Geçmişten bugüne hem mutfakta hem de halk hekimliğinde kullanılan hambeles, içeriğindeki doğal bileşenler sayesinde günümüzde de ilgi görmeye devam ediyor.
Hambeles Nedir?
Hambeles, makilik alanlarda ve fundalıklarda yetişen, dayanıklı yapısıyla bilinen bir çalı bitkisidir. Meyvesi küçük ve yuvarlak olur. Tadında hafif bir burukluk vardır ama olgunlaştıkça tatlıya yakın bir aroma bırakır.
Sadece meyvesi değil, yaprakları ve dalları da oldukça değerlidir. Yapraklarında doğal yağlar, tanenler ve vitaminler bulunur. Genellikle 1 ila 3 metre arasında boylanır. Meyve rengine göre halk arasında beyaz murt ve siyah murt olarak ikiye ayrılır.
Hambelesin Besin Değeri Nasıldır?
Hambeles, düşük kalorili olmasına rağmen besleyici yönü güçlü bir meyvedir. Diyet yapanlar için de uygun bir alternatiftir.
Yaklaşık 100 gram taze hambelesin içeriği şöyledir:
* Kalori: 45–55 kcal
* Lif: Yüksek
* Karbonhidrat: Orta düzey
* A vitamini: Zengin
* C vitamini: Destekleyici düzeyde
* Potasyum ve kalsiyum: Kayda değer miktarda
Bu içeriği sayesinde sindirim sistemine dost bir meyve olarak öne çıkar.
Hambelesin Faydaları Nelerdir?
Hambeles, düzenli ve ölçülü tüketildiğinde vücuda birçok yönden destek sağlar.
Vücudu Zararlı Maddelere Karşı Korur
İçeriğindeki doğal antioksidanlar sayesinde hücreleri korur, erken yaşlanma belirtilerini geciktirmeye yardımcı olur.
Sindirim Sistemini Rahatlatır
Lifli yapısı bağırsakların daha düzenli çalışmasını destekler. Kabızlıkta yumuşatıcı, ishal durumlarında ise toparlayıcı etkisiyle bilinir.
Bağışıklığı Güçlendirir
Özellikle mevsim geçişlerinde vücudun direncini artırır. Soğuk algınlığına karşı destekleyici bir rol oynar.
Solunum Yollarını Açmaya Yardımcı Olur
Hambeles yapraklarından hazırlanan çay, boğazı yumuşatır ve balgamın atılmasını kolaylaştırır. Öksürük ve nefes darlığında rahatlatıcı etki gösterebilir.
Cilt ve Saç Sağlığını Destekler
Antiseptik özelliği sayesinde ciltteki sivilce ve yağlanmayı azaltabilir. Yağ formu saç diplerine uygulandığında saç köklerini besleyebilir.
Kan Şekeri Dengesi Üzerinde Etkili Olabilir
Bazı çalışmalar, hambelesin kan şekerinin ani yükselmesini yavaşlatabileceğini göstermektedir. Ancak diyabet hastalarının mutlaka doktora danışması gerekir.
Hambeles Nasıl Tüketilir?
Hambeles farklı şekillerde değerlendirilebilir:
* Taze olarak doğrudan yenebilir
* Yapraklarıyla çay hazırlanabilir
* Reçel ve marmelat yapımında kullanılabilir
* Yağı, cilt ve saç bakımında haricen uygulanabilir
Hambelesin Zararları Var mı?
Her doğal üründe olduğu gibi hambeles de ölçüsünde tüketilmelidir.
* Aşırı tüketildiğinde kabızlık yapabilir
* Hamile ve emzirenlerin doktora danışması önerilir
* Hassas bünyelerde mide rahatsızlığı veya alerjik tepki görülebilir
* Düzenli ilaç kullananlar bilinçsiz kürlerden kaçınmalıdır
Hambeles Bitkisi Hakkında Bilinmesi Gerekenler
Hambeles, kuraklığa dayanıklı ve bakımı kolay bir bitkidir. Kireçli toprakları sever. İlkbaharda açan beyaz çiçekleri, sonbahara doğru yerini meyvelere bırakır. Yaprakları ezildiğinde ortaya çıkan keskin ama ferah koku, bitkinin doğal yağlarından kaynaklanır. Bu özelliği sayesinde peyzaj düzenlemelerinde de sıkça tercih edilir.
