AK Parti tarafından hazırlıkları sürdürülen ve yaklaşık 30 maddeden oluşması beklenen 13. Yargı Paketi'nin ekim ayı içerisinde Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığına sunulması hedefleniyor. Henüz yasalaşmayan düzenleme kapsamında süresiz yoksulluk nafakasına süre sınırı getirilmesi, mevcut nafaka kararlarının yeniden değerlendirilmesi ve bazı yargılama süreçlerinin hızlandırılması üzerinde çalışılıyor.
Hazırlık aşamasındaki pakette boşanma ve mal paylaşımı davalarının yanı sıra sosyal medya kullanıcılarının kimlik doğrulaması ve kira uyuşmazlıklarının daha kısa sürede sonuçlandırılmasına yönelik düzenlemeler de değerlendiriliyor.
Süresiz nafaka kaldırılacak mı? 3 yıl şartı gündemde
13. Yargı Paketi kapsamında üzerinde çalışılan düzenlemelerin başında süresiz yoksulluk nafakası geliyor.
Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesindeki süresiz nafaka uygulamasına ilişkin hazırlanan yeni modelde, nafaka ödemelerine belirli bir süre sınırı getirilmesi planlanıyor.
Taslak çalışmalara göre nafaka süresinin en az 3 yıl olması, genel kural olarak ise evliliğin başlangıcından boşanma davasının açıldığı tarihe kadar geçen sürenin yarısını aşmaması öngörülüyor.
Bununla birlikte özel koşulların bulunduğu durumlarda hâkimlere daha uzun süreli nafaka ödenmesine karar verme yetkisi tanınması değerlendiriliyor.
Nafaka süresi nasıl hesaplanacak?
İlk hazırlıklarda, 10 yıla kadar süren evliliklerde 5 yıl, daha uzun evliliklerde ise evlilik süresinin yarısı kadar nafaka ödenmesini öngören bir formül üzerinde duruluyordu.
Son çalışmalarda ise hâkimin takdir yetkisini genişleten farklı bir modelin öne çıktığı belirtiliyor.
Bu modele göre nafaka süresi belirlenirken yalnızca evliliğin ne kadar sürdüğü dikkate alınmayacak.
Nafaka alacaklısının yaşı, eğitim durumu, sağlık koşulları ve kendi geçimini sağlayabilme imkânları da değerlendirmeye alınacak. Nafaka ödemekle yükümlü kişinin boşanma sonrasındaki ekonomik durumu da karar üzerinde etkili olacak.
Kimler daha uzun süre nafaka alabilecek?
Hazırlanan düzenlemede nafaka süresinin her boşanma davasında aynı şekilde uygulanmaması hedefleniyor.
Nafaka yükümlüsünün haksız fiili nedeniyle diğer eşin çalışamayacak duruma gelmesi, daha uzun süreli nafaka verilmesine gerekçe oluşturabilecek.
Uzun yıllar süren evlilik nedeniyle yaşı ilerleyen ve düzenli geliri bulunmayan nafaka alacaklıları için de hâkimin daha uzun süreli ödeme kararı verebilmesi planlanıyor.
Yeni modelle, boşanma sonrasında ekonomik desteğe ihtiyaç duyan kişilerin koşulları ile nafaka ödemekle yükümlü tarafın mali durumunun birlikte değerlendirilmesi amaçlanıyor.
Mevcut nafaka kararları da yeniden hesaplanabilecek
13. Yargı Paketi çalışmalarının dikkat çeken başlıklarından biri, düzenlemenin yürürlüğe girmesinden önce kesinleşen nafaka kararlarını da kapsamasının öngörülmesi.
Taslakta değerlendirilen geçiş hükümlerine göre mevcut nafaka yükümlülükleri, yeni sistemde hesaplanacak sürelerle karşılaştırılacak.
Daha önce nafaka ödenen süre, yeni düzenlemeye göre belirlenen süreyi aşmışsa ödeme yükümlülüğünün hemen sona ermemesi planlanıyor.
Bu durumda nafakanın bir yıl daha ödenmesinin ardından kendiliğinden sona ermesi öngörülüyor.
Yeni hesaplamaya göre kalan nafaka süresinin bir yıl veya daha az olması halinde de bir yıllık geçiş süresi uygulanması değerlendiriliyor.
Kalan sürenin bir yıldan fazla olması durumunda ise nafaka yükümlülüğünün yeni sisteme göre hesaplanan sürenin tamamlanmasıyla sona ermesi planlanıyor.
Boşanma davalarında temyiz hakkına yeni düzenleme
Yargı paketinde boşanma davalarının kesinleşme süresini kısaltmaya yönelik değişiklikler de gündemde bulunuyor.
Taslağa göre ilk derece mahkemesinin boşanmaya ilişkin kararının bölge adliye mahkemesi tarafından esastan uygun bulunması halinde, bu karara karşı temyiz yoluna başvurulamaması öngörülüyor.
Ancak ilk derece mahkemesi ile bölge adliye mahkemesinin farklı kararlar vermesi durumunda temyiz hakkının korunması planlanıyor.
Düzenlemeyle boşanma davalarının daha kısa sürede kesinleşmesi ve tarafların uzun süre hukuki belirsizlik yaşamasının önlenmesi hedefleniyor.
Mal paylaşımı davalarında 10 yıllık süre 5 yıla düşebilir
Hazırlık çalışmalarında boşanma davaları ile mal paylaşımından kaynaklanan uyuşmazlıkların farklı süreçlerde sonuçlandırılması üzerinde de duruluyor.
Planlanan modelde, mal paylaşımına ilişkin anlaşmazlıkların boşanma kararının kesinleşmesini geciktirmemesine yönelik değişiklikler değerlendiriliyor.
Ayrıca mal paylaşımından kaynaklanan taleplerde uygulanan 10 yıllık zamanaşımı süresinin 5 yıla indirilmesi seçeneği de gündemde bulunuyor.
Bu konuda henüz kesinleşmiş bir yasal düzenleme bulunmuyor.
Sosyal medya hesaplarına e-Devlet ile giriş zorunlu mu olacak?
13. Yargı Paketi kapsamında değerlendirilen konulardan biri de sosyal medya platformlarında kimlik doğrulama uygulaması.
Üzerinde çalışılan modele göre kullanıcıların sosyal medya hesaplarına e-Devlet bağlantısı veya farklı bir kimlik doğrulama sistemi üzerinden erişmesi seçeneği ele alınıyor.
Düzenlemeyle özellikle yasa dışı bahis, uyuşturucu ticareti ve fuhuş gibi suçlarda sosyal medya platformlarının kullanılmasının önlenmesi amaçlanıyor.
Kimlik doğrulama uygulamasının kapsamı ve nasıl gerçekleştirileceğine ilişkin ayrıntılar henüz kesinleşmedi.
Kira tespit ve tahliye davalarına süre hedefi
Yargı süreçlerinin hızlandırılması amacıyla kira uyuşmazlıklarına yönelik yeni süre hedefleri de hazırlanan pakette değerlendiriliyor.
Buna göre kira tespit davalarının 9 ay, tahliye davalarının ise 18 ay içerisinde sonuçlandırılması amaçlanıyor.
Düzenlemenin, kira uyuşmazlıklarının yargıdaki çözüm sürecini kısaltmaya yönelik olması planlanıyor.
Bununla birlikte söz konusu süreler henüz yürürlüğe girmiş bağlayıcı hükümler değil, hazırlık aşamasında değerlendirilen hedefler arasında bulunuyor.
Aile hukuku davaları adli tatilde de görülebilecek mi?
13. Yargı Paketi hazırlıklarında aile hukukunu ilgilendiren davaların adli tatil döneminde de görülebilmesine yönelik değişiklikler üzerinde çalışılıyor.
Bazı zamanaşımı sürelerinin yeniden düzenlenmesi de değerlendirilen konular arasında yer alıyor.
13. Yargı Paketi ne zaman Meclise gelecek?
AK Parti'nin hazırlıklarını sürdürdüğü yaklaşık 30 maddelik yargı paketinin ekim ayı içinde TBMM Başkanlığına sunulması hedefleniyor.
Süresiz nafaka, boşanma davaları, mal paylaşımı, sosyal medya kimlik doğrulaması ve kira uyuşmazlıklarına ilişkin düzenlemelerin nihai kapsamı, teklifin tamamlanmasıyla netleşecek.
Taslakta değerlendirilen hükümlerin yürürlüğe girebilmesi için yasama sürecinin tamamlanması gerekiyor.
