, yediklerinizi kısıtladığınızı düşünüyorsunuz ama sonuç yok. Hatta bazen kilo artmış gibi bile hissediyorsunuz.
Peki gerçekten yağ mı aldınız, yoksa vücudunuz başka bir alarm mı veriyor?
Az Kalori = Daha Fazla Yağ Depolama mı?
Uzun süre çok düşük kalorili beslenmek vücut için bir kıtlık sinyali gibidir. Vücut bu durumu tehdit olarak algılar ve kendini korumaya alır. Metabolizma yavaşlar, harcanan enerji azalır ve gelen her besin daha değerli görülmeye başlanır.
Yani paradoksal bir durum ortaya çıkar:
Az yedikçe vücut daha cimri davranır ve yağ depolamaya daha yatkın hale gelir.
Bu durum sadece kilo vermeyi zorlaştırmaz; aynı zamanda halsizlik, üşüme, saç dökülmesi, sürekli tatlı isteği gibi belirtilerle de kendini gösterebilir. Kısacası mesele sadece kalori değildir; vücudun kendini güvende hissetmesi gerekir.
Tartı Artıyor Ama Yağdan mı Aldım?
Tartıdaki artış her zaman yağlanma anlamına gelmez. Özellikle paketli gıdalar, dışarıda yenen yemekler ya da yeterince su içmemek vücutta ödem tutulumuna neden olabilir.
Tuz, karbonhidrat depolarının dolması ve hormonal dalgalanmalar vücutta su tutulmasına yol açar. Bu da birkaç günde 1–2 kilo oynama yapabilir. Kişi bunu “kilo aldım” diye yorumlasa da aslında vücut sadece su tutuyordur.
Ödemin en sık görüldüğü dönemlerden biri de kadınlarda regl öncesidir. Bu noktada tartıya bakıp motivasyon kaybetmek oldukça yaygındır ama çoğu zaman bu geçici bir durumdur.
Regl – Stres – Kortizol Üçgeni
Kadın bedeninde kilo değişimleri sadece yenen yemeklerle açıklanamaz. Regl döngüsü boyunca östrojen ve progesteron seviyeleri değişir; bu da iştah, tatlı isteği ve ödemi etkiler.
Bir de işin içine stres girince tablo daha da karmaşıklaşır.
Stresle birlikte vücut kortizol hormonu salgılar, vücudu tehlike moduna sokar. Kortizol yüksek seyrettiğinde: Karın bölgesinde yağlanma artabilir, tatlı ve karbonhidrat isteği yükselir, vücut yağ yakmak yerine depolamaya eğilim gösterir.
Yani çok az yediğiniz, çok stresli olduğunuz ve regl dönemine yaklaştığınız bir haftada tartının düşmemesi aslında son derece “normal” bir biyolojik tepkidir.
Daha Az Değil, Daha Akıllı Yemek Yiyin
Kilo vermenin yolu sürekli kısmak değil, vücudu güvende hissettiren bir düzen kurmaktan geçer. Yeterli protein almak, lifli besinlerle tabağı doldurmak, çok uzun açlıklardan kaçınmak ve uyku düzenini korumak metabolizmanın yeniden “normal çalışmasına” yardımcı olur.
Ayrıca her dalgalanmayı yağlanma gibi yorumlamak yerine, ödem ve hormonal değişimleri hesaba katmak motivasyonu korur.
Diyetisyen Berre Sude MESTAN
@dyt.berremestan