Retina Nedir, Gözde Ne İşe Yarar?
Retina, göz küresinin en arka kısmını kaplayan ve ışığa duyarlı milyonlarca hücreden oluşan çok hassas bir dokudur. Bir fotoğraf makinesinin sensörü gibi çalışır. Göz merceğinden geçen ışık, retinaya düşer; burada elektrik sinyallerine çevrilir ve görme siniri aracılığıyla beyne gönderilir. Beyin de bu sinyalleri görüntü olarak algılar.
Retinanın ortasında yer alan makula (sarı nokta) detaylı ve net görmeden sorumludur. Okuma, araç kullanma, yüzleri tanıma gibi günlük hayatta en çok kullandığımız görme becerileri bu bölge sayesinde mümkündür. Retina çevresi ise yan görüşü ve karanlıkta görmeyi sağlar.
Retina Neden Bu Kadar Önemli?
Retina, merkezi sinir sisteminin bir uzantısıdır. Yani beyinle doğrudan bağlantılıdır ve kendini yenileme kapasitesi son derece sınırlıdır. Bu yüzden burada oluşan hasarlar çoğu zaman kalıcı görme kaybına yol açabilir. Erken teşhis edilmediğinde “basit bir göz sorunu” gibi görünen durumlar ciddi sonuçlar doğurabilir.
Ayrıca retina muayenesi, sadece göz sağlığı için değil; şeker, tansiyon, damar hastalıkları ve bazı nörolojik sorunların erken fark edilmesi açısından da büyük önem taşır.
Retina Hastalıkları Nelerdir?
Retina hastalıkları, görmeyi doğrudan etkileyen ve ihmal edildiğinde körlüğe kadar ilerleyebilen ciddi rahatsızlıklardır. En sık görülen retina sorunları şunlardır:
Diyabetik retinopati:
Şeker hastalığının göze verdiği hasardır. Yüksek kan şekeri, retina damarlarını zayıflatır ve sızıntılara yol açar. İlerleyen aşamalarda göz içinde kanamalar ve ani görme kaybı görülebilir.
Sarı nokta hastalığı (Makula dejenerasyonu):
Genellikle ileri yaşta ortaya çıkar. Merkezi görme giderek bozulur. Düz çizgiler eğri görülmeye başlar, yazılar silikleşir. Islak tipi hızlı ilerler ve acil tedavi gerektirir.
Retina yırtığı ve delikleri:
Göz içindeki jel yapının retinayı çekmesiyle oluşur. Işık çakmaları ve ani uçuşan cisim artışıyla kendini gösterebilir. Erken fark edilirse lazerle önlenebilir.
Retina dekolmanı:
Retinanın yerinden ayrılmasıdır. Görüş alanında perde inmesi hissi oluşur. Acil ameliyat edilmezse kalıcı görme kaybı yaşanabilir.
Retina damar tıkanıklıkları:
Tansiyon, kolesterol ve kalp-damar hastalıklarıyla ilişkilidir. Genellikle sabah fark edilen ani ve ağrısız görme kaybı ile ortaya çıkar.
Tavuk karası (Retinitis pigmentosa):
Genetik bir hastalıktır. Önce gece görüşü bozulur, zamanla görme alanı daralır. Günümüzde gen ve kök hücre tedavileri üzerine çalışmalar sürmektedir.
Retina Hastalıkları Hangi Belirtilerle Ortaya Çıkar?
Retina sorunları genellikle ağrı yapmaz. Bu da hastalığın geç fark edilmesine neden olur. En sık görülen belirtiler şunlardır:
* Göz içinde ani ışık çakmaları
* Uçuşan noktaların aniden artması
* Görüş alanında kararma veya perde hissi
* Düz çizgilerin eğri görülmesi
* Gece görüşünde belirgin azalma
* Renklerin soluk algılanması
Bu belirtilerden biri bile varsa vakit kaybetmeden göz doktoruna başvurmak gerekir.
Kimler Risk Altında?
* Şeker ve tansiyon hastaları
* Yüksek miyopisi olanlar
* 60 yaş üzeri bireyler
* Ailesinde retina hastalığı bulunanlar
* Göz travması geçirenler
* Daha önce göz ameliyatı olanlar
Retina Hastalıkları Nasıl Teşhis Edilir?
Gelişmiş cihazlar sayesinde retina çok ayrıntılı şekilde incelenebilir. Göz dibi muayenesi, OCT, anjiyografi ve göz ultrasonu en sık kullanılan yöntemler arasındadır. Bu tetkikler ağrısızdır ve kısa sürede yapılır.
Retina Hastalıkları Nasıl Tedavi Edilir?
Tedavi, hastalığın türüne göre değişir:
* Göz içi iğne tedavileri
* Lazer uygulamaları
* Özel ilaç tedavileri
* Gerekli durumlarda retina ameliyatları
Amaç, mevcut görmeyi korumak ve hastalığın ilerlemesini durdurmaktır.
