Küresel emtia piyasalarında ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz politikasına ilişkin beklentiler ve ekonomik büyümeye yönelik endişeler fiyatlar üzerinde belirleyici oldu. Haftalık işlemlerde gümüş yüzde 6,3, altın yüzde 0,7 değer kaybederken, Brent petrol yüzde 4,75 yükseldi. Tarım ürünlerinde ise farklı yönlerde fiyat hareketleri yaşandı.
ABD'de enflasyonun yüksek seyretmesi, Fed'in borçlanma maliyetlerini daha uzun süre yüksek tutabileceği beklentisini güçlendirdi. Bu gelişme özellikle değerli metaller ve endüstriyel metaller üzerinde satış baskısı oluşturdu.
Fed'in bu ay faiz artırımına gitmeyeceği beklentisi korunurken, sonraki toplantılarda sıkı para politikasının devam edebileceğine yönelik öngörüler emtia talebine ilişkin endişeleri artırdı.
Altın ve gümüş fiyatları neden düştü?
Değerli metaller, Fed'in para politikasına ilişkin beklentilerin etkisiyle haftayı düşüşle tamamladı.
Ons bazında haftalık fiyat değişimleri gümüşte yüzde 6,3, platinde yüzde 3,4, paladyumda yüzde 3,2 ve altında yüzde 0,7 düşüş olarak kaydedildi.
Gümüşün ons fiyatı 55,4 dolara gerileyerek son 3 ayın en düşük seviyesine indi. Platin de 1.598,20 dolarla aynı dönemin en düşük seviyesini gördü.
Paladyumun ons fiyatı ise 1.092 dolara düşerek Ağustos 2025'ten bu yana en düşük düzeyine geriledi.
Tahvil faizleri ve dolar endeksindeki düşüşe rağmen Fed'in sıkı para politikasını sürdürebileceği beklentisi, altın fiyatları üzerindeki baskının devam etmesinde etkili oldu.
Platin ve paladyumda otomobil talebi etkili oldu
Değerli metallerdeki gerilemede sanayi sektörüne yönelik talep beklentileri de rol oynadı.
Geleneksel otomobillere yönelik talebin azalabileceği tahminleri, platin ve paladyum fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu.
Çin'de mücevher talebinin gerileyebileceğine ilişkin öngörüler de platin fiyatlarındaki düşüşün nedenleri arasında gösterildi.
Bakır, alüminyum ve nikel fiyatlarında düşüş
Endüstriyel metallerde de haftalık işlemlerde satış ağırlıklı bir seyir izlendi.
Tezgâh üstü piyasalarda alüminyum ve çinko fiyatları yüzde 2,3, nikel yüzde 2,2, bakır yüzde 2,1 ve kurşun yüzde 0,2 değer kaybetti.
Küresel büyüme beklentilerine ilişkin endişeler, özellikle bakır ve gümüş fiyatlarında düşüşe yol açtı.
Bakır piyasasında arz risklerinin azalması da fiyatları etkiledi. Şili'deki Escondida bakır madeninde çalışanlarla varılan ön anlaşmanın olası bir grevi önleyebileceği değerlendiriliyor.
Endonezya'da alüminyum üretiminin artması, bu metalde arz endişelerinin hafiflemesine neden oldu.
Nikel fiyatlarında ise küresel paslanmaz çelik sektöründeki talep düşüşü belirleyici oldu.
Brent petrol haftayı yüzde 4,75 yükselişle tamamladı
Metallerde düşüş yaşanırken enerji piyasasında farklı fiyat hareketleri görüldü.
Aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı, haftalık bazda yüzde 4,75 yükseldi.
Orta Doğu'da devam eden çatışmaların petrol arzında aksamalara neden olabileceği endişesi, Brent fiyatlarını destekleyen gelişmeler arasında yer aldı.
Doğal gaz fiyatlarında ise düşüş kaydedildi.
New York piyasasında işlem gören doğal gazın İngiliz termal birimi cinsinden fiyatı, haftalık bazda yüzde 3,2 geriledi.
ABD'de hava sıcaklıklarının ılıman seyredeceği beklentisi ve doğal gaz stoklarının yüksek seviyelerde bulunması, fiyatlardaki düşüşte etkili oldu.
Buğday, mısır ve soya fasulyesi geriledi
Tarım emtialarında da haftalık fiyat hareketleri ürünlere göre farklılık gösterdi.
Chicago Ticaret Borsasında kile başına fiyatlar soya fasulyesinde yüzde 2,4, buğdayda yüzde 1,7 ve mısırda yüzde 1,2 azaldı.
Pirinç fiyatları ise yüzde 2,2 yükseldi.
Rusya'nın buğday arzındaki artış, buğday fiyatlarını aşağı çeken gelişmeler arasında yer aldı.
ABD'de mısır hasadının artması fiyatları baskılarken, soya fasulyesi hasadının hızlanması ve stokların yüksek seyretmesi de soya fasulyesi piyasasında düşüşe neden oldu.
Pirinç fiyatlarında ise Hindistan rupisinin dolar karşısında değer kazanması ve iklim koşullarına bağlı arz daralması etkili oldu.
Kahve ve şeker fiyatlarında yükseliş
Tarım emtiaları arasında kahve ve şeker, haftayı yükselişle tamamlayan ürünler arasında yer aldı.
ABD'deki Intercontinental Exchange piyasasında libre bazında kahve fiyatları yüzde 6,5, şeker fiyatları yüzde 3 arttı.
Pamuk fiyatları aynı dönemde yüzde 0,7 geriledi.
Kahve ve şekerdeki yükselişte, El Niño hava olayının Brezilya'daki üretimi olumsuz etkileyebileceğine yönelik beklentiler belirleyici oldu.
Kakao fiyatları yüzde 0,4 arttı
Kakaonun ton başına fiyatı haftalık bazda yüzde 0,4 yükseldi.
Avrupa ve Asya'da kakao öğütme miktarlarının artması, kakao talebindeki yükselişe işaret eden gelişmeler arasında yer aldı.
Haftalık emtia piyasası verilerinde değerli ve endüstriyel metaller ağırlıklı olarak gerilerken, enerji grubunda Brent petrol, tarım grubunda ise kahve, şeker, pirinç ve kakao fiyatlarındaki artış öne çıktı.
