İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosu tarafından yaş sebze ve meyve piyasasındaki fahiş fiyat uygulamalarına yönelik yürütülen soruşturmada yeni ayrıntılar ortaya çıktı.
Soruşturma kapsamında 41 şüpheli hakkında gözaltı, 22 ilde toplam 109 adres için ise arama kararı verildi.
1029 çiftçinin beyanı alındı
Savcılık tarafından Rekabet Kurulu, Ticaret Bakanlığı ile İstanbul, Ankara, İzmir, Mersin ve Antalya Büyükşehir Belediyelerinin Hal Müdürlüklerine müzekkere yazıldı. Şüphelilerin yaş sebze ve meyve ticaretindeki işlem hacimlerine ilişkin raporlar soruşturma dosyasına dahil edildi.
Savcılığın talebi üzerine Vergi Denetim Kurulu tarafından gerçekleştirilen incelemelerde 1029 çiftçinin beyanına başvuruldu. Çiftçilerin ifadeleri, tedarikçi konumundaki şüpheli şirketlerin defter ve belgeleriyle birlikte incelendi.
14 Temmuz 2026 ve 3 Eylül 2026 tarihli raporlarda, bazı tedarikçilerin çiftçilerden aldıkları ürünler için gerçek alış fiyatından daha yüksek bedeller içeren müstahsil makbuzları düzenledikleri belirtildi.
Ürün arzı düşük, maliyet yüksek gösterildi
Raporlarda bazı şüphelilerin piyasadaki hâkim konumlarından yararlanarak ürün arzını gerçekte olduğundan düşük, maliyetleri ise yüksek gösterdikleri ifade edildi.
Tedarik zincirinin gereksiz şekilde uzatıldığı, bu yöntemlerle fiyatların yukarı yönlü manipüle edildiği ve fahiş fiyat uygulamalarına neden olunduğu kaydedildi.
Ölü kişiler adına müstahsil makbuzu düzenlendiği tespit edildi
Rapordaki dikkat çekici tespitlerden biri Ahmet Demir Gıda Nakliye Hayvancılık Et ve Süt Ürünleri Turizm Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ilişkin oldu.
Şirketin 1 Ocak 2025 ile 31 Mart 2026 tarihleri arasında daha önce ölüm kaydı bulunan bazı kişiler adına müstahsil makbuzu düzenlediği tespit edildi.
Söz konusu kişilerden bazılarının ölüm tarihlerinin 2014 ve 2016 yıllarına kadar uzandığı, düzenlenen makbuzların kişi başına 29 bin lira ile 118 bin lira arasında değiştiği belirtildi.
27 farklı ölü kişi adına makbuz iddiası
Essa Tarım Ürünleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi hakkında hazırlanan raporda da benzer tespitlere yer verildi.
Şirket tarafından daha önce hayatını kaybettiği belirlenen 27 farklı kişi adına müstahsil makbuzu düzenlendiği kaydedildi. Adlarına makbuz düzenlenen kişilerin önemli bir bölümünün ise şirkete ürün satmadıklarını beyan ettiği belirtildi.
Çiftçilerin beyanları dikkat çekti
Rapora giren çiftçi ifadelerinde, ürünlerin gerçek satış fiyatları ile müstahsil makbuzlarında gösterilen fiyatlar arasında önemli farklar bulunduğu öne sürüldü.
Bigadiç Derin Tarım Ürünleri Yaş Sebze Meyve Hayvancılık Gıda Turizm Sanayi İthalat İhracat ve Pazarlama Ticaret Limited Şirketi tarafından adına 818 bin 125 liralık müstahsil makbuzu düzenlenen A.K., kapya biberini şirket adına hareket eden İsmail D.'ye sattığını söyledi.
A.K., ürünün kilogramını en fazla 11,50 liradan sattığını ancak makbuzlarda ortalama kilogram fiyatının 18,70 lira olarak gösterildiğini ifade etti.
Adına 759 bin 776 liralık makbuz düzenlenen C.S. ise ürünlerini kilogramı 8-9 liradan sattığını, makbuzlarda ise fiyatların 18,70 ile 23,95 lira arasında gösterildiğini beyan etti.
E.B. de adına 1 milyon 236 bin 522 liralık makbuz düzenlenmesine rağmen belgelerden haberi olmadığını, makbuzlarda bulunan kapya biberini hiç üretmediğini ve herhangi bir firmaya satmadığını söyledi.
Kayıtlarda milyonlarca kilogramlık fark
Essa Tarım'a ilişkin incelemelerde şirketin envanteri ile ticari kayıtları arasında da uyumsuzluk bulunduğu belirtildi.
Rapora göre şirket, 2026'nın ilk üç ayında müstahsil makbuzuyla 3 milyon 913 bin 600 kilogram, faturayla ise 2 milyon 888 bin 124 kilogram sanayi tipi portakal satın aldı.
Buna karşılık aynı döneme ait satış faturalarında 9 milyon 31 bin 731 kilogram portakal satışı bulunduğu kaydedildi.
Dönem başındaki ticari mallar hesabının tamamının portakal stoku olduğu kabul edilse dahi yaklaşık 2 milyon 230 bin kilogramlık farkın karşılanamadığı belirtildi.
Hal Kayıt Sistemi ile satış miktarları arasında fark
Rapora göre şirket, Ocak, Şubat ve Mart 2026 dönemlerinde fatura karşılığında toplam 13 milyon 488 bin 581 kilogram limon, mandalina, nar ve portakal sattı.
Buna karşın Hal Kayıt Sistemi'ne 8 milyon 384 bin 428 kilogramlık satış bildirildiği kaydedildi.
Şirketin 2025 hesap döneminde yüzde 0,50, 2026'nın ilk çeyreğinde ise yüzde 0,68 net kârlılık beyan ettiği belirtildi.
Kayıt sistemlerinin karşılaştırılması gerektiği belirtildi
Raporda, yaş sebze ve meyve sektöründeki kayıt sistemlerinin farklı kurumlar tarafından farklı amaçlarla tutulduğuna da dikkat çekildi.
Tarım ve Orman Bakanlığının ÇKS, TÜKAS ve ÖKS kayıtları ile Ticaret Bakanlığının Hal Kayıt Sistemi ve Gelir İdaresi Başkanlığının müstahsil makbuzu ve fatura düzeninin büyük ölçüde birbirinden bağımsız çalıştığı ifade edildi.
Bu nedenle üretimden teslimata, ticari dolaşımdan ödemeye kadar bütün süreç hakkında tek bir kayıt sistemi üzerinden kesin sonuca ulaşılamayacağı, farklı kurumlara ait kayıtların karşılaştırılması gerektiği vurgulandı.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının soruşturmayı tüm yönleriyle sürdürdüğü bildirildi.
