 |
|
Nisan başından itibaren başlayan uzun süreli sıcak hava dalgalarının etkisiyle, tüm sistem genelinde elektrik tüketimi önemli ölçüde arttı ve sürekli olarak yeni zirvelere ulaştı. Fotoğraf: Showmetech . |
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, son zamanlarda hava koşulları oldukça değişkenlik gösterdi ve geniş bir alanda uzun süreli yoğun sıcaklıklar yaşandı. Sıcaklıklar sürekli olarak rekor seviyelerde seyrediyor ve önümüzdeki günlerde de düşüş belirtisi göstermiyor.
Sıcak hava, elektrik sistemine baskı uyguluyor.
Yerli ve uluslararası meteoroloji ve hidroloji kuruluşlarının tahmin modelleri, 2026 yılının büyük iklim anomalileriyle karşı karşıya olduğunu gösteriyor; bunların en endişe verici olanı ise Temmuz ayında resmi olarak kendini gösterme olasılığı yaklaşık %80 olan "süper El Niño" fenomeni. Bu fenomen sadece fırtınaları değil, aynı zamanda yağışları, kuraklıkları, musonları ve küresel sıcaklıkları da etkileyecek.
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'na göre, aşırı hava olayları ulusal elektrik sistemine önemli bir baskı uyguluyor. Yükselen sıcaklıklar elektrik talebinde keskin bir artışa neden olurken, uzun süren kuraklıklar hidroelektrik rezervuarlarındaki su seviyesini düşürerek sistemin bu önemli bileşeninin elektrik üretim kapasitesini önemli ölçüde etkiliyor.
Aslında, Nisan ayının başından itibaren, özellikle 13-15 Mayıs ve 23-27 Mayıs dönemlerinde, tüm sistem genelinde elektrik tüketimi hızla arttı ve sürekli olarak yeni zirvelere ulaştı.
Ulusal Enerji Sistemi ve Elektrik Piyasası İşletme Şirketi'nin (NSMO) istatistiklerine göre, 25 Mayıs itibarıyla ülke genelindeki elektrik yükü rekor seviyeye ulaşarak 57.120 MW oldu ve bu da geçen yılın aynı dönemine göre %14'lük bir artış anlamına geliyor; elektrik tüketimi ise %12'lik bir artışla 1,171 milyar kWh'ye ulaştı.
Yalnızca Kuzey bölgesinde, yük kapasitesi 29.667 MW'a ulaşarak geçen yılın aynı dönemine göre %26 artış gösterdi; elektrik tüketimi ise %20 artışla 603 milyon kWh'ye ulaştı.
25 Mayıs itibarıyla, ulusal elektrik sisteminin kümülatif elektrik talebi 133,14 milyar kWh'ye ulaşarak 2025 yılının aynı dönemine göre %8 artış gösterdi. Bunun 61,9 milyar kWh'si Kuzey bölgesinden, 12,75 milyar kWh'si Orta bölgeden ve 58 milyar kWh'si Güney bölgesinden geldi; bu da sırasıyla %11, %8 ve %6'lık artışları temsil ediyor.
Ayrıca, Vietnam 2026 yılı için yıllık ortalama %10 veya daha fazla GSYİH büyüme oranına ulaşmayı hedeflemiştir. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Vietnam'daki ampirik verilere göre, ekonominin %10'dan fazla büyümesi durumunda elektrik talebinin de aynı oranda veya daha fazla artacağını belirtmiştir. Bu durum, ulusal elektrik şebekesi üzerinde önemli bir baskı oluşturmaktadır.
Ayrıca, özellikle Şubat ayı sonundan bu yana yaşanan ABD-İran çatışması başta olmak üzere küresel jeopolitik istikrarsızlık, enerji krizleri ve özellikle elektrik üretimi için kullanılan LNG tedarik zincirinde aksama riskini artırarak, yerel elektrik sisteminin işleyişini etkilemiştir.
Elektrik tedarikini sağlamak için birçok çözüm mevcuttur.
Ulusal elektrik şebekesinin güvenli ve istikrarlı çalışmasını sağlamak amacıyla, NSMO, sıcak mevsimde elektrik talebini karşılamak için çeşitli birimlerle koordinasyon içinde çok sayıda işletme planı ve senaryosu uygulamaya koymuştur.
Elektrik şebekesiyle ilgili olarak, NSMO, özellikle Kuzey'deki elektrik tedarik projeleri (örneğin AT1 Hoa Binh trafosunun kapasitesinin yükseltilmesi, AT1 T500 Pho Noi trafosunun ve AT7 T220 Ha Dong trafosunun devreye alınması) için iletim ve dağıtım sisteminin mümkün olan en yüksek kullanılabilirliğini sağlamak amacıyla onarım ve bakım çalışmalarını koordine etmektedir.
Hidroelektrik santrallerinde, rezervuarlar esnek bir şekilde işletilmekte, küçük hidroelektrik santrallerinde proaktif olarak su biriktirilmekte ve akşam saatlerindeki yoğun talep dönemlerinde enerji üretimi için rasyonel bir şekilde kullanılmaktadır. Ulusal Hidroelektrik Mekanizması (NSMO) ayrıca, yoğun talep dönemlerinde sistemi desteklemek amacıyla Kuzey'deki küçük hidroelektrik santrallerinin enerji üretim saatlerinin ayarlanmasını koordine etmiştir. Bugüne kadar, toplam 3.000 MW kapasiteye sahip 301/301 santralin tamamı, yeni zaman dilimine göre enerji üretim programlarını ayarlamıştır.
Kömürle çalışan enerji santralleri için NSMO, yedekliliği sağlamak amacıyla mevcut tüm üniteleri seferber eder; aynı zamanda üniteleri olayları gidermeye ve akşam saatlerindeki en yüksek üretimi sağlamak için mevcut kapasiteyi artırmaya teşvik eder.
Gaz türbinleri ve petrol yakıtlı termik santraller konusunda NSMO, gaz depolamak ve gaz tedarik kapasitesine göre üretim ünitelerini harekete geçirmek için PV GAS ile yakın koordinasyon içinde çalışmaktadır; aynı zamanda, en yüksek üretim saatlerinde üretimi en üst düzeye çıkarmak ve sistem maliyetlerini düşürmek için yerli gaz, LNG ve dizel yakıt arasında esnek bir şekilde geçiş yapmaktadır.
Yük konusunda, yaz aylarındaki elektrik kullanımının özelliklerine uygun olarak, NSMO, özellikle 17:30 ile 22:30 arasındaki yoğun saatlerde elektrik talebini düzenlemek amacıyla Haziran 2026'dan itibaren yoğun saatler, düşük talep saatleri ve yeni normal zaman dilimlerinin uygulanmasını önermektedir.
NSMO, teknik çözümlerin yanı sıra, özellikle aşırı sıcak günlerde saat 13:00 ile 16:00 ve 20:00 ile 23:00 arasında insanların ve işletmelerin elektriği ekonomik ve verimli kullanmalarını da önermektedir.
