Soğuk havalarla birlikte birçok kişi burun içinde yanma, batma, kabuklanma ve zaman zaman kanama şikâyetleri yaşamaya başlıyor. Çoğu zaman “hava kuru ondandır” deyip geçilen bu durumun adı burun kuruluğu. Tıbbi olarak rhinitis sicca olarak bilinen burun kuruluğu, aslında yalnızca konforu bozan basit bir sorun değil; uzun sürdüğünde yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebiliyor.
Burun içini kaplayan mukoza tabakası, soluduğumuz havayı nemlendirip filtreleyen doğal bir savunma hattı gibidir. Bu tabaka kuruduğunda hem görevini yapamaz hale gelir hem de burun içi daha hassas ve savunmasız olur. Özellikle kış aylarında burun kuruluğu şikâyetlerinin artması da tesadüf değildir.
Burun Kuruluğu Nedir?
Burun kuruluğu, burun boşluğunu kaplayan mukozanın doğal nemini kaybetmesiyle ortaya çıkar. Sağlıklı bir burunda mukoza, sürekli olarak ince bir salgı üretir. Bu salgı; tozu, mikropları ve zararlı parçacıkları tutar, ardından minik tüycükler yardımıyla geriye doğru süpürülür.
Kuruluk başladığında bu sistem adeta durur. Burun içinde:
- Gerginlik hissi
- Yanma ve batma
- Kaşıntı
- Sert kabuklar
- Kolay kanama
gibi şikâyetler görülür. Özellikle kabukların zorla temizlenmesi, alttaki hassas dokunun zedelenmesine ve sık sık burun kanamasına yol açabilir.
Bazı kişilerde burun içi yapısal sorunlar, ameliyatlar sonrası oluşan doku değişiklikleri ya da mukoza incelmesi bu kuruluğu daha da ağırlaştırabilir.
Burun Kuruluğu Neden Olur?
Burun kuruluğunun tek bir sebebi yoktur. Genellikle birkaç faktör bir araya gelir:
- Kuru ve nemsiz hava
- Sigara dumanı ve hava kirliliği
- Ev temizleyicileri ve kimyasal buharlar
- Uzun süreli burun spreyi kullanımı
- Alerji ve soğuk algınlığı ilaçları
- Yetersiz su tüketimi
- Burun kemiği eğriliği
- Hormonal değişimler (özellikle menopoz)
- Bazı romatizmal ve bağışıklık sistemi hastalıkları
Özellikle alerji ilaçları ve burun açıcı spreyler, kısa süreli rahatlama sağlasa da uzun vadede mukozayı daha fazla kurutabilir.
Burun Kuruluğu Kışın Neden Daha Sık Görülür?
Kış aylarında burun kuruluğunun artmasının birkaç net sebebi vardır. Soğuk hava, sıcak havaya göre çok daha az nem taşır. Dışarıda solunan kuru hava, burun tarafından nemlendirilmeye çalışılırken mukoza kendi suyunu kaybeder.
Asıl sorun ise kapalı alanlardır. Kaloriferler, klimalar ve merkezi ısıtma sistemleri havadaki nemi ciddi şekilde düşürür. Ev ya da ofis ortamı fark edilmeden çöl havasına döner.
Buna bir de kışın:
- Daha az su içilmesi
- Grip ve nezle nedeniyle ilaç kullanımının artması
eklenince burun mukozası iyice zorlanır.
Burun Kuruluğu Hangi Sorunlara Yol Açar?
Tedavi edilmediğinde burun kuruluğu, zincirleme sorunlara neden olabilir:
- Sık burun kanamaları
- Horlama ve ağızdan nefes alma
- Uyku kalitesinin düşmesi
- Sabah boğaz ağrısı
- Tekrarlayan sinüzit atakları
- Koku alma duyusunda azalma
- Burun girişinde ağrılı yaralar
