İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Meclisinde gerçekleştirilen 2027 yılı yatırım ve hizmet bütçesi görüşmelerinde, belediyenin yatırım harcamaları ve hizmet hedefleri tartışıldı. AK Parti İBB Grup Başkanvekili Faruk Gökkuş, partisinin grubu adına yaptığı konuşmada, 2018 yılında toplam harcamalar içinde yaklaşık yüzde 56 olan sermaye giderleri payının 2025 yılında yüzde 21'e gerilediğini belirterek İBB yönetiminin bütçe tercihlerini eleştirdi.
Gökkuş, kentsel dönüşüm, ulaşım, altyapı, çevre yatırımları ve sosyal yardımlar başta olmak üzere altı temel başlıkta değerlendirmelerde bulundu. Belediye yönetiminin yatırım hedefleri ile gerçekleşen harcamalar arasında farklılıklar olduğunu savundu.
İBB'nin yatırım harcamalarını karşılaştırdı
İBB bütçesindeki sermaye giderlerinin toplam harcamalara oranını değerlendiren Gökkuş, 2018 yılında belediyenin harcadığı her 100 liranın yaklaşık 56 lirasının yatırıma ayrıldığını söyledi.
Bu tutarın 2025 yılında 21 liraya gerilediğini öne süren Gökkuş, mevcut yönetimin yatırım harcamalarındaki düşüşün nedenlerini açıklaması gerektiğini belirtti.
2025 yılı için sermaye giderlerine 205,6 milyar lira ödenek ayrıldığını, buna karşılık yaklaşık 53,8 milyar liralık harcama gerçekleştiğini aktaran Gökkuş, yatırım hedefinin yalnızca yüzde 26'sına ulaşıldığını savundu.
Gökkuş, konuşmasında şu ifadeleri kullandı:
"İstanbulluya 2025 yılında 100 liralık yatırım yapacağız demişsiniz ancak bu sözünüzün bile sadece 26 lirasını harcayabilmişsiniz."
Deprem ve kentsel dönüşüm bütçesini eleştirdi
İstanbul'un öncelikli sorunlarından birinin deprem riski olduğunu belirten Faruk Gökkuş, İBB'nin 2027 yılı bütçesinde kentsel dönüşüm uygulamaları için 9,3 milyar lira kaynak ayrıldığını söyledi.
Deprem, afet ve acil durum kalemleriyle birlikte toplam ödeneğin 14,7 milyar liraya ulaştığını ifade eden Gökkuş, bu tutarın bütçenin yaklaşık yüzde 2,6'sına karşılık geldiğini belirtti.
Gökkuş, "Söz konusu kaynak İstanbul'un deprem riski karşısında yetersiz kalıyor" dedi.
Kentsel dönüşüm kapsamında üretilen konut sayılarını da gündeme getiren Gökkuş, 2026 yılı hedefinin 1.370 konut olduğunu, yıl sonu tahmininin ise 104 olarak açıklandığını aktardı.
2027 yılı için 800 konut hedeflendiğini belirten Gökkuş, belediyenin kentsel dönüşüm çalışmalarında daha yüksek hedefler belirlemesi gerektiğini savundu.
Metro yatırımlarında hedeflerin düşürüldüğünü söyledi
İstanbul'daki ulaşım yatırımlarına da değinen Gökkuş, raylı sistem projelerinde açıklanan hedeflerle yıl sonu tahminleri arasındaki farklılıklara dikkat çekti.
Gökkuş'un paylaştığı rakamlara göre 2026 yılında 23,4 kilometre raylı sistemin tamamlanması hedeflenirken, yıl sonu tahmini 17,4 kilometreye düşürüldü.
2027 yılı için tamamlanması planlanan raylı sistem uzunluğunun ise 13,7 kilometre olarak belirlendiğini ifade etti.
Raylı sistem faaliyetlerine ayrılan ödenekte yaklaşık yüzde 40 artış öngörülmesine rağmen tamamlanacak hat uzunluğu hedefinin azaltıldığını belirten Gökkuş, yatırım takvimlerinin kamuoyuna açıklanmasını istedi.
Sayıştay raporundaki metro finansmanı bulgularını gündeme taşıdı
AK Parti Grup Başkanvekili, Sayıştayın 2025 yılı İBB raporunda yer aldığını belirttiği denetim bulgularına da değindi.
Gökkuş, Ümraniye-Ataşehir-Göztepe ve Mahmutbey-Bahçeşehir-Esenyurt metro hatları için sağlanan finansmanın bir bölümünün farklı harcamalarda kullanıldığı yönündeki bulguların açıklığa kavuşturulması gerektiğini savundu.
Gökkuş, belediye yönetimine şu soruyu yöneltti:
"Metro için bulunan parayı başka harcamaya yönlendirirken, o metroyu bekleyen insanın zamanını hangi hesaba yazdınız?"
İSKİ'nin mali durumu ve su tarifelerine ilişkin açıklama
İstanbul'un su kaynaklarının korunması ve altyapı hizmetlerinin bütçede öncelikli olması gerektiğini belirten Gökkuş, İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresinin (İSKİ) mali durumunu da değerlendirdi.
Sayıştayın 2025 yılı raporuna atıfta bulunan Gökkuş, İSKİ'den İBB'ye nakit ve mahsup yoluyla yaklaşık 17 milyar 38 milyon lira borç verildiğini aktardı.
İSKİ kaynaklarının kurumun temel hizmetleri doğrultusunda kullanılması gerektiğini savunan Gökkuş, su tarifelerindeki artışları da eleştirdi.
Gökkuş, İBB yönetiminin hayat pahalılığını azaltmaya yönelik vaatleri ile su fiyatlarına ilişkin uygulamalarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Çevre yatırımlarında 52 milyon liralık ödeneği gündeme getirdi
Konuşmasında çevre yatırımlarına ayrılan kaynakları da değerlendiren Gökkuş, hava kalitesi ve gürültü kontrolü için 2026 yılında 52 milyon lira ödenek ayrıldığını belirtti.
Buna rağmen yıl sonu harcama tahmininin 2 bin lira olarak yer aldığını söyleyen Gökkuş, söz konusu rakamın açıklanmasını istedi.
Gökkuş, "Bu bir yazım hatasıysa düzeltin. Harcama başka bir kodda yapıldıysa gösterin. Gerçekten böyleyse nedenini açıklayın" ifadelerini kullandı.
Sosyal yardımlarda yüzde 21,5'lik azalışa dikkat çekti
İBB'nin sosyal yardım politikalarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Gökkuş, 2027 yılı bütçesinde nakdi yardımlara ayrılan ödeneğin artırıldığını belirtti.
Buna karşılık ayni yardım ödeneğinin 2026 başlangıç bütçesine göre yaklaşık yüzde 21,5 azaltıldığını söyledi.
Bu değişikliğin yardım yöntemindeki bir farklılıktan mı yoksa destek kapsamının daraltılmasından mı kaynaklandığının açıklanması gerektiğini ifade eden Gökkuş, vatandaşlara sağlanan toplam desteğin ortaya konulmasını istedi.
Sosyal yardım bütçesinin belediye hizmetlerine uygulanan tarifelerle birlikte ele alınması gerektiğini savunan Gökkuş, şu ifadeleri kullandı:
"Vatandaşın eline verdiğiniz destekle suya, ulaşıma, belediye hizmetlerine ödediği tutarı birlikte konuşalım."
2019-2027 dönemindeki toplam kaynak için 4 trilyon 250 milyar lira hesabı
Faruk Gökkuş, konuşmasının bir diğer bölümünde İBB, İSKİ, İETT ve belediye iştiraklerinin 2019-2027 dönemindeki toplam kaynak büyüklüğünü değerlendirdi.
Geçmiş yılların harcamaları, 2026 bütçesi ve 2027 tahminlerini içeren hesabına göre söz konusu kaynakların yaklaşık 4 trilyon 250 milyar liraya ulaştığını belirtti.
Bu tutarın tamamının yatırım harcamalarına ayrılmasının mümkün olmadığını ifade eden Gökkuş, kaynakların büyüklüğünü göstermek amacıyla çeşitli yatırım örnekleri verdi.
Gökkuş'un yaklaşık maliyetler üzerinden yaptığı hesaplamalar şöyle:
-
Kaynağın yüzde 10'u: 106 bin 250 konut.
-
Kaynağın yüzde 10'u: 118 kilometre metro hattı.
-
Kaynağın yüzde 10'u: 425 bin araç kapasiteli katlı otopark.
-
Kaynağın yüzde 10'u: 106 kilometre karayolu tüneli.
-
Kaynağın yüzde 1'i: Yaklaşık 2 bin yeni otobüs.
Bu rakamları alternatif yatırım örnekleri olarak paylaşan Gökkuş, belediye bütçesinin büyüklüğünden çok, kaynakların hangi hizmetlere yönlendirildiğinin önemli olduğunu savundu.
Gökkuş, "Bütçenin büyüklüğüyle övünmek kolaydır. Asıl mesele, o bütçeyi vatandaşın güvenli yuvasına, zamanında gelen otobüsüne, biten metrosuna dönüştürmektir" dedi.
İBB yönetiminin yaklaşık 8 yıllık dönemini eleştirdi
Konuşmasının son bölümünde İBB yönetiminin yaklaşık 8 yıllık hizmet dönemini değerlendiren Gökkuş, seçim dönemlerinde verilen vaatlerin önemli bir bölümünün yerine getirilmediğini öne sürdü.
Belediyenin yatırım ve hizmet önceliklerini eleştiren Gökkuş, "İstanbulluya verdiğiniz sözleri ertelediniz; kendi siyasi hesaplarınızı bir gün bile ertelemediniz" ifadelerini kullandı.
AK Parti'nin ulaşım, altyapı, çevre ve kentsel dönüşüm alanlarında yeni bir hizmet dönemi oluşturmayı hedeflediğini belirten Gökkuş, İstanbul'un ihtiyaçlarının karşılanması için bütçenin daha etkili kullanılması gerektiğini savundu.
Gökkuş, konuşmasını İstanbul'da geçmiş yıllarda ihmal edildiğini düşündüğü hizmet alanlarının yeniden ele alınması çağrısıyla tamamladı.






