Recep Akakuş

Parti Çalışmalarının İnegöl’e Yansımaları-1

04 Haziran 2020 / Perşembe 00:40:12 | YAZARLAR | Recep Akakuş

Tek parti döneminde ve 1935 yılında yapılan milletvekili seçiminde, ilk defa, İnegöl kökenli Şekibe Akkavuk, Bursa milletvekili olarak seçilmiştir. Kadın millet vekili olarak Cumhuriyet tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne ilk defa giren hanım millet vekili de bu Şekibe Akkavuk Hanım Efendi olmuştur.Onun milletvekili olduğu bu dönemde İnegöl’ de başta İshakpaşa Merkez mezarlığı olmak üzere; kasaba içinde yer alan tüm mahalle mezarlıkları, 1937 Yılında kaldırılarak kasaba dışına çıkartılmış ve eski mezarlık alanları da park ve yeşil alan haline getirilmiştir.

Ancak daha sonraki yıllarda - maalesef - söz konusu park ve yeşil alanlar, îmar değişikliği yapılarak meskûn mahalle dönüştürülmüştür. Hatırlanacağı üzere soy kütüğü itibariyle; Şekibe Akkavuk (İnsel), İshak Paşa’nın âzadlı kölelerinden Kethüdâsı Sofu Hacı Sinan Efendi’ye dayanır.Şekibe Akkavuk Hanım Efendi, lise seviyesinde öğretim görmüştür. İstanbul’a gelin gitmiş ve “İnsel” soy adını almıştır. 1940’lı yıllara gelindiğinde bu kerre devlet gücünün ve de desteğinin İnegöl’e yansıtılmasında “Sadıkzâde” âilesi, devreden çıkmış; bu kerre “Demircizâde”âilesine mensup kişiler, İnegöl belediye başkanlığını ele almışlardır.

Bu arada damadları olan milletvekili Yüksek Orman Mühendisi Fahri Bük aracılığı ile de orman ürünleri ile ilgili sanayî tesislerinin İnegöl’de kurulmasına yine bu âile, öncülük etmiştir. “Sadıkzâde” âilesi gibi “Demircizâde” âilesi de Yenice Mahallesi Noktacı Kasım Efendi Tekke Camii ile yakından ilgilenmiş ve Demircizâde Ali Rıza Efendi, Kasım Efendi Camii ile alakalı vakıf ve hayrat da bırakmıştır.Diğer yandan tek parti döneminin etkili Bursa millet vekili olan Demircizâde damadı Yüksek Orman Mühendisi Fahri Bük aracılığı ile Oylat Kaplıcası’nın işletimine el atılmış ve Bursa İl Özel İdaresi’nin mülkiyetinde iken işletme hakkı, 60 yıllığına İnegöl Belediyesi’ne devredilmiş olan Oylat Kaplıcası ile yakînen ilgilenilmiştir.

1950’li yıllara gelindiğinde, dikkati çeken husus, ne Demokrat Parti’ den ve ne de CHP’ den İnegöl kökenli bir milletvekili Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne gönderilememiştir. Yerel yönetimde ise İnegöl’ün eski belediye başkanlarından “sadıkzâde” âilesine mensup Nuri Doğrul Bey, Demokrat Parti listesinden aday gösterilmiş ve bu zat, 1950-1955 yılları arasında, İnegöl’de belediye başkanı olmuştur.Demokrat Parti ilçe başkanı olarak da Çitli’li Ali Korkmaz, İnegöl’de yerel yönetime hakim olmuştur. Belediye başkanı Nuru Doğrul ve İnegöl Demokrat Parti teşkilâtı, Oylat Kaplıcasına ait işletme yetkisinin, tekrar, İnegöl belediyesine devredilmesi konusunda yoğun bir mücadele yürütmüş ve hatta konuyu, Cumhurbaşkanı Celal Bayar’ a kadar götürmüş ise de sonuç alamamıştır.

Oylat Kaplıcası’nın işletme hakkının, İnegöl belediyesine intikalini sağlayamamıştır. Bu dönemde Demokrat Parti’nin İnegöl ilçe başkanı sıfatıyla Çitli’li Ali Korkmaz’ın gayretleri ile Osmanbey Caddesi’nin doğusunda yer alan ve Kara Çayır adıyla anıla geniş saha, keresteciler ve mobilyacılar için sanayî bölgesi olarak belirlenmiş; İnegöl belediyesince îmar planına alınarak parsellenmiş; tespit ve tescilleri yapılmıştır. Büyük Sanayi’nin temelleri, İnegöl’de Demokrat Parti döneminde işte böyle atılmıştır.

1960 ve 70’ li yıllara gelindiğinde 16 yıl gibi uzun seneler millet velliği ve de Ticaret Bakanlığı yapmış olan Ahmet Türkel ile bu yıllar zarfında İnegöl belediye başkanı olarak İnegöllü’lere hizmet veren Ahmet Akyollu, İnegöl’e çağ atlatmıştır. Gerçekten bu iki hizmet adamı, İnegöl’ü ekonomik açıdan şahlandırmış; tarım ve ziraata dayalı İnegöl ekonomisini sanayi ekonomisine çevirmişlerdir. Başta “İnegöl Organize Sanayi Bölgesi “olmak üzere; İnegöl coğrafyasında dünya ölçeğinde sanayî tesislerinin kurulmasına ön ayak olmuşlardır.

Ancak 1977 Genel seçimlerinde bu iki hizmet adamının önü kesilmiş ve İnegöl ekonomisi açısından büyük bir sendromun yaşanması kaçınılmaz olmuştur. Şu kadar var ki ülke bazında sosyal ve ekonomik hayatın, ihtilâl ve muhtıralar ile gölgelendiği 1960-1980 yılları arasında İnegöl bazında son derece önemli ekonomik atılımlar da gerçekleştirilmiştir.

RECEP AKAKUŞ HOCANIN ESERİNDEN

DÜZENLEYİP YAYINA HAZIRLAYAN

AYHAN BAYRAKTAR

 

Tüm Yorumları Göster (0)