ABD ve İran, 107 gün süren çatışmayı sona erdiren kritik adımı attı. İki ülke arasında varılan mutabakat zaptı, dün dijital ortamda resmen imzalandı. ABD Başkanı Donald Trump, Başkan Yardımcısı J.D. Vance ve İran Meclis Başkanı Muhammed Kalibaf imzaları atan isimler oldu.
ABD Başkan Yardımcısı Vance, anlaşmanın detaylarının hafta içinde açıklanacağını belirtirken, Trump Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğinin güvenliğini vurguladı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Bekayi ise, Lübnan’daki ateşkesin mutabakatın ayrılmaz bir parçası olduğunu açıkladı.
14 maddelik taslak anlaşmada, tüm cephelerde düşmanlıkların derhal sona erdirilmesi, ABD’nin İran çevresindeki askeri güçlerini geri çekmesi, yaptırımların askıya alınması ve İran’ın nükleer silah üretmeme taahhüdü gibi başlıklar yer alıyor. Anlaşma ayrıca, 60 günlük müzakerelerle fonların serbest bırakılmasını ve ekonomik yeniden yapılanmayı da kapsıyor.
İŞTE MADDE MADDE 14 MADDELİK TASLAK ANLAŞMA
1- Lübnan dahil tüm cephelerde kalıcı ve derhal düşmanlıkların sona erdirilmesi.
2- ABD'nin İran'ın iç işlerine karışmama ve İran İslam Cumhuriyeti'nin egemenliğine saygı gösterme taahhüdü.
3- Deniz ablukasının 30 gün içinde tamamen kaldırılması.
4- ABD'nin İran çevresindeki askeri güçlerini geri çekme taahhüdü.
5- İran'ın düzenlemeleriyle Hürmüz Boğazı'nın 30 gün içinde yeniden açılması.
6- Petrol, petrokimya ürünleri ve türevlerinin satışına yönelik yaptırımların askıya alınması ve İran'ın mali kaynaklarına tam erişim sağlaması.
7- ABD ve müttefikleri tarafından en az 300 milyar dolarlık yeniden yapılanma planlarının sunulması.
8- Nükleer konulara dayalı nihai anlaşmaya varılması ve ABD'nin birincil, ikincil yaptırımlarıyla BM Güvenlik Konseyi ve UAEA kaynaklı kısıtlamaların kaldırılması amacıyla 60 günlük müzakereler yürütülmesi.
9- İran'ın NPT kapsamında nükleer silah üretmeme taahhüdünü yinelemesi.
10- Müzakere süreci boyunca ABD'nin bölgedeki güçlerini artırmaması ve yeni yaptırımlar uygulamaması.
11- Müzakerelerin son 60 günlük döneminde dondurulmuş İran fonlarından 24 milyar doların serbest bırakılması ve bu miktarın yarısının müzakereler başlamadan önce İran'a verilmesi.
12- Anlaşmanın uygulanması için bir izleme mekanizması kurulması.
13- Nihai anlaşmanın BM Güvenlik Konseyi kararıyla onaylanması.
14- Nihai müzakerelerin yalnızca zenginleştirilmiş uranyumun akıbeti, zenginleştirme faaliyetleri, yaptırımların kaldırılması ve İran'ın ekonomik yeniden yapılanması konularını kapsaması; İran'ın füze programı ile bölgedeki müttefik gruplara desteğinin müzakere gündeminden çıkarılması.
