Kademeli emeklilik tartışmaları sürerken Ediz Ün’ün 5 Aralık 2024’te TBMM’ye sunduğu kanun teklifi komisyonda bulunuyor. Sosyal medyada paylaşılan yaş ve prim tabloları ise yürürlüğe girmiş yeni emeklilik şartları anlamına gelmiyor.
Kademeli emeklilik talepleri, özellikle EYT düzenlemesinin dışında kalan sigortalılar tarafından gündeme getiriliyor. Tartışmalarda, derneklerin önerileri ile Meclis’e sunulan kanun tekliflerinin birbirinden ve mevcut emeklilik kurallarından ayrılması önem taşıyor.
Kademeli emeklilik teklifi ne zaman verildi?
TBMM kayıtlarına göre Ediz Ün’ün ilk imza sahibi olduğu 2/2755 esas numaralı kanun teklifi, 5 Aralık 2024’te Meclis Başkanlığına sunuldu.
Teklif, sigorta başlangıcı 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında olan kişilerin emeklilik yaşı ve prim şartlarının kademeli biçimde düzenlenmesini amaçlıyor.
Kanun teklifi hangi aşamada?
TBMM’nin teklif takip sayfasında düzenlemenin son durumu “komisyonda” olarak gösteriliyor. Teklif, 6 Aralık 2024’te esas komisyon olarak Plan ve Bütçe Komisyonuna, tali komisyon olarak Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonuna sevk edildi.
Bu kayıt, söz konusu teklifin kanunlaşmadığını gösteriyor. Dolayısıyla teklifte yer alan şartlar, mevcut emeklilik başvurularında uygulanabilecek kurallar olarak değerlendirilemez.
EMADDER hangi yaş ve prim şartlarını talep ediyor?
NTV’nin aktardığına göre Emeklilikte Adalet Derneğinin (EMADDER) önerisinde, sigorta başlangıç yılına bağlı olarak emeklilik yaşı ve prim gününün artırılması isteniyor.
Aşağıdaki tablo derneğin taleplerini içeriyor; yürürlükteki emeklilik şartlarını göstermiyor.
| Sigorta başlangıç yılı | Kadınlar için talep edilen yaş | Erkekler için talep edilen yaş | Talep edilen prim günü |
|---|---|---|---|
| 1999–2000 | 43 | 45 | 6.400 |
| 2001 | 44 | 46 | 6.475 |
| 2002 | 45 | 47 | 6.550 |
| 2003 | 46 | 48 | 6.625 |
| 2004 | 47 | 49 | 6.700 |
| 2005 | 48 | 50 | 6.775 |
| 2006 | 49 | 51 | 6.850 |
| 2007 | 50 | 52 | 6.925 |
| 2008 | 51 | 53 | 7.000 |
Kaynak haberde, EMADDER’in önerisindeki yaş ve prim şartlarıyla Ediz Ün’ün kanun teklifindeki şartların aynı olmadığı da belirtiliyor.
Mevcut emeklilik şartları nasıl uygulanıyor?
Emeklilik koşulları, sigortalılık statüsüne ve ilk sigorta başlangıç tarihine göre değişiyor. Bu nedenle SSK kapsamındaki 4/a çalışanları için açıklanan şartların bütün sigortalılara genellenmemesi gerekiyor.
SGK’nın açıklamasına göre 1999–2008 dönemindeki ilgili 4/a grubunda kadınlar için 58, erkekler için 60 yaş şartı bulunuyor. Prim yönünden ise 7.000 gün veya 25 yıllık sigortalılık süresiyle birlikte en az 4.500 gün seçeneklerinden birinin sağlanması gerekiyor.
30 Nisan 2008’den sonra ilk defa 4/a kapsamında sigortalı olanlarda normal emeklilik için 7.200 prim günü esas alınıyor. Kadınlarda 58, erkeklerde 60 olan başlangıç yaşları, prim şartının tamamlandığı tarihe bağlı olarak kademeli biçimde yükseliyor.
Şimşek’in EYT değerlendirmesi neydi?
NTV’nin haberinde aktarılan Orta Vadeli Program toplantısındaki açıklamasında Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, enflasyonla mücadeledeki zorlukları değerlendirirken deprem, kur korumalı mevduat ve EYT’nin etkilerine değindi.
