Kuzey Kutbu'ndaki soğuk hava hareketlerini etkileyen kutup girdabında (polar vortex) kasım ayında yaşanan erken gelişme, Avrupa ve Türkiye'de sert soğuk hava ihtimalini gündeme getirdi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi ve İklim Bilimci Dr. Okan Bozyurt, kutup girdabının izleyeceği güzergâha bağlı olarak Türkiye'de soğuk hava ve kar yağışı görülebileceğini belirtti.
Kutup girdabındaki zayıflama veya çökme nedeniyle kutup bölgelerinde biriken soğuk hava kütleleri daha güney enlemlere hareket edebiliyor. Ancak bu sistemin Türkiye'yi etkileyip etkilemeyeceği henüz kesinleşmiş değil.
Kutup soğukları Türkiye'ye gelecek mi?
İklim Bilimci Dr. Okan Bozyurt, kutup girdabının Türkiye üzerindeki olası etkilerinde soğuk hava kütlesinin izleyeceği güzergâhın belirleyici olduğunu söyledi.
Bozyurt, sistemin Batı Avrupa, Doğu Avrupa, Kuzey Amerika veya Doğu Asya yönünde ilerleyebileceğini ifade etti.
Türkiye'nin özellikle Doğu Avrupa üzerinden ilerleyen soğuk hava sistemlerinden etkilenme ihtimalinin daha yüksek olduğunu belirten Bozyurt, şu değerlendirmeyi yaptı:
"Doğu Avrupa üzerinden olursa o zaman bizi etkilemesi kuvvetli ihtimal. Balkanlar ve Karadeniz üzerinden bize de gelir. Ancak Batı Avrupa olursa bizi etkileme ihtimali düşüyor."
Bozyurt'a göre sistemin Türkiye'yi etkileyip etkilemeyeceğinin anlaşılması için önümüzdeki 2-3 haftalık süreç belirleyici olacak.
Türkiye'de hangi bölgelerde kar yağışı bekleniyor?
Dr. Okan Bozyurt, kutup kökenli soğuk hava kütlesinin Türkiye'ye ulaşması durumunda özellikle ülkenin kuzey, iç ve doğu kesimlerinde yoğun kar yağışları görülebileceğini belirtti.
Balkanlar ve Karadeniz üzerinden ilerleyecek bir soğuk hava sisteminin Türkiye'deki hava sıcaklıklarında belirgin düşüşlere neden olabileceğini ifade etti.
Ancak Bozyurt, kasım ayında yaşanabilecek soğukların ocak ve şubat aylarındaki kadar şiddetli olmayabileceğine dikkat çekti.
"Şiddetli soğuklar görülebilir. Ancak bu, kasımda olacağı için ocak ve şubat ayları gibi olmaz. Çünkü daha tam anlamıyla kışa girmedik. Sadece kasım ayı, mevsimine göre oldukça soğuk geçer."
Uzman isim, benzer bir kutup girdabı gelişmesinin kış ortasında yaşanması durumunda çok daha düşük sıcaklıklar ve kalın kar örtüsünün oluşabileceğini söyledi.
Kutup girdabı neden kasım ayında gündeme geldi?
Kutup girdabındaki çökme ve zayıflama olaylarının genellikle kış mevsiminin ortalarında, özellikle ocak ve şubat aylarında görüldüğünü belirten Bozyurt, kasım ayındaki gelişmenin sıra dışı olduğunu ifade etti.
Bozyurt, "Polar vortex'in kasım ayında çökmesi şimdiye kadar rastlanılan bir durum değil. Genelde daha çok ocak ve şubat aylarında görülüyor. Ama bu sene daha kışa girmeden sonbaharda oldu. Bu aslında çok sıra dışı bir durum" dedi.
Kutup girdabının erken dönemde etkisini göstermesinin bütün kış boyunca sert soğukların yaşanacağı anlamına gelmediğine de dikkat çekti.
Soğuk hava kasım ve aralık aylarını mı etkileyecek?
Dr. Okan Bozyurt, kutup girdabındaki erken gelişmenin olası etkilerinin kasım ve aralık ayının başlarında görülebileceğini söyledi.
Bozyurt, bu durumun ocak ve şubat aylarına ilişkin kesin bir tahmin yapılmasını sağlamadığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Polar vortex'in erken çökmesi soğuk hava dalgaları yollasa da bu bütün kışı kapsamaz. Kasım ve aralık ayının başlarını etkiler. Ocak ve şubatı da etkileyeceğini söyleyemeyiz."
Uzman isim, erken dönemde soğuk hava dalgası yaşayan bazı bölgelerde ilerleyen aylarda daha ılık hava koşullarının da etkili olabileceğini ifade etti.
Türkiye'de 2026-2027 kışı nasıl geçecek?
Kutup girdabının olası etkilerinin yanı sıra Türkiye'nin bu kış alacağı yağış miktarı da merak ediliyor.
İklim Bilimci Dr. Okan Bozyurt, El Niño sürecinin de etkisiyle Türkiye'nin içinde bulunduğu Doğu Akdeniz Havzası'nda mevsim normallerinin üzerinde yağış görülebileceğini değerlendirdi.
Bozyurt, kış boyunca aşırı düşük sıcaklıklardan çok yağışlı hava koşullarının öne çıkmasını beklediğini söyledi.
"Kasım ayında yağış bekliyorum, aralıktan da umutluyum. Kar yağışı ve soğuk havadan ziyade bol yağışlar olacak. Sıcaklık olarak çok düşük değerler beklemiyorum."
Kış aylarında ılık ve yağışlı hava beklentisi
Dr. Okan Bozyurt, Türkiye'nin genelinde kış mevsiminin ılık ve yağışlı geçmesini beklediğini, ancak zaman zaman soğuk hava dalgalarının da etkili olabileceğini belirtti.
Türkiye'nin içinde bulunduğu Doğu Akdeniz Havzası'nda yağışların öne çıkacağı yönünde tahminde bulunan Bozyurt, şu ifadeleri kullandı:
"Türkiye'nin içinde bulunduğu Doğu Akdeniz Havzası'nda daha çok ılık ve yağışlı kış koşulları bekliyorum. Ancak bu, devamlı yağmur yağacak ve devamlı hava ılık olacak anlamına gelmiyor. Arada zaman zaman soğuk hava atakları da gerçekleşebilir."
Kutup girdabındaki gelişmenin Türkiye'de nasıl bir hava değişimine yol açacağı ise soğuk hava kütlelerinin önümüzdeki haftalarda izleyeceği güzergâha bağlı olacak.
