Turhan Şahin
turhansahin@hotmail.com

YENİ BEDESTEN(Belediye Çarşısı)

23 Nisan 2018 / Pazartesi 17:07:06 | YAZARLAR | Turhan Şahin

Çok eskiden değerli kumaşların satıldığı yerlere denilen bezzazistan, zamanla Osmanlı toplumunda bedesten ismini almıştır. Bedesten kelimesi bezciler çarşısı anlamına gelir. Ticari hayatın çekirdeğini oluşturan bu kompleksler zamanla kıymetli malların (mücevher, porselen, ipekli kumaş, silah vs.) alım satımına tahsis edilmiştir.
Bedestenlerin bina itibariyle sağlam ve üstü kapalı olması şarttır. Bundan dolayı bedestenler dış etkilere ve yangınlara karşı korunması amacıyla taştan yapılmıştır. Halk ve çarşı esnafı ağzı mühürlü sandıkları bedestene getirir ve bir belge alarak gönül huzuru ile evlerine gidermiş.
Her sandık bizzat sahibi tarafından mühürlenir ve bedesten görevlileri bu mühürlerin muhafazasından sorumlu tutulurmuş. Eğer kasayı açmak gerekirse bir bölükbaşı kasa sahibini kasasının başına götürür, eşyanın gizliliğine riayet etmek üzere yanından uzaklaşır hatta ona sırtını dönerek müşterinin rahatça almasını veya koyacağını koymasını sağlarmış. 
Bedestene emanet edilip de uzun zaman alınmamış ve mirasçısı çıkmamış olan eşya ve mallar devlet hazinesine aktarılır, hayır işlerine harcanırmış. Bankaların bulunmadığı dönemlerde bir bakıma banka görevi üstlenirlermiş.
İnegöl’de Belediye Çarşısı veya Kapalı Çarşı adlarıyla da anılan bedestenimizin iki yazıtı vardır. Bunlardan birincisinde yapının “Belediye Çarşısı” olduğu, ikincisinde ise 1887-88 tarihinde İnegöl Belediye Reisi Sadıkzade Süleyman Ağa tarafından yaptırıldığı yazılıdır.
Doğu-batı doğrultusunda 47.50x10.80 metre boyutlarında dikdörtgen planlı olan bedesten iki destek dizisiyle üç mekana ayrılmıştır. Doğu ve batı duvarlarının ekseninde, güney duvarında ise eksenden batıya kaymış birer kapısı vardır. 
Ortadaki mekanın üstü beşik tonoz, yan mekanlar ise düz tavan örtülüdür. Orta mekanın üstü çift pahlı, olup yan mekanlar tek pahlı çatıyla örtülmüştür. Kuzey Güney cepheleri sonradan yapılan dükkanlarla kapanmıştır. 
Tarihsel süreçte İnegöl Esnaflığının okulu misyonunu üstlenen Bedestenimiz bugün için de önemlibir alışveriş merkezidir. 2010 yılında İnegöl Belediyesi tarafından kapsamlı bir restorasyon ve konservasyon geçirmiştir. Geçtiğimiz yıllarda Kapalıçarşıda esnaflık yapmış bugün için çoğu hayatta olmayan değerli isimlerden bazıları şunlardır.
Mehmet Turgay, Ziya Zilcigil, Abdurrahman Çelebi, Enis Usal, Hasan Çeşit, Mehmet Çayırlı, Hüseyin İnal, Mehmet Hayri Özer. Abdurrahman Güven, Mustafa Ülgen, Hüseyin Güçlü, Yunus Bingöl, İbrahim Peşteli, Ali Ruhi Gürel, İrfan Nazilli, Hüseyin Eriş. Saygılarımla. 
Kaynakça : 09 Nisan 2009 tarihinde Nejat Çelebi ile görüşüldü. 

Tüm Yorumları Göster (0)