Recep Akakuş

Ortaköy Ve Kervansaray

16 Şubat 2019 / Cumartesi 09:49:57 | YAZARLAR | Recep Akakuş

İnegöl’ün güneydoğusunda ve Domaniç Dağları’nın kuzeybatı ucunda ve Akçasu vâdisi’nin İnegöl ovası’na açıldığı bir yörededir. Bir vâdi ağzında bulunduğu için arazisinin bir bölümü ovada diğer bölümleri ise vâdi tabanında ve de bu vâdi yamaçlarındadır. Bitki örtüsü zengin olmakla birlikte köy orman köyü değildir. Toprağının geneli verimlidir. Cıbıl ve taşlık toprakları pek göze çarpmaz.

Yerli köylerdendir. Kuruluşu, Osmanlı’nın kuruluş yıllarına kadar gider. Mahallî lisanla kendilerine manav denir. Bunun anlamı, ilk yerleşik düzene geçen Türk demektir.Yakın çevresinde, Hamamlı-Alibey-Deydinler-Muradbey ve Konurlar köyleri yer alır. İnegöl’e uzaklığı, 7 kilometredir. 1990 yılı genel nüfus sayımına göre köy nüfusu, 711 kişidir. 2000 yılı genel nüfus sayımına göre ise 383’ü kadın ve 383’ü erkek olmak üzere toplam köy nüfusu, 766 kişi olmuştur. İnegöl ile bağlantısı hem Deydinler Köyü üzerinden hem de Alibey Köyü üzerinden sağlanır. Geçimleri tarım ve ziraata dayanır. Her tür meyve ve sebze yetiştirilir. Beyaz kabağı meşhurdur.Sosyal tesis olarak başta tarihî Karacabey Kervansarayını, hamamını, camii ve okulu sayabiliriz.

Orta Köy, tarihî bir kimliğe sahiptir. İnegöl ile Domaniç’i birbirine bağlayan yörük yolu üzerinde bulunur. İnegöl’den ayrıldıktan sonra ilk menzil/mola yeri olan Hacıkara-Göller yöresindeki Dikilitaş-Kademi Çeşme’ye varıncaya kadar yol güzergâhında orta bir yerde olduğu için Orta Köy adını almıştır. As lında bu köyün ilk adı Karacapaşa Köyü’dür. Tıpkı İnegöl ile Maden Köyü arasında yer alan ve Ara- Köy anlamında Diyadin adı verilen Deydinler Köyü gibi üstlendiği fonksiyona uygun bir isim almıştır.

Orta Köy, sinesinde barındırdığı Karacapaşa Kervansarayı ile özdeşleşmiştir. Yapının bânisi, Dayı Karaca Bey’dir. Kervansaray, Karacabey’deki imaretin vakıfları arasında olduğu için kervansaray inşaatı, 859 H/1455 M. sonrasıyla tarihlendirilir. Bazı araştırmacılar da 14 üncü yüzyıl sonlarına tarihlendirirler.

1982’de ağıl olarak kullanılan kervansaray’ın dış köşeleri, kısmen; ikinci örtünün orta kısmı ise tamamen; kapı kemeri ve içerdeki ocak-nişleri de kısmen yıkılmıştır. Hanın dış duvarlarını destekleyen üçgen payandalar, yer yer tahrip olmuştur.

1983 Ağustos’unda yapı, tekrar incelendiğinde iç kısmın Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün izniyle mantar-üretme çiftliği haline getirildiği görülmüştür. Güneydoğu köşesindeki pâyenin yanına büyük bir havuz yapılmış; girişin iki yanındaki ocak nişleri, pencere haline getirilmiştir. Ayrıca 1982’de yıkık olan bazı yerler, gelişi güzel tamir edilmiş ve güneydeki giriş ekseninde olmak üzere; kuzey duvarda büyük bir pencere açılmıştır.

Kitâbe yeri, boş durmaktadır. Bu boşlukta; civardaki köy halkı, vergi affı ile ilgili bir fermanın kitâbe şeklinde yazılmış bulunduğunu ancak; Süpürtü Köyü ahalisi tarafından bu kitâbenin, sökülüp götürüldüğünü iddia etmektedir.

Orta Köy-Hanı veya Kervansarayı, Fatih devri devlet adamlarından Rumeli Beylerbeyi Dayı Karacabey tarafından yaptırılmıştır. Dayı Karacabey, İstanbul’un fethinde bulunmuş, fakat 1463 yılında gerçekleştirilen Belgrat kuşatmasında şehit düşmüştür. Hayri tesisleri, Bursa’da ve Bursa-Karacabey İlçesi’ndedir.

Sultan II. Murad zamanında Anadolu Beylerbeyi iken Varna Muharebesi’nde şehit düşen Güveyi Karacabey’den ayırd edilmesi için bu Karacabey, Dayı lakabıyla anılmıştır.

Memnuniyetle gördük ki; Ortaköy Kervan Sarayı –üst kısmı eksik olmakla birlikte- 2008 yılında restore edilmiş ve halkın hizmetine sunulmuştur. Vesile olanlara, onaranlara ve katkıda bulunanlara teşekkürler.

Tüm Yorumları Göster (0)