Kuran'ı Cep telefonundan Dinlemek Sevap kazandırır mı? İnternet ve TV'den Hatim ve Mukabele Olur mu?

Günümüzde teknolojinin gelişmesiyle birlikte Kuran-ı Kerim'e ulaşım kolaylaştı. Peki, radyo, televizyon veya internet üzerinden Kuran-ı Kerim dinlemek sevap olur mu, bu şekilde hatim yapılabilir mi?

Teknolojinin gelişmesiyle birlikte, birçok insan Kur’an-ı Kerîm’i radyo, televizyon ve internet gibi araçlar üzerinden dinlemeye başladı.

Bu durum, dinleyicilere sevap kazandırır mı sorusu gündeme gelmektedir. İşte Din İşleri Yüksek Kurulu'nun açıklaması!

Dijital Dünyada Kur'an ve İbadet Rehberi

Teknoloji, kutsal kitabımıza erişimi bir tık uzağımıza getirse de, bu imkanların "ibadet" sayılma sınırları fıkhi kurallarla belirlenmiştir. İşte Din İşleri Yüksek Kurulu verileri ışığında temel kurallar:

• Dinleme Sevabı: Akıllı telefon, televizyon veya internet üzerinden Kur’an-ı Kerim dinlemek ibadettir ve kişiye sevap kazandırır. Bu, hem Allah'ın kelamına hürmet hem de manevi bir huzur vesilesidir.

• Hatim ve Mukabele Ayrımı: Bir kişinin "Hatim yapmış" sayılabilmesi için Kur’an’ı bizzat Arapça metninden başından sonuna kadar okuması gerekir. Sadece dinleyerek teknik anlamda hatim tamamlanmış olmaz; ancak bu süreçte alınan "mukabele sevabı" niyet ve gayret doğrultusunda umulur.

• Tilavet Secdesi Zorunluluğu: Dijital ortamlarda (TV, radyo, internet) dinlenen Kur’an’da bir "secde ayeti" geçmesi durumunda, dinleyen kişinin tilavet secdesi yapması vaciptir. Kayıt veya canlı yayın olması bu sorumluluğu değiştirmez.

• Uzaktan Cemaatle Namaz: Televizyon veya internetten canlı yayınlanan bir namaza (örneğin Kabe’deki bir namaza) ekran başından uymak fıkhî açıdan geçersizdir. Cemaatle namazın temel şartlarından biri "mekan birliği"dir; yani imam ile cemaatin aynı fiziksel ortamda bulunması şarttır.

• Teknolojinin Sınırı: Teknoloji Kur’an’ı anlamak, dinlemek ve öğrenmek için eşsiz bir araçtır; ancak şahsen yapılması gereken (namaz, bizzat kıraat vb.) bedeni ibadetlerin yerini tamamen tutamaz.

Fıkıh ve Modern Tartışmalar

1. Canlı Yayın vs. Kayıt Ayrımı: Bazı fıkıhçılar, tilavet secdesi konusunda "canlı yayın" ile "banttan kayıt" arasında ince bir ayrım yaparlar. Genel kanaat her ikisinde de secde edilmesi yönünde olsa da, özellikle banttan yayınlarda (mekanik ses) secdelerin gerekli olup olmadığına dair teknik tartışmalar mevcuttur. Ancak ihtiyaten secde etmek en doğrusudur.

2. Meal Dinlemek ve Okumak: Sadece Arapça metni dinlemek değil, Kur’an’ın anlamını (mealini) dijitalden takip etmek de "tefekkür" ibadeti sayılır. İlim meclisinde bulunmak gibi değerlendirilir.

3. Mobil Uygulamalardan Okumak: Telefonda yüklü olan Kur’an uygulamalarından okumak, kağıt mushaftan okumak gibi "Hatim" sayılır. Yani okuma fiili bizzat gerçekleştiği sürece materyalin kağıt veya ekran olması hatme engel değildir.

4. Abdestsiz Telefon Kullanımı: Mushafa (fiziksel kitaba) abdestsiz dokunulmaması esas alınırken, telefon ekranındaki Kur’an metnine abdestsiz dokunulabileceği (çünkü ekrandaki görüntünün kalıcı bir yazı değil, ışık yansıması olduğu) genel bir görüştür. Yine de edeben abdestli olmak tavsiye edilir.

5. Dikkat Dağıtıcı Unsurlar: Dijitalden Kur’an dinlerken veya hatim takip ederken arka planda başka işlerle uğraşmak, Kur’an’ın "O okunduğu zaman kulak verin ve susun" (A'raf, 204) emrine aykırı olabilir. Dinleme eyleminin tam bir odaklanma ile yapılması sevabın kemali için önemlidir.

İnternet, TV ve radyodan Kur'an dinlemek sevap kazandırır

Din İşleri Yüksek Kurulu’nun 8 Mart 2023 tarihli açıklamasında, radyo, televizyon veya internet üzerinden Kur’an dinlemenin sevap kazandırdığı belirtilmektedir.

Bu tür araçlar, insanlara Kur’an’a erişimi kolaylaştırırken, dinleyicilere ibadet sevabı kazandırmaktadır. Ancak bu, hatim sevabı kazandırmak anlamına gelmemektedir.

Hatim yapmak için Kur’an’ı bizzat okumak gerekir

Kur’an-ı Kerîm hatmi, Kur’an’ın başından sonuna kadar Arapça olarak okunmasıdır.

Din İşleri Yüksek Kurulu’na göre, bir kimsenin hatim yapabilmesi için Kur’an’ı kendisinin okuması şarttır.

Televizyon, radyo veya diğer araçlardan mukabele dinlemek de sevap kazandırsa da, bu kişiyi hatim yapmış saymaz.

“Kur’ân hatmi, Kur’ân’ın başından sonuna kadar Arapça olarak okunmasıdır. Dolayısıyla bir kimsenin hatim yapmış olması için Kur’ân’ı bizzat kendisinin okuması gerekir.”

Tv ve internetten Kuran-ı Kerim dinelenebilir, mukabele tutulabilir. Bizzat okumak ve karşılıklı mukabele tutmak gibi olmasa da bunun da sevabı vardır. Bu şekilde de hatim ve mukabele sevabının alınması umulur.

TV'de okunan Kuran'da Secde âyeti geçerse tilâvet secdesi gerekir mi?

İnternet ve TV ortamında Kur’an dinlerken secde âyeti geçmesi durumunda tilâvet secdesi yapılması gerektiği de Kurul tarafından belirtilmiştir.

Radyo, televizyon veya internet üzerinden Kur’an dinleme esnasında secde âyetine denk gelinirse, dinleyicinin tilâvet secdesi yapması zorunludur.

Canlı yayında Kabe'de kılınan namaza uysak namaz olur mu?

Cemaatle namaz konusunda ise, televizyon, uydu veya internet gibi araçlar vasıtasıyla farklı mekânda bulunan bir imama uymak geçerli sayılmamaktadır.

Hz. Peygamber’in uygulamalarına bakıldığında, cemaatle namaz kılınabilmesi için imam ile cemaatin aynı mekânda bulunması gerektiği açıkça belirtilmektedir.

Sosyal Medyadan Nazar Değer mi? Fotoğraftan Nazar Olur mu? Bebeklere Fotoğraftan Nazar Değer mi?

İçeriği Görüntüle

Televizyon veya internet üzerinden cemaat oluşturmak mekân birliği sağlamadığı için dinen uygun görülmemektedir.

Bu fetvaya göre, televizyon veya internet üzerinden imama uyularak kılınan namazlar geçerli değildir.

Sonuç olarak, teknolojik araçlar sayesinde Kur’an-ı Kerîm’i dinlemek insanlara sevap kazandırsa da, bazı ibadetlerin doğrudan yapılması gerektiği açıktır.

Özellikle hatim yapma ve cemaatle namaz kılma gibi ibadetlerde, kişinin bizzat katılımı zorunludur. ATB

İnanç haberleri için TIKLAYINIZ!

Astroloji ve Rüya haberleri için TIKLAYINIZ!

Kadın Aile haberleri için TIKLAYINIZ!

Kültür Sanat haberleri için TIKLAYINIZ!