Zekatın Zamanı Geldi mi? Zekatı Ne Zaman Vermek Gerekiyor?

"Zekat ne zaman verilir?" sorusu, özellikle Ramazan ayı ile birlikte sıkça gündeme geliyor.

Emekliye Bayram İkramiyesi Artacak mı? Masadaki Rakamlar ve Kimlerin Alacağı Netleşiyor

İçeriği Görüntüle

Zekatın Verilme Zamanı nedir?

En az 81 gram altın değerinde yani Nisab miktarı malı olan Müslüman için Zekat, o malın üzerinden bir kamerî yıl geçtikten sonra farz olur ve bu süre zarfında zekatın verilmesi gerekir.

1 Yıl Şartı

Bu, zekatın illa Ramazan ayında verilmesi gerektiği anlamına gelmez; üzerinden bir yıl geçen malın zekatı, senenin herhangi bir zamanında verilebilir.

Belirli bir kamerî ayın beklenmesine gerek olmaksızın, nisap miktarına ulaşan mal üzerinden bir yıl geçtiği andan itibaren zekatının verilmesi gerekir.

Ancak Ramazan ayının zekat şartlarına başlangıç kabul edilmesi ve bu ayda zekat verilmesi tavsiye edilmektedir.

Zekatın Önemi nedir?

Zekat, sadece bir mali ibadet olmanın ötesinde, sosyal adaletin sağlanması ve ihtiyaç sahiplerine destek olunmasında kritik bir role sahiptir.

Müslümanlar için bir kulluk borcu olan zekatın, yükümlü olunduğu anda en kısa sürede verilmesi gerekir.

Zekatın sadece mali bir yükümlülük değil, aynı zamanda manevi bir sorumluluk olduğunu unutmayalım. Zekat malı temizler. Zekat mala bereket getirir. Kar ve kazancı arttırır.

Zekatı bir vergi gibi yasal zorunluluk olarak görmek eksik olur. Zekatın maddi yönünden çok manevi yönü ve sayısız faziletleri vardır.

Zekât bir kulluk borcudur, bu borç da vakti geldiğinde bir an önce ödenmelidir.

Ramazan ayında ibadetlerin ve hayırların sevabı kat kat arttığı için, çoğu Müslüman zekat vermek için de Ramazan ayını ölçü almaktadır.

Zorunluluk olmamakla birlikte zekatı Ramazan ayına göre planlamak tavsiye edilir.

Zekatın Zamanlaması ve Yükümlülük Şartları

Zekat, sadece "zenginlik" değil, aynı zamanda bu zenginliğin üzerinden geçen "zaman" ile ilgilidir. İşte bu sürecin işleyişi:

1. Nisap Miktarı ve Başlangıç: Bir Müslümanın zekatla yükümlü olması için temel ihtiyaçları ve borçları dışında 80.18 gram altın (veya buna eşdeğer nakit/ticari mal) değerinde bir varlığa sahip olması gerekir. Bu miktara ulaşıldığı an, zekat takvimi işlemeye başlar.

2. "Havelan-ı Havl" (Bir Yıl Şartı): Zekatın farz olması için nisap miktarına ulaşılan tarihten itibaren üzerinden tam bir kamerî yıl (354 gün) geçmesi gerekir. Yıl sonunda mal hala nisap miktarının üzerindeyse zekat borcu kesinleşir.

3. Ramazan Şart mı? Halk arasında zekatın mutlaka Ramazan ayında verilmesi gerektiğine dair yaygın ama eksik bir inanış vardır. Teknik olarak zekat, yıl dolduğu an verilmelidir. Ancak Ramazan ayındaki manevi iklim ve katlanan sevaplar nedeniyle Müslümanlar genellikle zekat yıllarını bu aya sabitlemeyi tercih ederler.

4. Vaktinden Önce Verilebilir mi? Evet, fıkhi olarak bir kimse henüz yılı dolmadan, gelecek zekat borcunu önceden (tacid) ödeyebilir. Bu durum, özellikle afet veya kriz dönemlerinde ihtiyaç sahiplerine hızlı ulaşmak adına teşvik edilmiştir.

5. Geciktirme Riski: Zekat bir "kulluk borcu"dur. Vakti gelen bir borcun, haklı bir gerekçe olmaksızın ertelenmesi dini açıdan uygun görülmez. Ömür sermayesinin ne zaman biteceği bilinmediği için, farz olan bu ibadetin en kısa sürede yerine getirilmesi esastır.

Zekatın Sosyo-Ekonomik ve Manevi Etkileri

Zekat sadece fakiri doyurmak değil, zengini ve toplumu da iyileştiren bir sistemdir:

6. Sermayenin Tabana Yayılması: Zekat, paranın sadece belli bir kesimde toplanmasını (kenz) engelleyerek ekonomiye sıcak para girişi sağlar. Bu, tüketimi ve üretimi dolaylı yoldan destekleyen bir döngüdür.

7. Psikolojik Arınma ve Şükür: "Zekat" kelime anlamı olarak "temizlenme" ve "artma" demektir. Kişi zekat vererek malını hırstan, cimrilikten ve başkasının hakkından arındırır. Bu, bireyde "emanetçi olma" bilincini geliştirir.

8. Toplumsal Barış Köprüsü: Zekat, toplumun farklı gelir grupları arasındaki haset ve düşmanlık duygularını törpüler. Alanın verene dua ettiği, verenin alanı kırmadığı bir sevgi köprüsü kurar.

9. Vergiden Farkı: Vergi bir vatandaşlık görevi ve kamu hizmeti karşılığıdır; zekat ise doğrudan Allah’ın rızasını kazanmak için yapılan bir ibadettir. Dolayısıyla zekat, vergi ödenmiş olsa bile ayrıca yerine getirilmesi gereken bağımsız bir sorumluluktur.

Zekat Hesabında Dikkat Edilmesi Gereken Kritik Detaylar

1. Borçların Düşülmesi: Zekat hesaplanırken eldeki nakit ve ticaret mallarından, vadesi gelmiş veya bir yıl içinde ödenmesi gereken borçlar çıkarılır. Kalan miktar nisap miktarının üzerindeyse zekat verilir.

2. Ziynet Eşyaları: Hanefi mezhebine göre kadınların kullanımındaki altın ve gümüş takılar, nisap miktarına (80,18 gr) ulaşıyorsa zekata tabidir. Şafii mezhebinde ise kullanım amaçlı takılar zekattan muaftır.

3. Kira Geliri ve Üretim Araçları: Oturulan ev, kullanılan araba veya üretimde kullanılan makinelerin (demirbaşların) kendisi için zekat verilmez. Ancak bu araçlardan elde edilen kira veya üretim geliri, diğer birikimlerle birleştiğinde nisabı aşıyorsa %2,5 oranında zekata tabi olur.

4. Alacaklar: Tahsil edileceğinden emin olunan (kuvvetli) alacaklar zekat hesabına dahil edilir. Tahsil edilmesi şüpheli olan veya inkar edilen alacaklar için zekat gerekmez; eğer ileride tahsil edilirse geriye dönük hesaplama yapılır.

5. Ticari Mallar: Bir esnaf veya tüccar, yıl sonundaki mal stokunun (maliyet veya piyasa değeri üzerinden) ve kasasındaki nakdin toplamı üzerinden zekatını hesaplar.

Zekatta Örnek Hesaplama: Elinizde 100 gram altın ve bankada 1000.000 TL nakit olduğunu varsayalım. Toplam varlığınızdan borçlarınızı çıktıktan sonra kalan net tutarı 40'a bölerek (veya 0,025 ile çarparak) vermeniz gereken zekat miktarını kolayca bulabilirsiniz.

İnanç haberleri için TIKLAYINIZ!

Astroloji ve Rüya haberleri için TIKLAYINIZ!

Kadın Aile haberleri için TIKLAYINIZ!

Kültür Sanat haberleri için TIKLAYINIZ!