İNEGÖL’DE MOBİLYA YAPMAK MI, MOBİLYACI OLMAK MI?
İnegöl’de mobilya yapmak gerçekten kolaydır.
Ama mobilyacı olmak… işte orası zor.
Bunu dışarıdan biri söylemiyor.
Atölye tozunu yutmuş, fuar standında sabahlamış, tahsilat beklerken muhasebe odasında sessizliği dinlemiş biri olarak söylüyorum.
İnegöl bugün Türkiye mobilya ihracatının yaklaşık %18–20’sini tek başına yapan bir merkez. 800 milyon – 1 milyar dolar bandında bir üretim gücünden bahsediyoruz. Fabrikalar çalışıyor. Makineler susmuyor. Konteynerler çıkıyor.
Ama ben artık şuna bakıyorum:
Bu konteynerlerin içinde değer var mı?
Çünkü mesele kaç takım sattığımız değil.
Kaç dolara sattığımız da değil aslında.
Mesele, neden o fiyata satabildiğimiz.
Ve tam burada “usta” kelimesi takılıyor aklıma.
Ben ustaları gördüm. Gerçek ustaları.
Ahşaba dokunduğunda damarını okuyan, eline metre almadan ölçüyü bilen, çırağını sadece işte değil ahlakta da yetiştiren ustalar… Onlar bu şehrin omurgasıydı.
Ama bugün şunu dürüstçe söylememiz lazım:
Sadece iyi iş yapmak yetmiyor.
Bugünün ustası; maliyet bilmek zorunda.
Tasarımın neden fiyat artırdığını anlamak zorunda.
Marka dediğimiz şeyin sadece logo olmadığını bilmek zorunda.
“Ben 30 yıldır böyle yapıyorum” cümlesi tecrübe olabilir.
Ama bazen gelişimin önündeki en büyük duvardır.
Benim derdim kimseyi eleştirmek değil.
Ben de bu sistemin içindeyim.
Ama şunu görüyorum: İnegöl’de çoğumuz mobilya yapıyoruz; azımız mobilyacı gibi düşünüyoruz.
Mobilya yapmak; siparişi alıp üretip sevk etmektir.
Mobilyacı olmak; koleksiyon dili kurmaktır.
Bir karakter oluşturmaktır.
“Bu marka ne söylüyor?” sorusuna cevap verebilmektir.
Aynı atölyeden çıkan iki koltuktan biri neden üç kat pahalıya satılıyor?
Bu marangozluk farkı değil.
Bu zihin farkı.
Ve işin en hassas yerine geliyoruz: aile şirketleri.
İnegöl’ün gücü de burada, sancısı da burada.
Kardeşler arasında fikir ayrılığı…
Birisi büyümek ister, diğeri riski sevmez.
Birisi tasarımcıyla çalışmak ister, diğeri “müşteri bunu anlamaz” der.
Amca-yeğen hikâyeleri…
“Biz bu işi kurduk” cümlesi ile
“Artık dünya değişti” cümlesi aynı masada çarpışır.
Baba-oğul meselesi ise en duygusal olanı.
Baba gerçekten haklıdır.
Bu işi tırnakla kazımıştır.
Krizi görmüştür. Battığı günleri yaşamıştır.
Oğul da haklıdır.
Dijital dünyayı görüyordur.
Marka yatırımı yapılmazsa oyunun dışında kalınacağını biliyordur.
Ama mesele haklı olmak değil.
Mesele ortak akıl üretmek.
İnegöl’de dağılan firmaların çoğu kötü ürün yüzünden değil, kötü iletişim yüzünden dağıldı.
Bunu hepimiz biliyoruz ama yüksek sesle söylemiyoruz.
“Biz aile gibiyiz” diyoruz.
Evet, güzel.
Ama şirket aile gibi yönetilmez.
Şirket sistem ister.
Yetki sınırı ister.
Net görev tanımı ister.
Performans ölçümü ister.
Bazen dışarıdan profesyonel bir akıl ister.
Kurumsallaşma dediğimiz şey ruhsuzlaşmak değil.
Aksine; duyguyu sistemle korumaktır.
Ben İnegöl’ün üretim gücüne inanıyorum.
Ama ikinci sıçramayı makineler yapmayacak.
Yönetim yapacak.
Tasarım yapacak.
Marka bilinci yapacak.
Artık ustalık sadece iyi bir iskelet atmak değil.
Doğru pazarı seçmek.
Doğru fiyatı koymak.
“Hayır” diyebilecek cesareti göstermek.
Bugün İnegöl bir yol ayrımında.
Ya fiyat rekabetinin içinde yorulacağız,
ya da kilogram başına değeri artıracağız.
Bu karar atölyede verilmeyecek.
Yönetim masasında verilecek.
Benim meselem kimseyi yargılamak değil.
Ben de bu şehrin bir parçasıyım.
Ama şunu kendime de soruyorum:
Biz gerçekten mobilyacı mıyız?
Yoksa sadece iyi üreticiler miyiz?
Cevabı makinelerin sesi vermeyecek.
Vizyon verecek.
Ve belki de asıl ustalık,
ahşabı kesmek değil,
geleceği tasarlamaktır.
Ercan ÇİĞDEM
İç Mimar & Tasarımcı
