Ticaret Bakanlığı, Kasım 2026'da yoğunlaşacak indirim kampanyaları öncesinde tüketicileri yanıltan reklam ve satış uygulamalarına yönelik denetimlerini artırdı. Bakanlığın 28 Ekim 2026 tarihli açıklamasına göre, gerçeği yansıtmayan indirimler ve mevzuata aykırı ticari uygulamalar nedeniyle 99 bin 339 liradan 39 milyon 916 bin 524 liraya kadar idari para cezası uygulanabilecek.
Efsane Cuma ve benzeri kampanyalarda ürün fiyatlarının önce artırılıp ardından indirilmiş gibi gösterilmesi, birden fazla indirim oranıyla tüketicilerin yanıltılması ve alışveriş sırasında gizli ücretlerle karşılaşılması denetimlerin başlıca konuları arasında bulunuyor.
Bakanlık, indirimli satış reklamlarının hem resen başlatılan incelemeler hem de tüketici şikâyetleri doğrultusunda değerlendirildiğini bildirdi.
Yanıltıcı indirim yapanlara 39,9 milyon liraya kadar ceza
Ticaret Bakanlığı, kasım ayındaki kampanyalarda tüketicilerin ekonomik çıkarlarının korunması ve aldatıcı reklamların önlenmesi amacıyla denetimlerini sürdürüyor.
Açıklamaya göre yanıltıcı reklamlar için uygulanabilecek idari para cezaları, reklamın yayımlandığı mecraya ve ihlalin niteliğine göre değişiyor.
Belirlenen ceza aralığı şöyle:
-
En düşük idari para cezası: 99.339 TL
-
En yüksek idari para cezası: 39.916.524 TL
Bu tutarlar, her ihlal için aynı cezanın uygulanacağı anlamına gelmiyor. Yaptırımın miktarı, ilgili mevzuat ve ihlalin özellikleri dikkate alınarak belirleniyor.
Kasım indirimlerinde 10 gün kuralı nedir?
Ticaret Bakanlığının 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe giren düzenlemesiyle indirimli satış reklamlarında fiyatların gösterilmesine ilişkin yeni kurallar uygulanmaya başladı.
Buna göre bir ürünün indirimden önceki fiyatı belirlenirken, kampanyanın başlangıcından önceki son 10 gün içerisinde uygulanan en düşük fiyat esas alınacak.
Düzenleme, satıcıların ürün fiyatlarını kısa süreliğine artırıp ardından yüksek oranda indirim yapılmış izlenimi oluşturmasını önlemeyi amaçlıyor.
Meyve ve sebze gibi çabuk bozulabilen ürünler ile hizmetlere ilişkin reklamlarda ise indirimli fiyattan hemen önceki fiyat esas alınabilecek.
Hangi indirim kampanyaları ceza kapsamına giriyor?
Ticaret Bakanlığının denetimlerinde özellikle tüketicinin satın alma kararını etkileyebilecek yanıltıcı uygulamalar inceleniyor.
Mevzuata aykırılık oluşturabilecek başlıca uygulamalar şöyle:
-
Sahte indirimler: Gerçekte yapılmayan fiyat indirimlerinin kampanya olarak tanıtılması.
-
Yanlış referans fiyat: İndirim öncesindeki son 10 günün en düşük fiyatının esas alınmaması.
-
Birden fazla yanıltıcı indirim oranı: Yüzde 70 + yüzde 10 + yüzde 5 gibi oranların tüketicide yanlış bir toplam indirim algısı oluşturacak biçimde sunulması.
-
Eksik kampanya bilgisi: İndirim başlangıç ve bitiş tarihlerinin belirtilmemesi.
-
Gizlenen koşullar: Kampanyanın önemli şartlarının tüketiciden saklanması veya ulaşılması güç şekilde gösterilmesi.
-
Yanıltıcı vaatler: Reklamda öne çıkarılan avantajlarla dipnotlarda belirtilen istisnaların birbiriyle çelişmesi.
-
Koşullu kampanyalar: Sadakat programları ve belirli şartlara bağlı satışlarda indirimli reklam kurallarına uyulmaması.
-
İzinsiz ek hizmetler: Tüketicinin onayı olmadan alışverişe ek ürün veya hizmet dahil edilmesi.
-
Gizli ücretler: Ödeme aşamasında önceden açıkça belirtilmeyen masraflarla karşılaşılması.
"Son 2 ürün kaldı" uyarıları da inceleme konusu
İnternet alışverişlerinde tüketiciyi hızlı karar vermeye yönlendiren mesajlar da denetim kapsamında değerlendirilebiliyor.
Özellikle "Son 2 ürün kaldı" veya "Şu an 100 kişi bu ürüne bakıyor" gibi ifadelerin gerçeği yansıtmaması, tüketicinin satın alma kararını yanıltıcı şekilde etkileyebiliyor.
Gerçek stok veya ziyaretçi bilgilerine dayanmayan bu tür uyarılar, tüketiciyi baskı altında bırakan ticari uygulamalar arasında değerlendirilebiliyor.
Alışveriş sitelerinin kullanıcıları istemedikleri ürün ve hizmetleri satın almaya yönlendiren tasarımları da haksız ticari uygulama kapsamında incelenebiliyor.
Sepete izinsiz eklenen sigorta ve hizmetlere dikkat
Kasım kampanyalarında denetlenen uygulamalardan biri de ödeme aşamasında tüketicinin karşısına çıkan ek ücretler.
Bazı alışveriş işlemlerinde ürünün ilk gösterilen fiyatına sonradan farklı hizmet bedelleri eklenebiliyor.
Ayrıca tüketicinin açık onayı olmadan sepete eklenen sigorta paketleri veya ücretli hizmetler de mevzuata aykırılık oluşturabiliyor.
Bu nedenle satın alma işlemi tamamlanmadan önce ürün bedelinin, ek hizmetlerin ve toplam ödeme tutarının kontrol edilmesi önem taşıyor.
İndirimlerin gerçek olup olmadığı nasıl anlaşılır?
Ticaret Bakanlığı, tüketicilere yalnızca reklamda belirtilen indirim oranına göre karar vermemeleri yönünde uyarıda bulundu.
Kasım kampanyalarında alışveriş yapacak vatandaşların şu noktalara dikkat etmesi öneriliyor:
-
Satın alınacak ürünün farklı satıcılardaki fiyatlarını karşılaştırmak.
-
Ürünün kampanya öncesindeki fiyat geçmişini incelemek.
-
İndirim oranının hangi fiyat üzerinden hesaplandığını kontrol etmek.
-
Kampanyanın başlangıç ve bitiş tarihlerini değerlendirmek.
-
Ek ücretleri ve kargo bedellerini kontrol etmek.
-
Satış koşullarını ve varsa kampanya istisnalarını okumak.
-
Sepetteki ürün ve hizmetleri ödeme öncesinde yeniden incelemek.
-
Siparişe ilişkin ekran görüntülerini ve ödeme belgelerini saklamak.
Yanıltıcı indirimler nereye şikâyet edilir?
Tüketiciler, indirim kampanyalarında yanıltıcı reklam veya haksız ticari uygulamayla karşılaşmaları durumunda Ticaret Bakanlığına başvurabiliyor.
Başvurularda reklam görselleri, fiyat bilgileri, ekran görüntüleri ve alışveriş belgeleri delil olarak sunulabiliyor.
Yanıltıcı reklamlarla ilgili şikâyetler, Ticaret Bakanlığı bünyesindeki Reklam Kurulunun değerlendirmesine iletilebiliyor.
Bakanlık, tüketicilerin karşılaştıkları yanıltıcı kampanyaları bildirmesinin denetim süreçlerine katkı sağlayacağını belirtti.
Ticaret Bakanlığından Kasım 2026 indirimleri için uyarı
Ticaret Bakanlığı, kasım ayı boyunca düzenlenecek indirim kampanyalarının tüm reklam mecralarında yakından takip edileceğini duyurdu.
Denetimlerde gerçek dışı indirim oranları, yanıltıcı fiyat karşılaştırmaları, gizlenen satış koşulları ve tüketicinin onayı olmadan eklenen hizmetler değerlendirilecek.
Bakanlık, mevzuata aykırılığı tespit edilen reklam ve uygulamalar hakkında ihlalin niteliğine göre idari yaptırım uygulanabileceğini bildirdi.
