Toplumda çok konuşulmayan ama aslında sandığımızdan daha sık görülen bir sağlık sorunu var: üretra darlığı. Özellikle erkeklerde daha yaygın olan bu durum, her 100 erkekten yaklaşık birinde hayatının bir döneminde görülebiliyor. Çoğu zaman belirtiler prostat büyümesiyle karıştırıldığı için tanı gecikebiliyor.
Peki üretra darlığı nedir, neden olur ve nasıl tedavi edilir?
Üretra Darlığı Nedir?
Üretra, idrarın mesaneden dışarı atılmasını sağlayan kanaldır. Erkeklerde yaklaşık 15–20 santimetre, kadınlarda ise 4–5 santimetre uzunluğundadır. Bu kanalın herhangi bir nedenle hasar görmesi ve iç kısmının daralması “üretra darlığı” olarak adlandırılır.
Kanal daraldığında idrar rahat akamaz. Bu da zamanla hem yaşam kalitesini düşürür hem de ciddi sorunlara yol açabilir.
Üretra Darlığı Neden Olur?
Bu sorunun tek bir nedeni yok. İşte en sık görülen sebepler:
-
Trafik kazaları veya düşmeler
-
Daha önce geçirilen ürolojik ameliyatlar
-
Uzun süreli ya da sık tekrarlanan sonda kullanımı
-
Sık idrar yolu enfeksiyonları
-
Perine (makat ile testis arası bölge) travmaları
-
Erkeklerde prostat ameliyatları
-
Kadınlarda doğum sonrası gelişen travmalar
-
Nedeni tam bilinmeyen (idiopatik) durumlar
-
Otoimmün bir hastalık olan liken sklerozus
Bazı hastalarda ise belirgin bir sebep bulunamayabiliyor.
Belirtiler Prostatla Karışabiliyor
Özellikle erkeklerde belirtiler çoğu zaman prostat büyümesiyle karıştırılıyor. En sık görülen şikâyetler şunlar:
-
İnce ve zayıf idrar akışı
-
Çatallı ya da dağınık işeme
-
Sık idrara çıkma
-
İdrar yaptıktan sonra tam boşalamama hissi
-
Gece sık sık tuvalete kalkma
-
İdrar yaparken zorlanma ve ıkınma
Bu şikâyetler uzun süre devam ediyorsa mutlaka bir üroloji uzmanına başvurmak gerekiyor. Çünkü tedavi edilmeyen üretra darlığı, idrar yolu enfeksiyonlarına, mesane problemlerine hatta böbrek hasarına kadar ilerleyebilen sorunlara yol açabiliyor.
Tanı Nasıl Konur?
Tanıda en önemli yöntemlerden biri Retrograd Üretrografi adı verilen özel bir röntgen görüntülemesidir. Bu yöntemle darlığın yeri, uzunluğu ve derecesi net şekilde belirlenir.
Ayrıca:
-
İşeme testi (üroflowmetri)
-
Sistoskopi (kameralı inceleme)
gibi yöntemler de tanıya yardımcı olur. Bu değerlendirmeler sayesinde hastaya en uygun tedavi planı oluşturulur.
İlaçla Geçer mi?
Üretra darlığı ilaçla ya da bitkisel yöntemlerle düzelmez. Tedavinin temel amacı daralmış kanalı yeniden açmaktır.
Kısa ve Yeni Gelişmiş Darlıklarda
-
Dilatasyon (genişletme işlemi)
-
Soğuk bıçakla kesme
-
İlaçlı balon uygulamaları
tercih edilebilir.
2 Santimetreden Kısa Darlıklarda
Dar segment çıkarılarak sağlam uçların birbirine dikildiği “üretroplasti” ameliyatı yapılır. Deneyimli merkezlerde bu yöntemin 5 yıllık başarı oranı oldukça yüksektir ve yüzde 85–90’lara ulaşabilmektedir.
Uzun Darlıklarda Ağız İçi Doku Kullanılıyor
Darlık uzun ve karmaşıksa en etkili yöntem doku nakliyle yapılan üretroplastidir. Üretraya en çok benzeyen doku ağız içi mukozası olduğu için genellikle yanak içinden küçük bir parça alınır.
Bu doku hazırlanarak dar bölgeye yerleştirilir. Ağız içi birkaç gün içinde kendini yeniler ve genellikle kalıcı bir sorun oluşmaz.
Özellikle arka (posterior) üretra darlıklarında robotik cerrahi teknikler de kullanılabiliyor. Bu yöntem, daha hassas dikiş atılmasını ve daha iyi görüntüleme sağladığı için ameliyat başarısını artırabiliyor.
Ameliyat Sonrası Süreç
Üretroplasti sonrası hastaların birkaç hafta sondalı kalması gerekebilir. Sonda çıkarıldıktan sonra çoğu hasta kısa sürede normal yaşamına dönebilir.
Ancak burada en önemli nokta düzenli kontrollerdir. Çünkü nadir de olsa darlık tekrar edebilir. Erken fark edilmesi halinde müdahale daha kolay olur.
Ne Zaman Doktora Gitmeli?
Eğer:
-
İdrar akışınız belirgin şekilde zayıfladıysa
-
Uzun süredir işeme sorunları yaşıyorsanız
-
Sürekli enfeksiyon geçiriyorsanız
“geçer” diye beklemek yerine bir üroloji uzmanına görünmek en doğru adım olacaktır. Erken tanı hem tedaviyi kolaylaştırır hem de yaşam kalitesini ciddi şekilde artırır.
