Süper Lig'de hakem hataları tartışması bitecek mi bilinmez ama teknoloji artık topun içine girdi. Türkiye Futbol Federasyonu, 18 stadyuma çipli top altyapısı kurmak için ihale sürecini başlattı. Topun içindeki sensör saniyede 500 kez veri gönderiyor. VAR hakemi artık topun hangi milisaniyede hangi oyuncuya temas ettiğini görebilecek. 2026 Dünya Kupası'nda bir oyuncunun saç telinin topa değdiği an bile bu sistemle tespit edildi.
TOPUN İÇİNDE NE VAR
Çipli top teknolojisinde topun panellerinden birinin kenarına yerleştirilen bir atalet ölçüm birimi (IMU) sensörü bulunuyor. Bu sensör saniyede 500 ölçüm yaparak topun üç boyutlu ivme ve hareket verisini anlık olarak VAR sistemine iletiyor. Sistem, optik oyuncu takip kameraları ve yapay zeka destekli iskelet haritalama teknolojisiyle birlikte çalışıyor. Ofsayt kararları, el teması ihlalleri ve gol çizgisi pozisyonları bu veriler üzerinden değerlendiriliyor.
Topun uçuş dengesini bozmamak için sensörün ağırlığını dengeleyen karşı ağırlıklar da topun içine yerleştirilmiş durumda. Şarj süresi yaklaşık 90 dakika, tam şarjla 6 saate kadar aktif kullanım sağlıyor.
18 STADYUMA ALTYAPI KURULACAK
TFF, 18 Süper Lig stadyumuna fiber kablo, Cat7 kablo ve enerji kablolama sistemlerinin kurulması için ihale açtı. Ayrıca her stadyuma ek kameralar yerleştirilecek. Teklif dosyalarının 2 Kasım 2026 Pazartesi günü saat 16:00'ya kadar İstanbul Riva'daki Hasan Doğan Milli Takımlar Kamp ve Eğitim Tesisleri'ne teslim edilmesi gerekiyor. Katılacak firmalardan teklif bedelinin yüzde 5'i oranında geçici teminat, ihaleyi kazanandan ise yüzde 10 kesin teminat isteniyor.
SEZONUN İKİNCİ YARISINDA DEVREYE GİRECEK
TFF Birinci Başkanvekili Mecnun Otyakmaz, sistemin 2026-2027 sezonunun ikinci yarısında yani Ocak 2027'den itibaren aktif olacağını açıklamıştı. İhale şartnamesine göre stadyum bazlı kurulum çalışmalarının 15 Aralık 2026 tarihine kadar tamamlanması hedefleniyor.
MALİYETİ KİM KARŞILAYACAK
Projenin finansmanında TFF, FIFA'dan resmi destek talep etmeyi planlıyor. FIFA'dan olumsuz yanıt gelmesi halinde masraflar federasyon bütçesinden karşılanacak ve yayıncı kuruluştan da katkı istenecek. Çipli topların TFF'ye toplam maliyetinin yaklaşık 7 milyon TL civarında olacağı tahmin ediliyor. Ancak topların maliyetinin ötesinde stadyum altyapısı, kablosuz alıcı ağları, yazılım entegrasyonu ve hakem eğitimi gibi giderler de projenin bütçesini genişletiyor.
DÜNYA KUPASI'NDA SAÇIN TELİ BİLE TESPİT EDİLDİ
Bu teknoloji 2026 FIFA Dünya Kupası'nda "Trionda" adlı resmi maç topuyla sahada test edildi. Turnuva boyunca hakem kararlarında belirleyici oldu. Portekiz ile Hırvatistan arasındaki son 32 turu maçında bir oyuncunun saçının topa değdiği an bile sistemle tespit edildi ve ofsayt kararı verildi. Bu pozisyon çıplak gözle fark edilmesi imkansız bir temastı.
Teknolojinin destekçileri isabetlilik ve adaleti artırdığını savunurken, eleştirmenler oyunun ruhunun kaybolduğunu ve gecikmelerin arttığını ileri sürüyor. Süper Lig taraftarları için asıl soru şu: Hakem tartışmaları azalacak mı, yoksa bu sefer sensörün hassasiyeti mi tartışılacak?
