Krup, özellikle 6 ay ile 5 yaş arasındaki çocuklarda görülen, gırtlak ve soluk borusunun üst bölümünü etkileyen viral bir solunum yolu enfeksiyonudur. Halk arasında yalancı kuşpalazı olarak da bilinen hastalık, bu bölgelerde meydana gelen şişlik nedeniyle hava yolunun daralmasına yol açar.
Çocukların solunum yolları yetişkinlere göre daha dar olduğu için küçük bir şişlik bile nefes almayı zorlaştırabilir. Hastalık özellikle sonbahar ve kış aylarında daha sık görülür.
Krup vakalarının en yaygın nedenleri arasında parainfluenza virüsleri bulunur. Bunun yanı sıra grip, RSV ve diğer solunum yolu virüsleri de hastalığa neden olabilir.
Krup hastalığının belirtileri nelerdir?
Krup genellikle soğuk algınlığına benzer belirtilerle başlar. İlk günlerde burun akıntısı, hafif ateş ve öksürük görülebilir. İlerleyen süreçte hastalığa özgü belirtiler ortaya çıkar.
Krup hastalığının en yaygın belirtileri şöyle sıralanıyor:
- Köpek havlamasına veya fok balığının sesine benzeyen kuru öksürük
- Ses kısıklığı ve seste kabalaşma
- Nefes alırken ıslık benzeri tiz ses duyulması
- Burun akıntısı ve burun tıkanıklığı
- Hafif ateş
- Gece saatlerinde artan öksürük
- Bazı vakalarda nefes almada güçlük
Hastalığın en dikkat çekici özelliği, çocuğun gece uykusundan aniden uyanarak şiddetli ve havlar tarzda öksürmeye başlamasıdır. Belirtiler özellikle geceleri belirginleşebilir.
Krup hastalığı nasıl bulaşır?
Krup hastalığına neden olan virüsler, öksürme ve hapşırma sırasında havaya yayılan damlacıklarla bulaşabilir. Virüs bulaşmış yüzeylere dokunulmasının ardından ellerin ağız, burun veya gözlerle temas etmesi de bulaşma riskini artırır.
Bu nedenle hasta çocukların diğer çocuklarla yakın temasının sınırlandırılması, el hijyenine dikkat edilmesi ve kapalı ortamların düzenli havalandırılması önem taşıyor.
Krup hastalığı nasıl geçer?
Krup hastalığının tedavisi, çocuğun yaşına ve hastalığın şiddetine göre belirleniyor. Hafif vakalar genellikle birkaç gün içerisinde kendiliğinden düzelirken bazı çocuklarda doktor kontrolünde ilaç tedavisi gerekebiliyor.
Evde dikkat edilmesi gerekenler şöyle:
- Çocuğun sakin tutulması ve ağlamasının önlenmesi
- Yeterli miktarda sıvı almasının sağlanması
- Dinlenmesine yardımcı olunması
- Sigara dumanı ve yoğun kokulardan uzak tutulması
- Solunumunun yakından takip edilmesi
Doktor gerekli gördüğünde hava yolu çevresindeki şişliği azaltmak amacıyla kortikosteroid ilaçlar reçete edebilir. Orta ve ağır vakalarda hastanede nebülize adrenalin tedavisi uygulanabilir.
Krup viral kaynaklı olduğu için antibiyotikler rutin tedavide kullanılmaz. Antibiyotik ancak doktorun bakteriyel enfeksiyon tespit etmesi halinde gündeme gelir.
Önemli: Sıcak buhar uygulamasının krup tedavisinde kanıtlanmış bir faydası bulunmuyor. Yanık riski nedeniyle çocuklara sıcak buhar uygulaması yapılması önerilmiyor. Doktor önerisi olmadan ilaç kullanılmamalıdır.
Krup hastalığı kaç günde geçer?
Krup hastalığı çoğunlukla 3-4 gün içerisinde hafiflemeye başlar. Bazı çocuklarda öksürük ve ses kısıklığı bir hafta veya daha uzun süre devam edebilir.
Belirtiler özellikle hastalığın ilk günlerinde ve geceleri daha yoğun yaşanabilir. Şikâyetlerin artması veya uzaması halinde çocuk doktoruna başvurulması gerekir.
Krup hastalığı tehlikeli mi? Ne zaman acile gidilmeli?
Krup hastalığı çoğu çocukta hafif seyretse de hava yolunda meydana gelen şişlik bazı vakalarda ciddi solunum güçlüğüne neden olabilir.
Aşağıdaki belirtiler görüldüğünde vakit kaybetmeden acil tıbbi yardım alınmalıdır:
- Çocuğun dinlenirken bile nefes alırken tiz ses çıkarması
- Nefes alırken kaburgaların arasının veya göğüs bölgesinin içeri çekilmesi
- Dudaklarda ve yüzde morarma
- Nefes almakta belirgin güçlük
- Aşırı halsizlik, uykuya eğilim veya bilinç değişikliği
- Yutma güçlüğü ve ağızdan aşırı salya akması
Özellikle küçük çocuklarda solunum sıkıntısı hızlı ilerleyebileceğinden belirtilerin ciddiye alınması gerekiyor.
Krup belirtileri görülen çocukların çocuk doktoru tarafından değerlendirilmesi, hastalığın şiddetine uygun tedavinin belirlenmesi açısından önem taşıyor.
