Gece televizyon izlerken atıştırmalık tüketmek veya yatmadan hemen önce yemek yemek birçok kişinin günlük alışkanlıkları arasında yer alıyor. Ancak yaklaşık 200 bin kişinin verilerinin incelendiği yeni bir araştırma, gece geç saatlerde yemek yeme alışkanlığı ile karaciğer hastalıkları arasında dikkat çekici bir ilişki olduğunu ortaya koydu.
Oregon Sağlık ve Bilim Üniversitesi araştırmacılarının yürüttüğü çalışmada, akşam yemeğinden sonra veya yatma saatine yakın yemek yiyen kişilerde karaciğer hastalığı riskinin, bu alışkanlığa sahip olmayanlara göre yüzde 20 ila 30 daha yüksek olduğu görüldü.
Yaklaşık 200 Bin Kişinin Verileri İncelendi
Araştırmada üç büyük ABD sağlık çalışmasının verilerinden yararlanıldı. Katılımcıların beslenme alışkanlıkları, günlük yaşam düzenleri ve sağlık bilgileri incelenerek öğün saatleriyle karaciğer hastalıkları arasındaki ilişki değerlendirildi.
Çalışmada özellikle iki hastalığa odaklanıldı. Bunlardan ilki, karaciğerde yağ birikmesiyle ortaya çıkan metabolik disfonksiyonla ilişkili yağlı karaciğer hastalığı (MASLD), diğeri ise karaciğerde ciddi hasar ve yara dokusu oluşumuyla ilerleyebilen sirozdu.
Araştırmacılar, düzenli olarak gece geç saatlerde yemek yiyen kişilerde her iki hastalıkla da daha yüksek risk ilişkisi bulunduğunu bildirdi. Ancak çalışmanın gözlemsel olması nedeniyle geç saatte yemek yemenin doğrudan bu hastalıklara yol açtığı söylenemiyor.
Gece Yemek Yemek Karaciğeri Neden Etkileyebilir?
Uzmanlar, bu ilişkinin arkasında vücudun biyolojik saatinin bulunabileceğini düşünüyor. İnsan vücudunun uyku, uyanıklık ve enerji kullanımını düzenleyen yaklaşık 24 saatlik bir ritmi var. Karaciğer de besinlerin işlenmesi, kan şekeri kontrolü ve enerji depolanması gibi görevlerini bu ritme göre düzenliyor.
Vücut uykuya hazırlanmaya başladığında yemek yemek, besinlerin işlenme düzenini etkileyebilir. Özellikle gece boyunca düzenli olarak besin tüketmek, doğal uyku ve beslenme döngüsünü bozabilir.
Bununla birlikte karaciğer sağlığını yalnızca öğün saatleri belirlemiyor. Beslenme biçimi, kilo, fiziksel aktivite ve diğer sağlık sorunları da yağlı karaciğer gelişiminde rol oynayabiliyor.
Karaciğeri Korumak İçin Nelere Dikkat Edilmeli?
Uzmanlar, mümkün olduğunca yemek saatlerini uyku düzeniyle uyumlu hale getirmenin yararlı olabileceğine dikkat çekiyor. Yatmadan hemen önce yemek yemek yerine son öğünle uyku arasında birkaç saat bırakmak, düzenli beslenmek ve gece atıştırmalarını azaltmak bu açıdan değerlendirilebilir.
Dengeli beslenmek, düzenli hareket etmek ve sağlıklı kiloyu korumak da karaciğer sağlığını destekleyen önemli alışkanlıklar arasında bulunuyor.
Araştırmanın sonuçları, gece geç saatte yemek yemenin karaciğer hastalıklarıyla bağlantılı olabileceğini gösteriyor. Ancak bu alışkanlığın tek başına hastalığa neden olduğunu kanıtlamıyor. Bilim insanları, öğün saatlerini değiştirmenin karaciğer sağlığında gerçekten iyileşme sağlayıp sağlamadığını belirlemek için yeni çalışmalar yürütmeyi planlıyor.
