Paylaştığımız fotoğraf İnegöl’de 1970’li yıllara ait...
Fotoğrafta üç ana yapı var: Çimen Camii, İnegöl Eski Devlet Hastanesi ve ikisinin arasında bulunan Verem Savaş Dispanseri...
Bu fotoğrafta 50 sene önceki İnegöl Çimen Camii ve İnegöl eski Devlet Hastanesinin bulunduğu alan var. İki yapının ortasında bulunan bina verem savaş dispanseri. Bu yapıların ön bahçeleri günümüzde cadde yolu olarak kullanılıyor.
Şimdi devlet hastanesinin yerinde İnegöl belediyesinin yeni binası var. Arka planda görülen kavaklık alan şimdi Atatürk anıtının bulunduğu yer. Sağ arka taraftaki Dörtçelik Endüstri Meslek lisesi gözükmüyor.
Fotoğraf bize nasıl bir İnegöl gösteriyor?
Fotoğrafın sağ ön bölümünde Çimen Camii bulunuyor. Çimen cami henüz tam olarak ibadete açılmamış gözüküyor. Caminin hemen gerisinde ve eski hastaneye doğru uzanan bölümde daha alçak yapıdaki Verem Savaş Dispanseri görülüyor.
Sol üstte ise dönemin eski Devlet Hastanesi yer alıyor. Yapıların çevresindeki geniş bahçeler, boş alanlar, kavaklar ve çok düşük yapı yoğunluğu bugünkü İnegöl merkezinden tamamen farklı bir kent dokusunu ortaya koyuyor. Henüz İnegöl Devlet hastanesi hizmete açılmamış. Önündeki yol toprak.
Kavakların arka planında Hamidiye Mahallesi gözüküyor.
Özellikle hastane ile cami çevresinin büyük ölçüde yeşil ve açık olması dikkat çekici. Ayrıca cadde boyunca yapılaşmanın henüz gelişmediği ve arka bölümde geniş çimenlik alan bulunduğu görülüyor. Çimen caminin kemerli yapıdan oluşan girişi çok güzel duruyor. Keşke bu doğal hali korunabilseydi.
Etrafı sıralı kavak ağaçları, henüz yapılaşmamış geniş tarlalar, toprak yollar ve yer yer geleneksel kiremit çatılı İnegöl evleriyle çevrilidir. Bu doku, İnegöl’ün sanayileşme ve yoğun kentleşme öncesindeki yeşil ova kimliğini net bir şekilde sergilemektedir.
Maziden Bir Kare, Fotoğrafın İzinde
Turhan Şahin’in araştırmaları Verem Savaş Dispanseri için önemli bir tarih veriyor. Şahin’in “1299 İnegöllü” çalışmasından aktarılan bilgilere göre Dr. Asım Araz, İnegöl’de belediye ve hükümet tabipliği yanında Ana Çocuk Sağlığı ve Verem Savaş Dispanseri'nde başhekimlik yaptı.
Araz, 13 Nisan 1966’da İnegöl Verem Savaş Dispanseri Yaptırma ve Yaşatma Derneği’nin kurucu başkanı oldu ve 9 Haziran 1977’de Verem Savaş Dispanseri baştabipliğinden emekli oldu.
Çimen Camii için 1959 yılı önemli. Turhan Şahin’in çalışmalarında Ahmet Akyollu’nun 1959 yılında “İnegöl Çimen Camii Yaptırma ve Yaşatma Derneği” kurucu yöneticilerinden olduğu belirtiliyor. İbrahim Bosnalı için hazırlanan biyografik kayıtta da 1959 yılında aynı dernekte başkanlık ve yöneticilik yaptığı aktarılıyor. Bu bilgiler Çimen Camii'nin yapım ve teşkilatlanma sürecini en azından 1950’lerin sonuna kadar götürüyor.
Bölge halkı tarafından "Hastane Camii" veya "Çimen Camii" olarak anılan bu yapı, civardaki hastaların, hasta yakınlarının ve mahalle sakinlerinin ibadet ihtiyacını karşılamak üzere inşa edilmiştir.
Recep Akakuş ayrıca İsaören yönündeki eski hastane yapılarının bulunduğu geniş kesimin geçmişte hayvan pazarı ve harman alanı olarak kullanılan çayırlıklarla bağlantısını anlatıyor.
İnegöl Devlet Hastanesi’nin kurumsal geçmişi 1906’ya uzanıyor. Sağlık Bakanlığına bağlı İnegöl Devlet Hastanesi'nin resmi tarihçesine göre Osmanlı zamanındaki ilk hastane 1906’da küçük bir “memleket hastanesi” niteliğinde kuruldu.
1950-1980 döneminde, fotoğrafta gördüğümüz hastane ise yaklaşık 100 yatak kapasitesine ulaştı; daha sonraki yıllarda ek binalar ve servislerle büyüdü. Son İnegöl Devlet Hastanesi ise 2014’te günümüzdeki yeni hizmet binasında faaliyete geçti.
Eski hastane alanı bugün yeni belediye binası alanı oldu
İnegöl Belediyesi, Yeni Kent Meydanı ve Yaşam Alanı projesi ile “eski devlet hastanesinin bulunduğu alanda” yeni belediye hizmet binası, Nöbetçi Kitaphane, Gastro İnegöl, otopark ve diğer birimlerin oluşturulduç
Yeni belediye binasının temeli Şubat 2018’de atıldı; belediyenin ilk yedi müdürlüğü 1 Aralık 2023’te yeni binada hizmet vermeye başladı.
Turhan Şahin’in 1984-1989 belediye dönemini anlattığı çalışmada, “Hükümet Konağı karşısındaki alan Atatürk Anıtı olarak düzenlendi” bilgisi bulunuyor.
İnegöl tarihi üzerine yayımlanan sempozyum kayıtlarında ise bugünkü anıtın tasarımının Tankut Öktem ve Yücel Sertkaya tarafından yapıldığı ve 1989’da açıldığı aktarılıyor. Belediye de günümüzde Atatürk Anıtı bölgesini yeni kent meydanının üçüncü bölümü olarak tanımlıyor. Bu nedenle fotoğraftaki açık/kavaklık dokunun daha sonra anıt çevresindeki yeni kent merkezine dönüşmüş olduğunu görüyoruz.
İnegöl Dörtçelik Endüstri Meslek Lisesi alanı fotoğrafta arka planda kalıyor ve gözükmüyor
Milli Eğitim Bakanlığı'nın resmi tarihçesine göre okulun temeli 1961’de atıldı ve okul 1965’te Tesviye, Metal İşleri ve Ağaç bölümleriyle eğitim öğretime başladı. Yani 1970’lerde okul fiziksel olarak vardı. Fotoğrafta görünmemesinin nedeni kadraj, bakış açısı, ağaçlar ve yapının görüntü sınırlarının dışında kalması sebebiyledir. Çok az da olsa girişteki inşaat, torna-tesviye atölyesinin köşesi fark edilebiliyor. Devamında kavaklık, bataklık ve hayvanların otladığı alanlar var.
MEB tarihçesine göre Mustafa Dörtçelik’in yaptırdığı ek binaların ardından okulun ismi ancak 29 Nisan 1994’te “İnegöl Dörtçelik Teknik Lise ve Endüstri Meslek Lisesi” olarak değiştirildi.
Kent Müzesi’nin sosyal medya arşivinde “İnegöl Devlet Hastanesi – 1961” açıklamasıyla eski hastane görüntüleri paylaşılmış durumda. Bu paylaşım doğrudan bu fotoğrafın çekim tarihini vermiyor fakat aynı hastane bölgesinin 1960’ların başındaki görünümüyle karşılaştırma yapılabilmesi açısından önemli.
Çimen Camii’nin yaptırma derneği 1959’da faal, Verem Savaş Dispanseri derneği 1966’da kurulmuş, Endüstri Meslek Lisesi ise 1965’ten beri eğitim veriyor.
Ve yazımızın finalinde alanın elimizdeki en eski fotoğrafını paylaşıyoruz. Henüz hastane parkı yapım aşamasında. Buradan öteye yollar ve çiftlikler haricinde yerleşim yok. Harman alanı, çiftlikler ve tarım arazileri gözüküyor.
1970’li yıllarda İnegöl… Ön planda Çimen Camii, hemen gerisinde Verem Savaş Dispanseri, sol üstte ise eski İnegöl Devlet Hastanesi görülüyor. Bugün eski hastanenin bulunduğu alanda İnegöl Belediyesi'nin yeni hizmet binası ve kent meydanı yükseliyor. Fotoğrafın arka bölümündeki geniş yeşil alan ise ilerleyen yıllarda Atatürk Anıtı ve şehir merkezindeki yeni düzenlemelerle bambaşka bir görünüme kavuştu. Fotoğrafta görünmeyen bugünkü Dörtçelik Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi'nin yerleşkesi ise o tarihlerde zaten mevcuttu; okul 1965’te eğitim öğretime başlamış, “Dörtçelik” adını ise 1994 yılında almıştı. ATB
İnanç haberleri için TIKLAYINIZ!
Astroloji ve Rüya haberleri için TIKLAYINIZ!
Kadın Aile haberleri için TIKLAYINIZ!
Kültür Sanat haberleri için TIKLAYINIZ!
