Kalp krizi ve felç riskinin erken değerlendirilmesine yardımcı olan yeni bir uygulama İngiltere'de yaygınlaşıyor. Eczanelerde parmak ucundan alınan kan örneğiyle gerçekleştirilen kolesterol testi, 7 dakikadan kısa sürede sonuç veriyor. Uzmanlar, özellikle herhangi bir belirti göstermeden ilerleyebilen yüksek kolesterolün kalp ve damar hastalıkları açısından önemli bir risk faktörü olduğuna dikkat çekiyor.
Kalp Krizi ve Felç Riskine Karşı 7 Dakikalık Test
İngiltere'de bazı eczanelerde uygulanan hızlı kolesterol testi, kalp ve damar hastalıkları açısından risk taşıyan kişilerin belirlenmesine katkı sağlıyor.
Parmak ucundan alınan küçük bir kan örneğiyle gerçekleştirilen işlem, kişinin kolesterol değerlerinin kısa sürede ölçülmesine imkân tanıyor.
The Health Suite bünyesinde görev yapan aile hekimi Dr. Asiya Maula, düzenli kolesterol kontrolünün kalp ve damar sağlığının korunmasında önemli olduğunu belirtti.
Ancak uzmanlar, 7 dakikalık testin tek başına kalp krizi veya felç riskini kesin olarak belirlemediğini vurguluyor. Kolesterol sonuçlarının diğer sağlık verileriyle birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.
Araştırma Sonucu Dikkat Çekti: Her 5 Kişiden Biri Yüksek Risk Grubunda
İngiltere'deki Barts Health NHS Trust tarafından yürütülen çalışma, erken taramaların önemini ortaya koydu.
Ocak 2025 ile Şubat 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilen uygulamada 1.200'den fazla kişiye kolesterol testi yapıldı.
Testlerle birlikte yürütülen kapsamlı değerlendirmelerde, katılımcıların yaklaşık yüzde 20'sinin önümüzdeki 10 yıl içerisinde kalp krizi veya felç geçirme açısından yüksek risk grubunda bulunduğu belirlendi.
Araştırmada her 5 kişiden yaklaşık 1'inin yüksek risk grubunda yer alması, düzenli sağlık kontrollerinin önemini yeniden gündeme getirdi.
Bu sonuç, toplumun tamamında aynı oranda risk bulunduğu anlamına gelmiyor. Bulgular, taramaya katılan kişilerin değerlendirmelerine dayanıyor.
Yüksek Kolesterol Belirti Vermeden İlerleyebiliyor
Uzmanlara göre yüksek kolesterolün en önemli özelliklerinden biri, çoğu zaman belirgin bir şikâyete neden olmaması.
Kişi kendisini sağlıklı hissetse bile kanındaki kolesterol seviyesi yüksek olabiliyor. Bu durum uzun vadede damar sertliği ve kalp-damar hastalıkları açısından risk oluşturabiliyor.
Yüksek kolesterolün varlığı genellikle kan testiyle tespit ediliyor.
Bu nedenle herhangi bir sağlık sorunu yaşamayan kişilerin de yaşları, aile geçmişleri ve mevcut risk faktörleri doğrultusunda kolesterol kontrolü yaptırmaları önem taşıyor.
Kolesterol Değeri Tek Başına Yeterli Değil
Dr. Asiya Maula, kalp krizi ve felç riskinin yalnızca kolesterol seviyesine bakılarak değerlendirilemeyeceğine dikkat çekti.
Risk hesaplamasında şu faktörler de önem taşıyor:
-
Kan basıncı ve hipertansiyon
-
Yaş ve genel sağlık durumu
-
Ailede kalp ve damar hastalığı öyküsü
-
Diyabet gibi kronik hastalıklar
-
Sigara kullanımı
-
Beslenme alışkanlıkları
-
Fiziksel aktivite düzeyi
-
Genetik yatkınlık
Uzmanlara göre kolesterol değerleri birbirine yakın iki kişinin kalp krizi veya felç geçirme riski, diğer sağlık özelliklerine bağlı olarak farklılık gösterebiliyor.
Genetik Faktörler de Kolesterolü Yükseltebiliyor
Kolesterol yüksekliği yalnızca sağlıksız beslenme veya hareketsiz yaşamla ilişkili değil.
Genetik özellikler de kan kolesterol seviyelerinin yükselmesine neden olabiliyor.
Özellikle ailesel hiperkolesterolemi adı verilen kalıtsal rahatsızlık, kolesterol değerlerinin küçük yaşlardan itibaren yüksek seyretmesine yol açabiliyor.
Bu nedenle ailesinde yüksek kolesterol, erken yaşta kalp krizi veya kalp ve damar hastalığı öyküsü bulunan kişilerin sağlık kontrollerini ihmal etmemesi gerekiyor.
İngiltere'de Her Yıl 170 Bin Kişi Hayatını Kaybediyor
İngiliz Kalp Vakfının verilerine göre Birleşik Krallık'ta her yıl yaklaşık 170 bin kişi kalp ve dolaşım sistemi hastalıkları nedeniyle yaşamını yitiriyor.
Bu rakam günlük ortalama 460 kişinin hayatını kaybettiğini gösteriyor.
Kalp ve damar hastalıklarının ülkedeki ölümlerin dörtte birinden fazlasından sorumlu olduğu belirtiliyor.
İngiltere'de erken teşhisi ve koruyucu sağlık hizmetlerini yaygınlaştırmak amacıyla hızlı kolesterol testlerinin yaklaşık 100 eczaneyi kapsayacak şekilde genişletilmesi planlanıyor.
Kolesterol Yüksek Çıkarsa Ne Yapılmalı?
Hızlı test sonucunda kolesterol değerlerinin yüksek çıkması, kişinin mutlaka kalp krizi veya felç geçireceği anlamına gelmiyor.
Bununla birlikte yüksek değerler, daha ayrıntılı değerlendirme yapılması gerektiğine işaret edebiliyor.
Uzmanlar, kolesterol yüksekliği tespit edilen kişilerin aile hekimine başvurarak gerekli incelemeleri yaptırmasını öneriyor.
Kolesterol kontrolünde kişinin sağlık durumuna göre beslenme alışkanlıklarının düzenlenmesi, fiziksel aktivitenin artırılması ve sigaranın bırakılması gibi önlemler uygulanabiliyor.
Bazı hastalarda ise doktor değerlendirmesi sonucunda ilaç tedavisi gerekebiliyor.
Uzmanların temel uyarısı, yüksek kolesterolün belirti vermesini beklemeden kişisel risk durumuna uygun sağlık kontrollerinin yaptırılması yönünde. Yedi dakikalık test, erken değerlendirmeye yardımcı olsa da kesin tanı veya tek başına kalp krizi ve felç riskini belirleyen bir yöntem olarak kullanılmıyor.
