Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, ücretsiz izin dönüşünde işe gelmediği gerekçesiyle iş sözleşmesi feshedilen bir çalışana kıdem ve ihbar tazminatı ödenmesine hükmeden mahkeme kararını oy birliğiyle bozdu. Yüksek Mahkeme, devamsızlık nedeniyle yapılan haklı fesihlerde işverenin, işçiye önceden mazeretini sorma zorunluluğu bulunmadığını belirtti.
Karar, aynı işyerinde 19 yıl çalışan ve ücretsiz izin süresinin ardından işe başlamadığı için işten çıkarılan bir işçinin açtığı dava üzerine verildi.
19 yıllık çalışan ücretsiz izin dönüşünde işe başlamadı
Dava konusu olayda, bir işyerinde 19 yıldır çalışan işçi, işvereninden 90 gün ücretsiz mazeret izni aldı. İzin süresinin tamamlanmasının ardından çalışan, ikinci kez ücretsiz izin kullanmak istedi.
Ancak işyeri yönetimi, yeni izin talebini kabul etmedi. Çalışana, belirtilen tarihte işbaşı yapması gerektiği hem sözlü hem de yazılı olarak bildirildi.
Bu bildirimlere rağmen işe gitmeyen çalışan hakkında 10 gün boyunca devamsızlık tutanağı düzenlendi.
İşveren, devamsızlığı gerekçe göstererek iş sözleşmesini haklı nedenle feshetti ve çalışana kıdem ile ihbar tazminatı ödemedi.
İşçi kıdem ve ihbar tazminatı için dava açtı
İşten çıkarılan çalışan, alacaklarının tahsili amacıyla İş Mahkemesine başvurdu.
Davacı işçi, işverenden şu alacakların ödenmesini talep etti:
-
Kıdem tazminatı
-
İhbar tazminatı
-
Yıllık ücretli izin alacağı
-
Fazla çalışma ücreti
-
Ulusal bayram ve genel tatil ücreti
-
Hafta tatili ücreti
-
Yol ve yemek ücreti
-
Asgari geçim indirimi alacağı
Davalı işveren ise çalışanın ücretsiz izin dönüşünde 10 gün boyunca işe gelmediğini belirterek iş sözleşmesinin haklı nedenle sona erdirildiğini savundu ve davanın reddini istedi.
İş Mahkemesi tazminat ödenmesine karar verdi
Davayı inceleyen İş Mahkemesi, iş sözleşmesi sona erdirilmeden önce çalışana devamsızlığına ilişkin bir mazereti bulunup bulunmadığının sorulmadığını dikkate aldı.
Mahkeme, bu gerekçeyle işçinin kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığına hükmetti.
Asgari geçim indirimi, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ile yol ve yemek alacağı talepleri ise reddedildi. Böylece dava kısmen kabul edildi.
Karara itiraz eden işverenin avukatı dosyayı istinafa taşıdı. Bölge Adliye Mahkemesi (BAM), işverenin istinaf başvurusunu esastan reddetti.
Bunun üzerine işveren, kararı temyiz ederek Yargıtaya başvurdu.
Yargıtay: İşverenin mazeret sorma zorunluluğu yok
Dosyayı inceleyen Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, işçinin devamsızlık yaptığının dava kapsamındaki delillerle sabit olduğunu belirledi.
Yüksek Mahkeme, işverenin devamsızlığa dayanarak iş sözleşmesini haklı nedenle feshetmeden önce çalışana mazeretini sormasının zorunlu olmadığını vurguladı.
Kararda şu ifadelere yer verildi:
"İşverenin, devamsızlık nedenine bağlı olarak iş sözleşmesini feshetmeden önce, işçinin mazeretinin bulunup bulunmadığını sorma zorunluluğu bulunmamaktadır."
Yargıtay, ayrıca davacı işçinin iş sözleşmesinin tazminat ödenerek sona erdirilmesini talep eden dilekçesine dikkat çekti.
Kararda, söz konusu dilekçenin de çalışanın bildirebileceği bir mazeretinin bulunmadığını gösterdiği ifade edildi.
İşçi kendi kararıyla izne ayrılamaz
Yargıtay kararında, işçinin izin kullanması ile izinsiz olarak işe gelmemesi arasındaki hukuki ayrıma da dikkat çekildi.
İşveren tarafından ücretli veya ücretsiz izin verilen çalışanın, izin süresince işyerine gitmesinin beklenemeyeceği ve bu durumun devamsızlık sayılamayacağı belirtildi.
Buna karşılık, yıllık ücretli iznin kullanılacağı zamanı belirlemenin işverenin yönetim hakkı kapsamında olduğu vurgulandı.
Yüksek Mahkeme, çalışanın işverenin onayı olmadan kendiliğinden izne ayrılamayacağını belirtti.
İşçinin yıllık ücretli izin kullandığını söyleyerek işe gelmemesinin, işveren tarafından izinli sayılmadığı sürece devamsızlık oluşturacağı kaydedildi.
Kıdem ve ihbar tazminatı kararı bozuldu
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, somut olayda işveren tarafından gerçekleştirilen feshin haklı nedene dayandığı sonucuna ulaştı.
Kararda, devamsızlık nedeniyle iş sözleşmesi haklı nedenle feshedilen davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanamayacağı belirtildi.
Yargıtay, kararının gerekçesini şu ifadelerle açıkladı:
"İş sözleşmesi işveren tarafından haklı nedenle feshedilen davacı kıdem ve ihbar tazminatlarına hak kazanamayacağından, bu taleplerin reddi yerine yazılı şekilde kabulü hatalı olup bozmayı gerektirmiştir."
Bu gerekçeyle Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf başvurusunu esastan reddeden kararı ortadan kaldırıldı. İş Mahkemesinin kararı ise oy birliğiyle bozuldu.
Yargıtayın kararı, işverenin onaylamadığı izin talebine rağmen işe devam etmeyen çalışanların durumunda, devamsızlığın haklı fesih gerekçesi olarak değerlendirilmesi bakımından önem taşıyor.







