Ticaret Bakanlığınca hazırlanan “Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” Resmî Gazete’de yayımlandı.
Yeni düzenlemeyle sosyal medyada tüketicilerin yanıltılmasının önlenmesi, dolandırıcılık amaçlı içeriklerle mücadele edilmesi ve çocukların dijital reklamlara karşı korunması hedefleniyor.
Yapay zekâyla hazırlanan reklamlar belirtilecek
Düzenlemenin öne çıkan maddelerinden biri yapay zekâ kullanılarak oluşturulan reklam içeriklerine ilişkin oldu.
Gerçek bir kişiden ayırt edilmesi güç dijital karakterlerin yer aldığı içeriklerde, görüntünün yapay zekâyla üretildiğinin açıkça belirtilmesi gerekecek.
Gerçek kişilerin dijital kopyalarının, bir ürünü kullanmış veya tavsiye etmiş gibi gösterilmesine izin verilmeyecek. Böylece özellikle tanınmış isimlerin görüntü ve seslerinin izinsiz biçimde kullanıldığı sahte reklamların önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Kullanıcıyı yanıltan tasarımlar denetlenecek
Tüketicileri istemedikleri bir işleme yönlendiren, üyelik iptalini zorlaştıran veya gerçekte bulunmayan bir aciliyet duygusu oluşturan “karanlık tasarımlar” da denetim kapsamına alındı.
Stokta son ürün kaldığı izlenimi veren, kullanıcıyı aboneliğe yönlendiren veya ayrılma seçeneğini görünmez hâle getiren uygulamalar haksız ticari uygulama olarak değerlendirilebilecek.
Aykırılık tespit edilmesi durumunda içeriğin durdurulmasından idari para cezasına kadar farklı yaptırımlar uygulanabilecek.
Influencer paylaşımlarında reklam ibaresi zorunlu
Sosyal medya içerik üreticilerinin ücret, hediye ürün, indirim, davet veya başka bir menfaat karşılığında yaptığı tanıtımların reklam olduğunun açıkça belirtilmesi gerekecek.
Tavsiye veya kişisel deneyim izlenimi verilerek yapılan gizli reklamlar yaptırım kapsamına alınacak. Paylaşımlarda “reklam” veya “tanıtım” gibi ifadelerin kullanıcıların görebileceği biçimde yer alması zorunlu olacak.
Çevre dostu iddiaları belgeye dayanacak
Ürünlerin çevreye duyarlı olmadığı hâlde “doğa dostu”, “sürdürülebilir” veya benzeri ifadelerle tanıtılması olarak bilinen “yeşil aklama” uygulamalarına karşı da yeni kurallar getirildi.
Çevresel iddiaların üniversite, akredite kuruluş veya yetkili kurumlar tarafından hazırlanan bilimsel ve teknik belgelerle desteklenmesi gerekecek.
Belgeye dayanmayan çevre dostu ve sürdürülebilirlik ifadelerinin reklamlarda kullanılması engellenecek.
Çocuklara özel reklam profillemesi sınırlandırıldı
Yeni düzenlemeyle çocukların internet, oyun ve sosyal medya alışkanlıklarından elde edilen kişisel veriler kullanılarak reklam profili oluşturulmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Çocukların davranışlarının analiz edilerek doğrudan onlara yönelik kişiselleştirilmiş reklamlar sunulması sınırlandırılacak.
Milyonlarca liralık ceza uygulanabilecek
Reklam Kurulu, aldatıcı ve yanıltıcı reklamlar ile haksız ticari uygulamalar hakkında resen inceleme başlatabilecek.
Aykırılık tespit edilmesi hâlinde reklamların durdurulması veya düzeltilmesinin yanı sıra idari para cezası uygulanabilecek.
2026 yılında uygulanacak cezaların, ihlalin türüne ve reklamın yayımlandığı mecraya göre 79 bin 161 lira ile 31 milyon 808 bin 530 lira arasında değişebileceği belirtildi.
Yeni yönetmelikle sosyal medya reklamlarının daha şeffaf hâle getirilmesi, tüketicilerin yanıltıcı içeriklerden korunması ve dijital mecralardaki haksız ticari uygulamaların azaltılması amaçlanıyor.
