Çanakkale Savaşları’nın yaşandığı Tarihi Gelibolu Yarımadası’nda bulunan Seddülbahir Kalesi, restorasyon çalışmalarının ardından uluslararası alanda ödül kazandı. Kale, Wonder Global Design Awards 2025 kapsamında “Mimarlık-Kültürel/Toplumsal Mimarlık (Müzeler, Sergi Yapıları ve Pavyonlar)” kategorisinde altın ödüle layık görüldü.
17. yüzyılda Hatice Turhan Sultan tarafından inşa ettirilen kale, Çanakkale Savaşları sırasında stratejik bir rol üstlendi. İtilaf Devletleri’nin 3 Kasım 1914’te ilk bombardımanına hedef olan yapı, savaşın ilk şehitlerinin verildiği noktalar arasında yer aldı.
Çanakkale Boğazı’nı geçmek isteyen düşman donanmalarının yoğun top atışlarıyla büyük hasar gören kale, uzun yıllar doğa şartlarının etkisiyle yıprandı. Harap durumdaki yapının ayağa kaldırılması amacıyla Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı tarafından 2015 yılında başlatılan restorasyon ve çevre düzenleme çalışmaları tamamlandı.
Restorasyonun ardından açık hava müzesi haline getirilen kale, Recep Tayyip Erdoğan tarafından 18 Mart Şehitleri Anma Günü ve Çanakkale Deniz Zaferi’nin 108’inci yıl dönümünde ziyarete açıldı. Müze içerisinde ziyaretçilere kalenin 17. yüzyıldan günümüze uzanan tarihi aktarılıyor.
Kale alanında yer alan kabristanda Çanakkale Savaşları’nın ilk şehitlerinin mezarları bulunurken, kazı ve restorasyon çalışmaları sırasında ortaya çıkarılan Osmanlı asker künyeleri, mühimmatlar, silah parçaları ve çeşitli askeri objeler sergileniyor.
Yaklaşık 25 yıl süren araştırma, belgeleme ve uygulama çalışmalarının ardından tamamlanan proje, mimari koruma ile çağdaş müzecilik anlayışını bir araya getirdi. Proje, uluslararası mimarlık ve tasarım projelerini değerlendiren Wonder Global Design Awards kapsamında jüri tarafından estetik, işlevsellik ve toplumsal katkı kriterleri doğrultusunda ödüllendirildi.
KOOP Architects tarafından tasarlanan proje, farklı ülkelerden mimar ve akademisyenlerin yer aldığı jüri değerlendirmesi sonucunda altın ödül kazandı.
