İçimizde eğitimci olmayan var mı? Her anne-baba çocuğunun ilk öğretmenleridirler.Dedeler ,nineler torunlarını eğitirler.Patronlar,işverenler ,amirler idareleri altındaki insanlara nasıl davranmaları konusunda kafa yoruyorlar.Esnaf,müşterilerine daha iyi nasıl hizmet etmeyi düşünür.İşte tüm bunlara cevap olabilecek esas konu Peygamber Efendimizin (sav) insanlara nasıl davranırdı konusudur.
Hz.Aişe (ra) annemize Peygamberimizin ahlakı sorulduğunda "O'nun ahlakı Kur'an'dı" diye buyurdu.Dolayısıyla Peygamber Efendimizin kaynağı Kur'an'dı.Bizim de iki kaynağımız vardır:
-Allah'ın Kitabı Kur'an'ı Kerim,
-Peygamber Efendimizin (sav) Sünneti.
Peygamberimiz (sav) insanlara nasıl davranıyordu,onları nasıl eğitiyordu.Bununla ilgili bazı örnekler verelim.
1-Öncelikle Sevgili Peygamberimiz (sav) bir şeyi emretmeden önce kendisi yapardı.Çünkü bir isteğin değer kazanması için öncelikle insanın kendisinden başlaması gerekiyor.
Örneğin,sigara içen bir insanın başkasına sigaranın zararlarını anlatması etkili olmaz.Bu konu ile ilgili Yüce Rabbimiz şöyle buyuruyor:"Ey iman edenler! Yapmayacağınız şeyleri niçin söylüyorsunuz?"(Saf,2).
2- Sevgili Peygamberimiz (sav) tedricilik (aşama aşama) metodunu uygulardı.Zaten Kur'an'ın 23 yılda inmesi bu nedenledir.Yani bir şeyi isterken hemen olmaz.Onun için içkinin yasaklanması bile üç aşamada olmuştur.Çocuklarımızı namaza alıştırırken önce vakit olarak kolay olanlardan (Öğle,ikindi.akşam namazı gibi) başlamak uygun olur.Rabbimiz şöyle buyuruyor:" Şüphesiz sizin Rabbiniz, gökleri ve yeri altı gün içinde (altı evrede) yaratan..."(A'raf,54).Rabbimiz isteseydi yerleri ve gökleri bir anda yaratabilirdi.Çünkü O'nun her şeye gücü yeter.Ama aşamalı bir metot uygulamıştır.
3-Sevgili Peygamberimiz (sav) insanları bıktırmadan onları eğitirdi.Sevgili Peygamberimiz (sav) bir Hadislerinde şöyle buyuruyor:"Kolaylaştırınız zorlaştırmayınz.Müjdeleyiniz nefret ettirmeyiniz".Dolayısıyla bizlerde insanları eğitirken insanlara zor metotları değil kolay metotları uygulamalıyız.Çünkü "Din Kolaylıktır".
-- Sevgili Peygamberimiz (sav) insanları eğitirken kişisel farklılıkları göz önünde bulundururdu.Kendisinden tavsiye isteyenlere onların zayıf oldukları noktaları esas alarak tavsiyede bulunurdu.Örneğin:
-Sinirli olanlara "Kızma "derdi,
-Anne babası yaşlı ve bakıma muhtaç olanlara "Senin Cihadın anne babana bakmandır" buyururdu.v.b.
4-- Sevgili Peygamberimiz (sav) muhatabıyla karşılıklı soru cevap metodunu kullanırdı.
Örneğin, namazın önemini açıklamak için şöyle bir soru ile başlardı:
-"Sizden birinizin kapısının önünden bir nehir aksa ve bu nehirde her gün beş kere yıkansa, acaba üzerinde hiç kir kalır mı, ne dersiniz?" Dediler, ki,
-Onun kirlerinden hiçbir şey bırakmaz!" Bunun üzerine Resulullah Efendimiz (sav):
-"İşte bu, beş vakit namazda böyledir. Allah onlar sayesinde bütün hataları siler" buyurdu.
(Haftaya Devam Edecek İnşallah!)
Abdulvasih DURAN