Elektrikli araçlar uzun zamandır çevre dostu olarak biliniyor ama “gerçekten fark yaratıyor mu?” sorusu hep tartışılıyordu. ABD’de yapılan kapsamlı bir araştırma, bu soruya artık net bir yanıt verdi. Elektrikli ve şarj edilebilir hibrit araçların yaygınlaşması, hava kirliliğini gözle görülür şekilde azaltıyor ve şehirlerde nefes almayı kolaylaştırıyor.
Hava Kalitesindeki Değişim Ölçüldü
Bilimsel bir dergide yayımlanan çalışmada, Kaliforniya’daki hava kalitesi detaylı şekilde incelendi. Araştırmaya göre egzozdan çıkan zararlı gazların azalması, özellikle şehir merkezlerinde temiz hava etkisini açıkça ortaya koydu.
2019 ile 2023 yılları arasında yapılan ölçümlerde, her 200 elektrikli veya plug-in hibrit araç artışının, havadaki azot dioksit oranını yaklaşık yüzde 1 oranında düşürdüğü belirlendi. Bu ölçümler, uydu verileri kullanılarak doğrulandı.
Azot Dioksit Neden Bu Kadar Önemli?
Azot dioksit, özellikle büyük şehirlerde sık karşılaşılan ve sağlığı doğrudan etkileyen bir hava kirliliği unsuru. Uzmanlara göre bu gaz:
- Astım krizlerini tetikleyebiliyor
- Solunum yollarında iltihaba yol açabiliyor
- Kalp ve damar hastalıkları riskini artırıyor
Bu nedenle ölçülen düşüş, sadece çevre için değil, toplum sağlığı açısından da ciddi bir kazanım olarak görülüyor.
Elektrikli Araçlar Sadece İklimi Değil, Günlük Hayatı Da Etkiliyor
Bugüne kadar elektrikli araçlar daha çok iklim değişikliğiyle mücadele açısından ele alınıyordu. Ancak bu araştırma, konunun günlük hayata dokunan yönünü de net biçimde ortaya koydu.
Daha önce yapılan çalışmalarda, egzoz emisyonlarının azalmasıyla yerel hava kalitesi arasındaki bağ net şekilde kanıtlanamamıştı. Bu yeni araştırma ise elektrikli araç sayısı arttıkça hava kalitesinin doğrudan iyileştiğini açık biçimde gösterdi.
Veriler Titizlikle İncelendi
Araştırmacılar, sonuçların sağlıklı olması için birçok detayı hesaba kattı. Benzin fiyatlarındaki dalgalanmalar, uzaktan çalışma nedeniyle azalan trafik yoğunluğu ve pandemi dönemi ayrı ayrı değerlendirildi. 2020 yılı, olağan dışı koşullar nedeniyle analiz dışında bırakıldı.
Ayrıca benzinli araç sayısının arttığı bölgelerde hava kirliliğinin yükseldiği de tespit edilerek sonuçlar karşılaştırmalı şekilde doğrulandı.
Elektrikli Araçların Payı Artıyor
İnceleme sürecinde Kaliforniya genelinde 1.600’den fazla mahalle tek tek analiz edildi. Ortalama bir mahallede, birkaç yıl içinde yaklaşık 250’den fazla elektrikli veya şarj edilebilir hibrit araç artışı yaşandığı belirlendi.
Bu süreçte elektrikli araçların, yeni araç satışları içindeki payı da dikkat çekici şekilde yükseldi. Uzmanlar, bu artışın devam etmesi halinde hava kalitesindeki iyileşmenin daha da belirgin hale geleceğini söylüyor.
Uzmanlar Ne Diyor?
Araştırmayı değerlendiren uzmanlara göre elektrikli araçlar artık sadece geleceğin değil, bugünün de çözümü. Şehirlerde daha temiz hava, daha az solunum hastalığı ve daha sağlıklı bir yaşam için elektrikli araçların yaygınlaşması kritik görülüyor.
