Bazen kişi kendi bedenine, sesine veya düşüncelerine yabancılaşmış gibi hissedebilir. Hatta kendisini sanki dışarıdan izliyormuş gibi algılayabilir. Bu durum depersonalizasyon olarak adlandırılır ve özellikle yoğun stres, kaygı ve travmayla birlikte görülebilir.
Depersonalizasyon Nedir?
Depersonalizasyon, kişinin kendi bedenine, düşüncelerine veya duygularına yabancılaşması durumudur. Kendi sesini farklı duymak, hareketlerini otomatik yapıyormuş gibi hissetmek veya aynadaki görüntüsüne yabancılaşmak belirtiler arasında yer alabilir.
Kişi çoğu zaman bunun bir algı değişikliği olduğunu bilir ve gerçeklikle bağını tamamen kaybetmez.
Depersonalizasyon Belirtileri Nelerdir?
En sık görülen belirtiler şunlardır:
- Kendini dışarıdan izliyormuş gibi hissetmek
- Kendi bedenine veya sesine yabancılaşmak
- Duyguları hissedemiyormuş gibi olmak
- Düşüncelerin otomatik ilerlediğini düşünmek
- Zaman algısında değişiklik yaşamak
- Çevreyle duygusal bağ kurmakta zorlanmak
- Yoğun kaygı ve huzursuzluk hissetmek
Derealizasyon ise benzer şekilde çevrenin gerçek dışı veya rüya gibi algılanmasıdır. İki durum aynı kişide birlikte görülebilir.
Depersonalizasyon Neden Olur?
Tek bir nedeni yoktur. Yoğun stres, kaygı, travmatik olaylar, panik atak, depresyon, uykusuzluk ve bazı maddelerin kullanımı bu tür belirtilerle ilişkili olabilir.
Ancak belirtilerin nedeni kişiden kişiye değişebileceği için yalnızca internet üzerinden tanı koymak doğru değildir.
Depersonalizasyon Nasıl Tedavi Edilir?
Tedavi, altta yatan nedene göre belirlenir. Genellikle psikiyatri değerlendirmesiyle başlanır ve gerekli görülürse psikoterapi uygulanabilir. Eşlik eden depresyon veya yoğun kaygı gibi sorunlarda doktorun uygun görmesi halinde ilaç tedavisi de kullanılabilir.
Belirtiler sırasında bulunduğunuz ortama odaklanmak, nefes egzersizleri yapmak ve düzenli uyumak da destekleyici olabilir.
Ne Zaman Doktora Başvurmalı?
Depersonalizasyon sık tekrarlıyor, uzun sürüyor veya günlük yaşamı etkiliyorsa psikiyatri uzmanına başvurmak önemlidir. Kendine ya da başkasına zarar verme düşüncesi, ciddi bilinç değişikliği veya aniden başlayan çok şiddetli belirtiler varsa acil tıbbi değerlendirme gerekir.
