Türkiye Gençlik STK'ları Platformu (TGSP) tarafından gerçekleştirilen Türkiye'nin Gençleri Saha Araştırması'nın 2026 sonuçları açıklandı. Araştırmaya göre mutlu olduğunu belirten gençlerin oranı 2023 yılındaki yüzde 41,3 seviyesinden yüzde 46,5'e yükselirken, kendi işini kurmak isteyenlerin oranı yüzde 35,4 oldu.
Araştırma, 3 Mart-20 Nisan 2026 tarihleri arasında Türkiye'nin 34 ilinde, 15-30 yaş grubundaki gençlerle gerçekleştirilen 8 bin 103 görüşmeye dayanıyor. Çalışmada 2020 ve 2023 yıllarındaki sonuçlarla karşılaştırmalar yapılarak gençlerin ekonomik, sosyal ve kültürel eğilimleri değerlendirildi.
Araştırmanın tanıtım toplantısı İstanbul Fatih'teki Neslişah Kültür Merkezi'nde düzenlendi. Programa İlim Yayma Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı Necmeddin Bilal Erdoğan da katıldı.
Gençlerin mutluluk oranı yüzde 46,5'e yükseldi
Araştırmaya göre Türkiye'de kendisini mutlu veya çok mutlu olarak tanımlayan gençlerin oranında son üç yılda artış yaşandı.
2023 yılında yüzde 41,3 olan mutluluk oranı, 2026 araştırmasında yüzde 46,5'e çıktı. Aynı dönemde mutsuz olduğunu belirtenlerin oranı ise yüzde 25,4'ten yüzde 21,3'e geriledi.
Gençlerin mutluluk kaynakları arasında aile hayatı ve mevcut yaşam koşulları öne çıktı. Mutsuzluk nedenlerinde ise ekonomik durum ve geçim şartları ilk sıralarda yer aldı.
Gelecek kaygısının yerini iş bulma endişesi aldı
Araştırmada gençlerin gelecek beklentileri ve çalışma hayatına ilişkin görüşleri de incelendi.
2023 yılında gençlerin öncelikli sorunları arasında ilk sırada yer alan gelecek kaygısının, 2026 yılında yerini iş sahalarının yetersizliğine ilişkin endişelere bıraktığı görüldü.
Ekonomik koşullar ve çalışma hayatına yönelik belirsizlikler, gençlerin yaşamlarını etkileyen önemli başlıklar arasında bulunmaya devam etti.
Her 3 gençten 1'i kendi işini kurmak istiyor
Türkiye'nin Gençleri 2026 araştırmasında girişimcilik eğiliminin arttığı belirlendi.
2023 yılında yaklaşık her 10 gençten 3'ü kendi işini yapmak istediğini belirtirken, 2026 yılında bu oran yüzde 35,4'e yükseldi.
Kendi işini kurma isteğinin yanı sıra kamuda çalışma da gençlerin öne çıkan kariyer tercihleri arasında yer aldı.
Araştırma sonuçları, gençlerin çalışma hayatına ilişkin beklentilerinde hem girişimciliğin hem de kamu istihdamının önemli yer tuttuğunu ortaya koydu.
Yurt dışında yaşamak istemeyen gençlerin oranı geriledi
Araştırmada gençlerin yurt dışında yaşama konusundaki düşünceleri de değerlendirildi.
Yurt dışında yaşamak istemediğini belirten gençlerin oranı yıllara göre şöyle değişti:
-
2020: Yüzde 42
-
2023: Yüzde 41
-
2026: Yüzde 33,6
Buna göre yurt dışında yaşamayı tercih etmeyen gençlerin oranı, 2020 yılından 2026 yılına kadar 8,4 puan geriledi.
Gençlerin yüzde 56,3'ü kendisini sağ veya sola yakın görmüyor
Türkiye'nin Gençleri 2026 araştırmasında siyasi görüş ve aidiyetlere ilişkin sonuçlar da açıklandı.
Gençlerin yüzde 56,3'ü kendisini sağ veya sol siyasi görüşe yakın hissetmediğini ifade etti.
Siyasi eğilimlere ilişkin oranlar şöyle gerçekleşti:
-
Sağ siyasete yakın hissedenler: Yüzde 25,4
-
Sol siyasete yakın hissedenler: Yüzde 18,3
-
Kendisini sağ veya sola yakın hissetmeyenler: Yüzde 56,3
Gençlerin benimsediği siyasi ve ideolojik kimlikler arasında Atatürkçülük ilk sırada, milliyetçilik ise ikinci sırada yer aldı.
Gençlerin yüzde 50,8'i kendisini dindar olarak tanımladı
Araştırmanın dinî kimlikle ilgili bölümünde gençlerin yüzde 50,8'inin kendisini dindar olarak tanımladığı belirlendi.
Gençlerin hayatlarına yön veren değerler arasında huzur ve güven, vatan sevgisi ve aile ilk sıralardaki yerini korudu.
Gençlerin yeni rol modeli bilim insanları ve akademisyenler
Araştırmada gençlerin örnek aldığı kişilere ilişkin sıralamada da değişim yaşandı.
2023 yılında anne ve babalar rol model tercihlerinde ilk sırada bulunurken, 2026 yılında bilim insanları ve akademisyenler ilk sıraya yükseldi.
Yeni sıralamada anne ve babalar ikinci, sporcular ise üçüncü sırada yer aldı.
AFAD bilinirlikte ilk sıraya yükseldi
Araştırmada gençlerin kurum ve kuruluşlara yönelik bilinirlik düzeyleri de değerlendirildi.
2023 yılında AHBAP, Kızılay ve Anadolu Gençlik Derneği öne çıkarken, 2026 araştırmasında ilk sıraya Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) yerleşti.
Kızılay ve Anadolu Gençlik Derneği ise sıralamadaki yerlerini korudu.
Bilal Erdoğan: Gençlerin kendi gündemlerini anlatabilmelerini sağlamalıyız
Araştırmanın tanıtım toplantısında konuşan İlim Yayma Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı Necmeddin Bilal Erdoğan, gençlerin sorunlarının ve beklentilerinin karar alma süreçlerinde dikkate alınması gerektiğini söyledi.
Gençlerin kendi önceliklerini kamuoyuna yeterince taşıyamadığını belirten Erdoğan, gençlik sivil toplum kuruluşlarına önemli görevler düştüğünü ifade etti.
Erdoğan, "Bizim de gençlik sivil toplum kuruluşları olarak bir şekilde gençleri güçlendirmemiz lazım. Gençlerin kendi gündemlerini kamuoyunun dikkatine sunabilmelerini sağlamamız lazım" dedi.
Araştırmanın 80'in üzerinde sivil toplum kuruluşunun gençlik çalışmalarına yön vermesine katkı sağlamasını hedeflediklerini belirten Erdoğan, sonuçların karar vericiler ve politika yapıcılarla paylaşıldığını kaydetti.
Genç Türkiye Forumu çalışmalarından da örnek veren Erdoğan, gençlerin görüşlerinin dinlenmesinin ve önerilerinin ilgili kişiler tarafından değerlendirilmesinin önemine değindi.
Bilal Erdoğan'dan 16 yaş öncesi sosyal medya kullanımına ilişkin açıklama
Necmeddin Bilal Erdoğan, toplantının ardından gazetecilerin sosyal medya kullanımına yönelik sorularını da yanıtladı.
Çocukların sosyal medya kullanımında yaş sınırlaması konusunda uluslararası düzeyde ortak bir yaklaşım geliştirilmesi gerektiğini savunan Erdoğan, özellikle 16 yaş altındaki kullanıcılar için ülkeler arasında ortak ilkeler oluşturulmasını önerdi.
Erdoğan, "Eğer bütün dünyada 16 yaş öncesi sosyal medya kullanımıyla ilgili, sanal medya kullanımıyla ilgili bir prensip bütünlüğü oluşsa gerçekten bunun çok faydası olur" ifadelerini kullandı.
Bu konunun uluslararası kuruluşların gündemine taşınmasının yararlı olabileceğini belirten Erdoğan, teknolojik yöntemlerle sınırlamaların aşılabileceğini ancak ortak kuralların ve toplumsal duyarlılığın önem taşıdığını söyledi.
Tanınmış kişilere sorumluluk çağrısı
Sosyal medya platformlarının arkasında büyük bir reklam ve ticaret sektörü bulunduğunu belirten Erdoğan, gençlerin dijital ortamlarda karşılaştıkları içeriklerden ve yönlendirmelerden etkilenebildiğini ifade etti.
Çocukların ve gençlerin kimlikleri üzerindeki müdahaleleri millî güvenlik açısından değerlendirdiğini söyleyen Erdoğan, kamuoyunda tanınan kişilerin davranışlarının da gençler üzerinde etkili olduğunu dile getirdi.
Erdoğan, "Genel olarak kamuoyunun önünde olan insanlar için düşünelim. İşte futbolcusu, şarkıcısı, sanatçısı, akademisyeni, herkesin biraz daha sorumlu davranmasına ihtiyacımız yok mu?" dedi.
Tanınmış kişilerin olumsuz davranışlarının toplumda normalleşmesine katkı sağlayabileceğini savunan Erdoğan, kamuoyunun önünde bulunan kişilerin daha dikkatli hareket etmesi gerektiğini belirtti.
TGSP Yönetim Kurulu Başkanı Ali Haydar Ustaosmanoğlu ve Doç. Dr. Ahmet Özdinç'in de konuşma yaptığı tanıtım programı, toplu fotoğraf çekimiyle sona erdi.
