Kedilerde uzun yıllar tedavisiz ve ölümcül bir hastalık olarak bilinen “feline infectious peritonitis” (FIP), gelişen tanı yöntemleri ve antiviral tedavilerle yeniden veteriner hekimliğin önemli gündem maddelerinden biri hâline geldi.
Ondokuz Mayıs Üniversitesi Veteriner Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Çağatay Esin, FIP’in hâlâ ciddi ve karmaşık bir hastalık olduğunu ancak erken tanı ve doğru tedaviyle bazı vakalarda umut verici sonuçların görülebildiğini belirtti.
Vaka sayısındaki artışın nedeni farkındalık olabilir
Son yıllarda kliniklerde FIP vakalarının daha sık görülmesinin yalnızca hastalığın yaygınlaşmasıyla açıklanamayacağını ifade eden Esin, gelişen tanı imkânlarının daha önce gözden kaçan vakaların belirlenmesini kolaylaştırdığını söyledi.
Çok sayıda kedinin bir arada yaşadığı evler, barınaklar ve kalabalık ortamların kedi koronavirüsünün yayılması açısından risk oluşturduğunu belirten Esin, hijyen koşulları ile stres faktörlerinin de önemli olduğunu kaydetti.
FIP nasıl ortaya çıkıyor?
FIP’in sıradan bir enfeksiyon olmadığını vurgulayan Esin, kedi koronavirüsünün bazı durumlarda değişime uğrayarak bağışıklık hücrelerine yerleşebildiğini belirtti.
Hastalığın yol açtığı ağır tablonun, virüs ile bağışıklık sistemi arasındaki kontrolsüz mücadeleden kaynaklandığını ifade eden Esin, her kedi koronavirüsü enfeksiyonunun FIP’e dönüşmediğini hatırlattı.
Genç kediler, safkan ırklar, stres altında yaşayan hayvanlar ve çok kedili ortamlarda bulunan kediler daha yüksek risk grubunda yer alıyor. Kötü beslenme, eşlik eden hastalıklar ve yetersiz hijyen de riski artırabiliyor.
FIP’in belirtileri nelerdir?
Hastalığın ilk belirtilerinin farklı rahatsızlıklarla karıştırılabildiğini belirten Esin, şu bulgulara dikkat çekti:
- İştahsızlık ve halsizlik
- Kilo kaybı
- Uzun süren veya tekrarlayan ateş
- Karında şişlik
- Gözlerde renk veya görünüm değişikliği
- Denge bozukluğu ve diğer nörolojik belirtiler
Bu bulguların tek başına kesin FIP tanısı anlamına gelmediğini belirten Esin, şüpheli durumlarda ayrıntılı veteriner muayenesi ve laboratuvar incelemelerinin gerekli olduğunu söyledi.
Sosyal medyadan ilaç temin etmek riskli
Doç. Dr. Esin, toplumda yapılan en önemli hatalardan birinin veteriner hekim kontrolü olmadan tedaviye başlanması olduğunu ifade etti.
İnternetten edinilen bilgilerle ilaç kullanılması, yanlış doz uygulanması veya tedavinin erken bırakılmasının kedinin sağlığını ciddi biçimde riske atabileceğini vurgulayan Esin, tedavinin veteriner hekim gözetiminde ve yasal ürünlerle sürdürülmesi gerektiğini kaydetti.
“Geçmişe göre daha umutlu bir tablo var”
Son yıllarda geliştirilen antiviral tedavilerin FIP’e yaklaşımı değiştirdiğini belirten Esin, “Geçmişte ölümcül kabul edilen bu hastalıkta artık umut verici sonuçlar görüyoruz” dedi.
Tedavinin her vakada aynı sonucu vermeyebileceğini ve hastalığın tipi ile kedinin genel sağlık durumunun süreci etkilediğini belirten Esin, erken tanının başarı şansını artırabileceğini söyledi.
FIP insanlara bulaşmıyor
FIP’in insanlara bulaştığı yönündeki inanışların bilimsel temele dayanmadığını belirten Esin, hastalığın etkeninin kedilere özgü bir koronavirüs olduğunu ifade etti.
Hasta kedilerin dışlanmaması gerektiğini vurgulayan Esin, sokak hayvanlarında erken teşhis için yerel yönetimler, barınaklar ve gönüllüler arasındaki iş birliğinin önemine dikkat çekti.
Düzenli sağlık kontrolleri, hijyen koşullarının iyileştirilmesi ve doğru veteriner yönlendirmesinin hem evcil hem de sokak kedileri açısından hayati önem taşıdığı belirtildi.
