Bursa Teknik Üniversitesi (BTÜ) akademisyenleri, yaraların iyileşme sürecinin izlenmesine ve enfeksiyon riskinin değerlendirilmesine yardımcı olabilecek akıllı yara örtüsü geliştiriyor. TÜBİTAK 1002-A Hızlı Destek Modülü kapsamında desteklenen projede, yara bölgesindeki pH değişimini renk değiştirerek gösterebilen bir sistemin tasarlanması amaçlanıyor.
"Lokalize Sensör Yapısına Sahip pH-Duyarlı Akıllı Yara Örtüsünün Tasarımı ve Optimizasyonu" başlıklı projenin yürütücülüğünü BTÜ Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Kimya Mühendisliği Bölümü'nden Dr. Öğr. Üyesi Ayşe Gül Türe, araştırmacılığını ise Doç. Dr. Ayşenur Yeşilyurt üstleniyor.
Yaradaki değişimler renk üzerinden takip edilecek
Yara iyileşmesi sırasında pH değerinde meydana gelen değişimler, iyileşmenin seyri ve enfeksiyon riski hakkında önemli bilgiler sağlayabiliyor.
Proje yürütücüsü Dr. Öğr. Üyesi Ayşe Gül Türe, özellikle enfekte yaralarda pH değerinin yükselmesinin sağlık profesyonellerince takip edilen göstergeler arasında bulunduğunu belirtti.
Geliştirmeyi planladıkları yara örtüsünün bu değişimleri renk üzerinden görünür hâle getirmesini amaçladıklarını ifade eden Türe, böylece yara bölgesindeki değişimlerin görsel olarak izlenebileceğini aktardı.
Akıllı sensör yara örtüsünün belirli bir bölümünde bulunacak
BTÜ akademisyenlerinin üzerinde çalıştığı sistemde, pH değişimini algılayan sensör yara örtüsünün tamamına değil, belirli bir bölümüne yerleştirilecek.
Bu tasarımla renk değişiminin daha kolay fark edilmesi, örtünün dayanıklılığının korunması ve yapıyı oluşturan farklı katmanların uyumunun artırılması hedefleniyor.
Doğal pigmentler kullanılacak
Geliştirilecek akıllı yara örtüsünün temelinde, su tutabilme ve film oluşturma özelliklerine sahip PVA/CMC esaslı polimer sistem kullanılacak.
pH değişimini algılayacak sensör bölümünde ise kitosan içerisinde doğal pigmentlerden yararlanılacak.
Bu malzemelerle oluşturulacak yapının, yara bölgesindeki pH değişimlerini renk farklılıkları aracılığıyla göstermesi planlanıyor.
Akıllı yara örtüsü farklı testlerden geçirilecek
TÜBİTAK destekli proje kapsamında geliştirilecek prototipin çeşitli özellikleri incelenecek.
Araştırmacılar, yara örtüsünün sıvı tutma kapasitesini, pH değişimlerine verdiği tepkinin doğruluğunu ve hızını değerlendirecek.
Ayrıca malzemenin dayanıklılığı, ışık geçirgenliği ve oluşan renk değişiminin ne kadar süre korunabildiği de test edilecek.
Elde edilen bulgular doğrultusunda tasarımın geliştirilerek kullanılabilir bir prototipe dönüştürülmesi hedefleniyor.
Proje sonunda, yara bölgesine ek bir müdahalede bulunmadan iyileşme sürecindeki değişimlerin ve enfeksiyon gelişimine işaret edebilecek belirtilerin görsel olarak takip edilmesini destekleyen bir yara örtüsü ortaya çıkarılması amaçlanıyor.
BTÜ Rektörü Naci Çağlar'dan projeye ilişkin açıklama
Bursa Teknik Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Naci Çağlar, üniversitede yürütülen bilimsel araştırmaların toplumsal ihtiyaçlara yönelik somut sonuçlara dönüşmesinin önemini vurguladı.
Akademisyenlerin farklı disiplinlerde geliştirdiği çalışmaların sağlık alanına da katkı sunduğunu belirten Çağlar, TÜBİTAK destekli projelerin üniversitenin araştırma kültürünü güçlendirdiğini ifade etti.
Çağlar, bu tür çalışmaların BTÜ'nün bilimsel üretim kapasitesinin gelişimine önemli katkılar sağladığını kaydetti.
