İran ekonomisinde tarihi bir adım atıldı. İran Meclisi, ulusal para biriminden dört sıfırın kaldırılmasını ve yeni para birimi olarak “Yeni Riyal” ile alt birimi“Kıran”ın kullanılmasını öngören yasa tasarısını onayladı.
Resmi haber ajansına göre, mecliste yapılan oylamada 263 milletvekilinden 144’ü “evet”, 108’i “hayır” ve 3 milletvekili “çekimser” oy kullandı. Kabul edilen düzenlemeye göre mevcut 10 bin Riyal, 1 Yeni Riyal değerinde olacak.
Yeni Para Birimi: “Yeni Riyal” ve “Kıran”
Yeni yasa kapsamında İran’ın ulusal para birimi “Riyal” olarak kalacak ancak dört sıfır atılarak sadeleştirilecek. Yeni birim “Yeni Riyal” olarak adlandırılırken, alt birim olarak “Kıran” (Kuruş) kullanılacak.
Döviz kurları İran Merkez Bankası tarafından Yeni Riyal karşısında belirlenecek.
3 Yıllık Geçiş Süreci
Yeni para sistemine geçişin en fazla üç yıl süreceği açıklandı. Bu süre zarfında hem mevcut Riyal hem de Yeni Riyal birlikte dolaşımda olacak.
Kademeli olarak eski banknot ve madeni paralar tedavülden kaldırılacak.
Geçiş sürecinin tamamlanmasının ardından, mevcut Riyal üzerinden yapılan tüm sözleşme, ödeme ve borçlar yalnızca Yeni Riyal veya Kıran üzerinden gerçekleştirilecek.
İran Meclisi Ekonomi Komisyonu Başkanı Şemseddin Hüseyni, yapılan düzenlemenin hem yasal boşlukları giderdiğini hem de Merkez Bankası yasasıyla uyum sağladığını belirtti.
Hüseyni, uygulamanın amacının günlük işlemleri kolaylaştırmak, yüksek değerli banknot kullanımını azaltmak, muhasebe sistemlerini sadeleştirmek ve ulusal paranın itibarını güçlendirmek olduğunu vurguladı.
Daha Önce de Gündeme Gelmişti
Benzer bir düzenleme, 2020 yılında “Tümen”i ana para birimi yapma önerisiyle gündeme gelmiş ancak Anayasayı Koruyucular Konseyi, tasarıdaki bazı ifadeleri belirsiz bularak itiraz etmişti. Bu nedenle tasarı askıya alınmıştı.
Yeni düzenleme ile birlikte İran’da uzun süredir tartışılan para birimi sadeleştirme süreci resmen başlamış oldu.
