Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Plan ve Bütçe Komisyonu'nda yaptığı açıklamada, tasfiye sürecindeki yatırım fonlarına ilişkin ödeme bilançosunu paylaştı. Şimşek, 4 Kasım 2026 itibarıyla 108 fonda 614 bin 874 hesaba, 420 bin 31 tekil kişiye toplam 130,2 milyar lira ödeme yapıldığını bildirdi. Bu süreçte 179 bin 449 kişinin net yatırım tutarının tamamını geri aldığını belirtti.
AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında toplanan komisyonda, Hazine ve Maliye Bakanlığının 2027 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi, 2025 yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi ve ilgili Sayıştay raporları görüşüldü.
Toplantıda Gelir İdaresi Başkanlığı, Türkiye İstatistik Kurumu, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, Sermaye Piyasası Kurulu, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu ile Kamu İhale Kurumunun da aralarında bulunduğu kuruluşların bütçeleri ele alındı.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Yatırımcı Tazmin Merkezi ve Bankalararası Kart Merkezi Anonim Şirketinin Sayıştay raporları da komisyon gündeminde yer aldı.
108 fonda 130,2 milyar liralık ödeme yapıldı
Sermaye piyasalarındaki gelişmeleri değerlendiren Bakan Şimşek, manipülasyon nedeniyle mali yapıları zayıflayan bazı yatırım fonlarının eylül ayı ortasında temerrüde düşmeye başladığını belirtti.
Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) bu gelişmeler üzerine 131 fonda tasfiye kararı aldığını hatırlatan Şimşek, 7596 sayılı Kanun kapsamında yürütülen işlemlerle ilgili rakamları açıkladı.
Buna göre:
-
Olağan tasfiye: 93 fonda 71 bin 899 hesaba toplam 68 milyar lira ödendi.
-
Olağanüstü tasfiye: 4 Kasım 2026 itibarıyla 15 fonda 542 bin 975 hesaba 62,2 milyar lira ara ödeme yapıldı.
-
Toplam ödeme: 108 fonda 614 bin 874 hesaba 130,2 milyar lira aktarıldı.
-
Ödeme yapılan yatırımcı: 420 bin 31 tekil kişi.
-
Yatırım tutarının tamamını alanlar: 179 bin 449 kişi.
Şimşek, fon pay sahiplerine yapılan ödemelerin fon malvarlıkları, geri kazanım hesapları ve isteğe bağlı iade hesaplarındaki kaynaklardan karşılandığını vurguladı.
Tasfiye ödemeleri için kamu bütçesinden kaynak kullanılmayacağını ifade etti.
MASAK'tan 3,8 milyar liralık işlem ertelemesi
Fonlara ilişkin incelemeler kapsamında Mali Suçları Araştırma Kurulunun (MASAK) yürüttüğü çalışmalara da değinen Şimşek, 4 Kasım itibarıyla yaklaşık 3,8 milyar lira tutarındaki 100 işlemin ertelendiğini açıkladı.
Bakan Şimşek, 32 farklı ülkedeki muadil kuruluşlarla yürütülen iş birliği sonucunda yaklaşık 9 milyar liralık malvarlığının tespit edilerek adli mercilere bildirildiğini belirtti.
Fonlardan haksız ve fahiş kazanç elde eden kişilerin malvarlıklarının belirlenmesine ve yurt dışındaki varlıkların Türkiye'ye getirilmesine yönelik girişimlerin sürdüğünü aktardı.
SPK tarafından 28 Ağustos 2026'da güncellenen Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber'in yatırımcıların korunmasını, riskli fon yoğunlaşmalarının önlenmesini ve şeffaflığın artırılmasını hedeflediğini ifade eden Şimşek, yeni düzenleme hazırlıklarına da değindi.
Hazırlanan taslakla piyasa manipülasyonuna yönelik yaptırımların artırılması, fonların koordineli işlemlerine karşı önlem alınması, fiili dolaşım oranlarının bağımsız şekilde doğrulanması ve piyasa gözetiminin güçlendirilmesi amaçlanıyor.
2026 büyüme tahmini yüzde 3,3
Türkiye ekonomisinin görünümüne ilişkin değerlendirmelerde bulunan Şimşek, 2026 yılında küresel ve bölgesel gelişmelere rağmen ılımlı büyümenin sürdüğünü söyledi.
Bakan Şimşek, büyümenin 2026 yılında yüzde 3,3 düzeyinde gerçekleşmesini beklediklerini açıkladı. Bu tahminin Orta Vadeli Program (OVP) hedefinin 0,5 puan altında olduğunu belirtti.
2027 yılında dış talepte beklenen toparlanma, verimlilik artışı ve katma değer odaklı yatırımlarla büyümenin kademeli olarak hızlanmasının öngörüldüğünü bildirdi.
Şimşek, "Üretim kapasitesini ve rekabet gücünü artıran, yatırımı ve ihracatı önceleyen politikalarımız sayesinde büyüme kompozisyonunun dezenflasyon süreciyle uyumlu olacağını öngörüyoruz" dedi.
Küresel ekonomideki belirsizliklere de değinen Şimşek, 2025 yılında yüzde 3,5 olan dünya ekonomisinin büyüme oranının 2026'da yüzde 3,1, 2027'de ise yüzde 3,4 olmasının beklendiğini aktardı.
Türkiye'nin ticaret ortaklarının büyümesinin 2025'te yüzde 2,4 olduğunu, savaşın etkisiyle 2026'da yüzde 1'e gerilemesinin ve 2027'de yüzde 3,3'e yükselmesinin tahmin edildiğini söyledi.
Cari açıkta 2027 yılı için gerileme beklentisi
Cari açığın 2026 yılında savaşın etkilerine rağmen milli gelirin yüzde 2,2'si seviyesinde gerçekleşmesinin beklendiğini belirten Şimşek, 2027 yılında enerji fiyatlarının gerilemesi ve dış talebin toparlanmasıyla cari açığın savaş öncesi seviyelerine dönmesini öngördüklerini ifade etti.
Yerli ve yenilenebilir enerji üretimi ile yüksek katma değerli ihracatın cari dengeyi desteklediğini söyleyen Bakan Şimşek, 2027 yılında dezenflasyon sürecinin hızlanmasını beklediklerini bildirdi.
İstihdamın ise zayıf dış talep, ılımlı iç talep ve teknolojik dönüşümün etkisiyle yatay seyrettiğini belirtti.
Şimşek: "2027 bütçesinde emekliler için alan oluşturduk"
Bütçe gelişmelerini değerlendiren Şimşek, 2026 yılında bütçe açığının milli gelire oranının başlangıç hedefi olan yüzde 3,5 yerine yüzde 3,1 seviyesinde gerçekleşmesinin beklendiğini açıkladı.
Deprem harcamalarının cari fiyatlarla 5,4 trilyon liraya ulaştığını belirten Şimşek, buna rağmen 2025 yılından itibaren bütçede faiz dışı fazla verildiğini söyledi.
Bakan Şimşek, şu ifadeleri kullandı:
"Bu sayede elde ettiğimiz mali alanı eşel mobil için kullandık. 2027 yılı bütçesinde emeklilerimizin alım gücünü desteklemek amacıyla alan oluşturduk."
2027 yılında savunma, sosyal konut, gıda arz güvenliği, maden arama, sanayi altyapısı ve demiryollarına ayrılan bütçe ödeneklerinin nominal milli gelir büyümesinin üzerinde artırıldığını belirtti.
Tasarruf Genelgesi kapsamındaki harcamaların bütçedeki payının uzun dönem ortalaması olan yüzde 4,6'dan 2024'te yüzde 3,1'e, 2025'te yüzde 2,9'a gerilediğini ifade etti. Bu oranın 2026'da yüzde 3'ün altında kalmasının beklendiğini söyledi.
Şimşek, bütçe açığının milli gelire oranının 2027 yılında yüzde 3,5 olacağını, OVP dönemi sonunda ise yüzde 3'ün altına gerilemesinin öngörüldüğünü bildirdi.
Kamu harcamalarının Yapay Zeka Destekli Muhasebe ve İleri Analitik Projesi kapsamında risk odaklı olarak izlendiğini ve analiz edildiğini de aktardı.
Vergi borçlarında taksitlendirme süresi 72 aya çıkarıldı
Vergi politikalarına ilişkin açıklamalarda bulunan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, borçlarını ödemekte zorlanan mükelleflere yönelik taksitlendirme süresinin 36 aydan 72 aya çıkarıldığını belirtti.
2026 yılında taksitlendirilen vergi borçlarına uygulanan tecil faizinin ise yüzde 39'dan yüzde 29'a indirildiğini açıkladı.
Şimşek, önümüzdeki dönemde gecikme zammı ve tecil faiz oranlarının piyasa şartlarına uygun olarak daha da düşürülmesinin planlandığını söyledi.
İmalatçı firmalara yüzde 12,5 kurumlar vergisi
Yatırım, istihdam, üretim ve ihracatın desteklenmesine yönelik vergi düzenlemelerini de anlatan Şimşek, imalatçı firmaların üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlara uygulanan kurumlar vergisi oranının yüzde 12,5'e indirildiğini bildirdi.
Mimarlık, mühendislik, tasarım, yazılım ve transit ticaret alanlarında uluslararası yatırımlar ile hizmet ihracatını artırmaya yönelik vergisel kolaylıklar sağlandığını belirtti.
Vergide adaletin güçlendirilmesi amacıyla yüksek gelir grupları ve sermaye kesimine yönelik vergileri artıran düzenlemelerin hayata geçirildiğini ifade etti.
Dolaylı vergilerin toplam vergiler içindeki payının 25 yıllık ortalamasının yüzde 65,8 olduğunu söyleyen Şimşek, bu oranın 2025 yılında yüzde 62,4'e gerilediğini açıkladı.
2026 yılında dolaylı vergilerin payının yüzde 59,4 olmasının beklendiğini, eşel mobil uygulaması bulunmasaydı oranın yüzde 60,5 düzeyinde gerçekleşeceğini aktardı.
2027 yılında 1,5 trilyon liralık asgari ücret istisnası
Vergi harcamalarına ilişkin bilgiler de paylaşan Şimşek, bunların vergi affı veya borç silinmesi anlamına gelmediğini vurguladı.
Vergi harcamalarının yasal muafiyet, istisna ve indirimlerden oluştuğunu belirten Şimşek, en büyük kalemin çalışanların yararlandığı asgari ücret istisnası olduğunu ifade etti.
Bu kapsamda 2027 yılında alınmayacak yaklaşık 1,5 trilyon liralık verginin, toplam vergi harcamalarının yaklaşık üçte birini oluşturacağını söyledi.
Vergi harcamalarının gayrisafi yurt içi hasılaya oranının 2023'te yüzde 6,4, 2025'te yüzde 5 olduğunu belirten Şimşek, 2026 için yüzde 4,5, 2027 için yüzde 4,4 ve OVP dönemi sonu için yüzde 3,9 öngördüklerini kaydetti.
Kayıt dışılıkla mücadele: Beyanname sayısı yüzde 14 arttı
Vergi denetimlerinde riskli alanlara ve büyük ölçekli mükelleflere odaklandıklarını ifade eden Şimşek, incelenen her üç mükelleften birinin büyük ölçekli olduğunu açıkladı.
Beyanname Gözetim ve Yüksek Gelir Grupları Gözetim programlarının uygulandığını belirten Bakan Şimşek, kayıt dışılıkla mücadelede alınan sonuçlara ilişkin rakamları paylaştı.
Şimşek, "2025 yılına ait kira, ücret, menkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlara ilişkin beyanname sayısı yüzde 14 artışla 2 milyon 558 bin oldu. Hesaplanan vergi bir önceki yıla göre yüzde 67 arttı" dedi.
Mobilya, tekstil ve turizm sektörlerine istihdam desteği
Reel sektör desteklerinin 2027 yılında da süreceğini açıklayan Mehmet Şimşek, asgari ücret desteği ile istihdamı korumaya yönelik prim desteklerinin artırılacağını belirtti.
Özellikle tekstil, hazır giyim, deri ve mobilya sektörleri başta olmak üzere bazı imalat alanları ile turizmde istihdamını koruyan işletmelere verilen desteğin 2027'de artırılacağını bildirdi.
Kredi Finansmanı ve İstihdamı Koruma Programı kapsamında imalat sektöründeki işletmelere 6 ay geri ödemesiz ve 36 aya kadar vadeli finansman sağlandığını hatırlattı.
Program kapsamında sabit faizli kredilerde yüzde 37, değişken faizli kredilerde ise TLREF+1 oranıyla finansmana erişilebildiğini belirten Şimşek, istihdamını koruyan işletmelerin finansman maliyetinin 12 puanının kamu tarafından karşılandığını açıkladı.
Bu desteklerin 2027 yılında artırılarak sürdürüleceğini ifade etti.
Kamu borcunda gerileme beklentisi
Türkiye'nin kamu borçluluğuna ilişkin verileri de değerlendiren Şimşek, 2025 yılında yüzde 23,7 olan Avrupa Birliği tanımlı genel yönetim borç stokunun milli gelire oranının 2026'da yüzde 21,8'e gerilemesinin beklendiğini açıkladı.
Bu oranın gelişmekte olan ülkelerdeki yüzde 73,7'lik ortalamanın altında olduğunu belirtti.
2023-2025 döneminde ortalama yüzde 135,2 olan iç borç çevirme oranının 2026 yılında yüzde 92 düzeyinde gerçekleşmesinin öngörüldüğünü bildirdi.
Faiz harcamalarının milli gelire oranının ise 2026'da yüzde 3,3, 2027'de yüzde 3,6 olmasının beklendiğini söyledi.
Şimşek, uluslararası sermaye piyasalarında 2027 yılı için 13 milyar dolarlık tahvil ihracı hedeflediklerini açıkladı.
2023-2026 döneminde proje finansmanı kapsamında 44,5 milyar dolarlık uzun vadeli kaynak sağlandığını belirterek, 2026-2028 döneminde kalkınma projeleri için 51 milyar dolarlık finansman paketi oluşturulduğunu bildirdi.
Hazine ve Maliye Bakanlığının 2027 bütçesi 11,39 trilyon lira
Komisyonda Bakanlığın 2027 yılı bütçe teklifine ilişkin bilgiler de veren Mehmet Şimşek, toplam teklifin 11,39 trilyon lira, faiz hariç tutarın ise 7,42 trilyon lira olduğunu açıkladı.
Bakanlık hizmetleri için 102,3 milyar lira ödenek öngörüldüğünü belirten Şimşek, ilgili kurumların bütçe tekliflerini de paylaştı.
-
Gelir İdaresi Başkanlığı: 90,4 milyar lira
-
Özelleştirme İdaresi Başkanlığı: 621,6 milyon lira
-
Türkiye İstatistik Kurumu: 8 milyar lira
Şimşek, Bakanlığın 2027 yılı bütçesinin yatırım, istihdam, üretim ve ihracatı önceleyen, dezenflasyonu destekleyen ve mali disiplini sürdüren bir anlayışla hazırlandığını ifade etti.
Bakan Şimşek, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:
"Çiftçimizin, esnafımızın, işçimizin, asgari ücretlimizin, memurumuzun ve emeklimizin; kısacası tüm vatandaşlarımızın alım gücünü artırmayı ve refah artışından toplumun tüm kesimlerinin adil bir şekilde pay almasını sağlamayı hedefliyoruz."
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonundaki görüşmeler, Bakan Şimşek'in sunumunun ardından milletvekillerinin konuşmalarıyla devam etti.
