Bursa'nın Nilüfer ilçesinde, fiziksel temas olmadan el hareketleriyle çalınan teremin enstrümanı müzikseverlerle buluştu. Nilüfer Belediyesi Dr. Hüseyin Parkan Sanlıkol Müzik Enstrümanları Müzesi (MEM) Sahne'nin 2026-2027 konser sezonu açılışında, tereminin mucidi Rus fizikçi Leon Theremin'in büyük torunu Peter Theremin sahne aldı. Sanatçı, konserin ardından çaldığı enstrümanı müzeye bağışladı.
Dokunmadan müzik yaptı, izleyenleri etkiledi
MEM Sahne'nin yeni konser sezonu, alışılmış müzik aletlerinden farklı bir özelliğe sahip olan teremin performansıyla açıldı.
Rus fizikçi Leon Theremin tarafından 1919 yılında geliştirilen teremin, herhangi bir fiziksel temas gerektirmeden çalınabiliyor.
Enstrümanın mucidinin büyük torunu Peter Theremin, sahnedeki performansında ellerini havada hareket ettirerek farklı melodiler oluşturdu.
Sanatçı, konser boyunca Rus, Fransız ve Türk müziklerinden seçilen eserleri seslendirdi. Programda dedesinin icra ettiği eserlere de yer verdi.
Teremin nedir, nasıl çalınır?
Teremin, fiziksel temas olmadan çalınabilen elektronik bir müzik enstrümanı olarak biliniyor.
Geleneksel müzik aletlerinin aksine teremin çalarken tuşlara basmak, tellere dokunmak veya bir yüzeye vurmak gerekmiyor.
Müzisyen, enstrümanın antenlerine dokunmadan ellerinin konumunu değiştirerek sesin perdesini ve şiddetini kontrol ediyor.
Ellerin antenlere olan mesafesindeki değişimler, elektronik sistem aracılığıyla sese dönüştürülüyor. Böylece sanatçı, havadaki hareketleriyle melodiler oluşturabiliyor.
Enstrümanın hassas ses kontrolü gerektirmesi, öğrenilmesini ve ustalıkla icra edilmesini güçleştiriyor.
Dünyada profesyonel olarak çalanların sayısı oldukça sınırlı
Teremin, dünyada yaygın olarak kullanılan müzik enstrümanları arasında yer almıyor.
Enstrüman hakkında yayımlanan bir söyleşide, teremini profesyonel düzeyde çalan müzisyenlerin dünya genelinde 15 kişiyi geçmediği aktarılıyor.
Bununla birlikte, profesyonel teremin sanatçılarının sayısına ilişkin kesin ve güncel bir dünya sayımı bulunmuyor.
Enstrümanın yüksek hassasiyet gerektirmesi ve sesleri kontrol etmenin zorluğu, teremin çalmayı diğer pek çok müzik aletinden farklı kılıyor.
Peter Theremin: "Teremin, elektronik müzik tarihinin başladığı ilk enstrümandır"
Konser öncesinde açıklamalarda bulunan Peter Theremin, büyük dedesi Leon Theremin'in geliştirdiği enstrümanın tarihini ve kültürel mirasını yaşatmaya çalıştığını söyledi.
Ailesinden gelen müzikal mirası konserler ve eğitim faaliyetleriyle sürdürdüğünü belirten sanatçı, bu geleneği devam ettirmenin kendileri için önemli bir sorumluluk olduğunu ifade etti.
Tereminin müzik tarihindeki yerine dikkat çeken Peter Theremin, şu ifadeleri kullandı:
"Teremin, elektronik müzik tarihinin başladığı ilk enstrümandır. Temassız çalınmasına rağmen insan sesine benzer son derece canlı ve hassas bir tınıya sahip."
Leon Theremin'in 130'uncu doğum yılında Bursa'da anlamlı konser
Peter Theremin, 2026 yılının büyük dedesi Lev Theremin'in 130'uncu doğum yılı olması nedeniyle özel bir anlam taşıdığını belirtti.
Mucidin mirasını farklı ülkelerde tanıtmaya devam ettiğini ifade eden sanatçı, Bursa'da gerçekleştirdiği konserin ardından enstrümanını müzeye bağışlayacağını açıkladı.
Bursa'daki müzenin ziyaretçilerine farklı bir müzik deneyimi sunmasını istediğini belirten Theremin, şöyle konuştu:
"Bursa'da da artık ona ait bir yer olacak. Ümit ediyorum ki Bursa ve müzenin misafirleri müziğe farklı boyuttan bakabilecek ve dinleyebilecekler."
Teremin enstrümanını Bursa'daki müzeye bağışladı
Nilüfer Belediyesi Dr. Hüseyin Parkan Sanlıkol Müzik Enstrümanları Müzesi'nde gerçekleştirilen konserin ardından Peter Theremin, performansında kullandığı enstrümanı müzeye bağışladı.
Böylece müzenin koleksiyonuna, elektronik müzik tarihinin ilk dönemleriyle bağlantılı bir enstrüman daha kazandırıldı.
Konserin sonunda MEM Sahne kurucularından Fethiye Sanlıkol ve Nilüfer Belediyesi Kütüphane ve Müzeler Müdürü Erkan Günhan, Peter Theremin ile TEREM Kültür Platformu kurucusu Aliona Palazhchenko'ya plaket takdim etti.
Müzik ile teknolojiyi bir araya getiren teremin performansı, MEM Sahne'nin 2026-2027 konser sezonunun açılış programını oluşturdu.
