Türkiye'nin dört bir yanında farklı yemekler, tarım ürünleri ve yöresel lezzetler bulunuyor. Bu ürünlerin bazıları, ait oldukları bölgeyle özdeşleştiğini ve belirli özelliklerini koruduğunu göstermek amacıyla coğrafi işaretle tescilleniyor. Son verilere göre Türkiye genelinde tescilli coğrafi işaretli ürün sayısı 1.863'e ulaştı.
Gaziantep Zirveyi Bırakmadı
İllerin coğrafi işaretli ürün sayıları karşılaştırıldığında ilk sırada 109 ürünle Gaziantepbulunuyor. Antep baklavası, Antep fıstığı ve farklı yöresel ürünleriyle öne çıkan kent, ikinci sıradaki Konya'nın 17 ürün önünde yer alıyor.
Listenin ilk 10 sırasında yer alan iller ve tescilli ürün sayıları şöyle:
• Gaziantep: 109
• Konya: 92
• Hatay: 75
• Erzurum: 62
• Diyarbakır: 59
• Afyonkarahisar: 56
• Malatya: 53
• Şanlıurfa: 50
• Balıkesir: 46
• İzmir: 45
Doğu Ve Güneydoğu İlleri Dikkat Çekiyor
Listenin üst sıralarında özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu illerinin ağırlığı dikkat çekiyor. Gaziantep'in ardından Erzurum, Diyarbakır, Malatya ve Şanlıurfa da ilk 10'da yer alıyor.
Konya ve Hatay da güçlü yöresel ürün çeşitliliğiyle listenin üst sıralarında bulunuyor. Bu durum, coğrafi işaretlerin yalnızca belirli bir bölgeye özgü olmadığını, Türkiye'nin farklı yörelerinde çok sayıda ürünün tescillendiğini gösteriyor.
İstanbul Listenin Alt Sıralarında
Listenin en dikkat çekici sonuçlarından biri ise İstanbul'un sıralaması oldu. Türkiye'nin en kalabalık kenti olan İstanbul'da 7 coğrafi işaretli ürün bulunuyor.
Listenin sonlarında ise Yalova, Muş ve Kırıkkale 4'er ürünle yer alıyor. Tunceli 5, Iğdır, Bingöl ve Ağrı ise 6'şar tescilli ürünle sıralanıyor.
Ancak burada önemli bir nokta var. Coğrafi işaret sayısı bir ilin nüfusunu ya da yöresel ürün zenginliğini doğrudan göstermiyor. Bir ürünün listeye girebilmesi için tescil başvurusu yapılması ve gerekli şartların karşılanması gerekiyor. Bu nedenle tescil edilmemiş çok sayıda yöresel ürün de bulunabilir.
Coğrafi İşaret Neden Önemli?
Coğrafi işaret, belirli bir yöreyle özdeşleşen ürünlerin korunmasına yardımcı oluyor. Böylece ürünün üretim yöntemi, kalitesi ve yöreyle olan bağlantısı kayıt altına alınırken taklit ürünlere karşı da hukuki koruma sağlanabiliyor.
Ayrıca coğrafi işaret alan ürünler, bulundukları bölgelerin tanıtımına ve yerel üreticilerin ekonomik olarak desteklenmesine katkı sağlayabiliyor.
