Şehit aileleri, gaziler ve vazife malullerinin haklarında önemli değişiklikler öngören Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı. Düzenleme; aylıkların artırılması, bazı sosyal hakların genişletilmesi ve daha önce malul sayılmayan bazı personele aylık bağlanması gibi önemli değişiklikler içeriyor.
Genel Kurul’daki oylamada kullanılan 382 oyun tamamı kabul yönünde çıktı. Bazı hükümler Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından, bazıları ise 1 Eylül 2026’dan itibaren geçerli olacak.
Şehit anne ve babalarının aylıkları nasıl değişecek?
Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu’nda yapılan değişiklikle, vazife malullerinden hayatını kaybedenlerin anne ve babalarına bağlanacak toplam aylık için yeni bir alt sınır getirildi.
Buna göre kapsamdaki sınırlamalar kaldırılacak ve anne ile babaya bağlanan toplam aylık tutarı bir aylık net asgari ücretin altında olamayacak.
Bakıma muhtaç gazi ve malullerin ödemesi ne kadar artacak?
Yeni düzenlemenin dikkat çeken maddelerinden biri bakıma muhtaç gazi ve malullere yapılan ödemeyi kapsıyor.
Mevcut durumda net asgari ücretin 2 katı olarak hesaplanan ödeme, net asgari ücretin 2,5 katına çıkarılacak.
Vazife malullerinin aylıklarında ne değişecek?
Vazife malulü erbaş ve erler, güvenlik korucuları, öğrenciler ve kapsamdaki sivillerin aylıklarında artış yapılmasını sağlayacak düzenlemeler de kabul edildi.
En az dört yıllık yükseköğrenim mezunları için sekizinci derecenin birinci kademesi, diğerleri için ise eğitim durumuna bakılmaksızın onuncu derecenin birinci kademesi üzerinden hesaplanan vazife malullüğü aylığı alt sınır olarak uygulanacak.
Derece yükselmelerinde ise dördüncü derece için 2 bin 100, üçüncü derece için 2 bin 200, ikinci derece için 3 bin ve birinci derece için 3 bin 600 ek gösterge esas alınacak.
Terörle mücadelede yaralanıp malul sayılmayanlara aylık bağlanacak
Düzenlemeyle Terörle Mücadele Kanunu’na geçici madde eklendi. Terörle mücadele görevleri sırasında yaralanmasına rağmen mevcut mevzuata göre malul kabul edilmeyen belirli personele aylık bağlanması öngörüldü.
Bu kişilere 17 bin 135 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılması sonucunda bulunacak tutarda aylık bağlanacak.
Kimler yeni düzenlemeden yararlanabilecek?
Kapsama Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının erbaş ve erler dahil askeri personeli ile MİT mensupları, Emniyet Hizmetleri Sınıfı personeli, askeri öğrenciler ve güvenlik korucuları dahil edildi.
Terör eylemleri sırasında ateşli silah, şarapnel veya patlayıcı mühimmat nedeniyle meydana gelen belirli yaralanmalar ile yakın muharebe saldırıları sonucu oluşan yaralanmalar da belirlenen şartların karşılanması halinde kapsamda değerlendirilecek.
Başvuru için 1 yıl süre verilecek
Kanunun yürürlüğe girmesinden önce meydana gelen olaylar açısından düzenleme bir defaya mahsus uygulanacak.
Hak sahiplerinin, kanunun yürürlük tarihinden itibaren bir yıl içerisinde olay tarihinde bağlı bulundukları kurumlara başvurması gerekecek. Yaralanma ile olay arasındaki bağın sağlık kurulu raporuyla tespit edilmesi şartı aranacak.
Ücretsiz ulaşım, elektrik ve su indirimi de geliyor
Düzenleme yalnızca aylık ödemeleri kapsamıyor. Terörle mücadelede veya 15 Temmuz darbe girişiminde yaralanıp belirli şartlarda malul kabul edilmeyen kişilere bazı sosyal hakların da tanınması öngörülüyor.
Bu kapsamda hak sahipleri, aylık hükümleri dışında 1005 sayılı Kanun kapsamındaki gazilere sağlanan sosyal ve özlük haklarından yararlanabilecek. Ücretsiz seyahat ile elektrik ve su kullanımında indirim gibi haklar da düzenleme kapsamında bulunuyor.
15 Temmuz’da yaralananlara ilişkin ne değişecek?
15 Temmuz darbe girişimi ve devamı niteliğindeki olaylarda yaralanan kamu görevlileri ile sivillerden malul sayılmayan veya derece tespiti yapılmayan belirli kişilere de aylık bağlanacak.
Bu kişiler için de 17 bin 135 gösterge rakamı esas alınacak. Daha önce derece tespiti yapılarak aylık bağlananların aylıklarına esas gösterge rakamları ise yükseltilecek.
Er ve erbaşlara yeniden muayene hakkı
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda yapılan değişiklikle er ve erbaşların yeniden muayene hakkındaki yaş sınırı da yeniden düzenlendi.
Yeni uygulamada 55 yaşını doldurdukları tarih esas alınacak.
Yeni haklar ne zaman yürürlüğe girecek?
Kanundaki bazı aylık ve sosyal hak düzenlemeleri, kanunun yayımlanmasını takip eden ödeme döneminden itibaren uygulanacak.
Terörle mücadele sırasında yaralanan ancak mevcut mevzuata göre malul sayılmayan personele yönelik bazı hükümler ise 1 Eylül 2026’dan itibaren geçerli olmak üzere, kanunun yayımlandığı tarihte yürürlüğe girecek.
